PoKમાં પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ ઉગ્ર બળવો: ‘કાશ્મીર પાકિસ્તાનનો ભાગ નથી’ના નારા, JAACના નેતા શૌકત નવાઝ સહિત સેંકડો કાર્યકરોની ધરપકડ

પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના કાશ્મીર (PoK)માં પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો વધુ ઉગ્ર બન્યા છે. મંગળવારે રાવલકોટના ઈદગાહ ગ્રાઉન્ડમાં હજારો લોકો એકત્ર થયા હતા અને પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ જોરદાર સૂત્રોચ્ચાર કર્યો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ ખુલ્લેઆમ દાવો કર્યો કે “કાશ્મીર પાકિસ્તાનનો ભાગ નથી” અને સ્થાનિક લોકોના અધિકારોનું સતત દમન થઈ રહ્યું છે.

આંદોલનનું નેતૃત્વ જમ્મુ-કાશ્મીર અવામી એક્શન કમિટી (JAAC) કરી રહી છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, JAACના મુખ્ય નેતા શૌકત નવાઝ મીરને તેમના બે સાથીઓ સાથે ધીરકોટના સાંગર ફત્તારે વિસ્તારમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત સંગઠનના 600થી વધુ નેતાઓ અને કાર્યકરોને પણ સુરક્ષા દળોએ અટકાયતમાં લીધા છે.

શૌકત નવાઝ પર ₹1 કરોડનું ઇનામ જાહેર કરાયું

પાકિસ્તાન સરકારે JAACના મુખ્ય નેતા શૌકત નવાઝ મીર અને અન્ય આગેવાનો વિશે માહિતી આપનારને ₹1 કરોડનું ઇનામ આપવાની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારબાદ સુરક્ષા એજન્સીઓએ કાર્યવાહી કરીને તેમને કસ્ટડીમાં લીધા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.

સરકારનું કહેવું છે કે તેઓ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પગલાં લઈ રહી છે, જ્યારે JAAC આ કાર્યવાહી રાજકીય દમન હોવાનું કહી રહી છે.

પ્રદર્શનકારીઓનો સરકાર પર ગંભીર આરોપ

વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન JAACના નેતા સરદાર અમન ખાને પાકિસ્તાન સરકાર પર લોકોની મુશ્કેલીઓ વધારવાનો આરોપ લગાવ્યો.

તેમણે કહ્યું, “અમને તમારા રાશનની જરૂર નથી, તમને અમારી જરૂર છે. જો જરૂરી ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો બંધ રહેશે તો લોકો જીવતા રહેવા માટે બીજો રસ્તો અપનાવવા મજબૂર થશે.”

તેમનો આરોપ છે કે સરકાર આંદોલનને દબાવવા માટે જાણી-જોઈને ખાદ્ય સામગ્રી અને અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો અટકાવી રહી છે.

મોંઘવારીથી શરૂ થયેલું આંદોલન હવે રાજકીય બન્યું

શરૂઆતમાં આંદોલન મોંઘવારી, ખાદ્ય ચીજોની અછત, વધતી કિંમતો અને સ્થાનિક વહીવટી સમસ્યાઓ સામે શરૂ થયું હતું. જોકે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં તે પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ મોટા રાજકીય વિરોધમાં બદલાઈ ગયું છે.

તાજેતરમાં પાકિસ્તાનના રક્ષા મંત્રી ખ્વાજા આસિફે રાવલકોટ અને મીરપુરના લોકોને “અસલી કાશ્મીરી નથી” એવું નિવેદન આપ્યું હતું. ત્યારબાદ લોકોમાં વધુ રોષ ફેલાયો અને વિરોધ પ્રદર્શન વધુ ઉગ્ર બન્યા.

આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી

અહેવાલો મુજબ JAACના અનેક નેતાઓ અને કાર્યકરો સામે આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે.

5 જૂને પાકિસ્તાન સરકારે JAAC પર આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારથી સમગ્ર વિસ્તારમાં પોલીસ અને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી સતત વધી રહી છે.

ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પર પ્રતિબંધ, 22 લોકોના મોતનો દાવો

સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર જૂનની શરૂઆતથી PoKના અનેક વિસ્તારોમાં ઇન્ટરનેટ સેવાઓ મર્યાદિત અથવા બંધ કરવામાં આવી છે.

પ્રદર્શનકારીઓનો આરોપ છે કે સરકાર વિરોધની તસવીરો અને વીડિયો બહાર ન જાય તે માટે ઇન્ટરનેટ બંધ કરી રહી છે.

તેમનો દાવો છે કે છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે થયેલી અથડામણોમાં ઓછામાં ઓછા 22 લોકોના મોત થયા છે.

27 જુલાઈએ યોજાશે વિધાનસભા ચૂંટણી

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન બાદ હવે 27 જુલાઈએ પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે.

PoK વિધાનસભામાં કુલ 53 બેઠકો છે. જેમાંથી 45 બેઠકો પર સીધી ચૂંટણી થાય છે, જ્યારે 8 બેઠકો મહિલાઓ, ટેકનિકલ નિષ્ણાતો અને ધાર્મિક વિદ્વાનો માટે અનામત રાખવામાં આવી છે.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ચૂંટણી પહેલા વધી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો અને સરકારની કડક કાર્યવાહી ચૂંટણીના રાજકીય માહોલને વધુ ગરમ બનાવી શકે છે.

અગાઉ પણ થયા હતા મોટા વિરોધ પ્રદર્શન

PoKમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી સરકાર વિરોધી આંદોલન સતત ચાલી રહ્યું છે.

12 જૂન: ચાર દિવસ સુધી ચાલેલા વિરોધ દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓએ 46 લોકોના મોત અને 1,100થી વધુ લોકોની ધરપકડનો દાવો કર્યો હતો.

29 સપ્ટેમ્બર 2025: PoKના ત્રણ મોટા શહેરોમાં અવામી એક્શન કમિટીની અપીલ પર સંપૂર્ણ બંધનું એલાન કરવામાં આવ્યું હતું. તે દરમિયાન અનેક સ્થળોએ પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણો થઈ હતી તેમજ સૈન્યના કાફલાઓ પર પથ્થરમારાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી હતી.

હાલ PoKમાં રાજકીય તણાવ સતત વધી રહ્યો છે અને ચૂંટણી નજીક આવતાં પરિસ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બનવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.