અમેરિકાની ઈરાન પર ફરી એરસ્ટ્રાઈક: બુશેહર-ચાબહાર સહિત 90 સૈન્ય ઠેકાણાઓ નિશાના પર, ટ્રમ્પની ચેતવણી- ‘દરેક હુમલાનો 20 ગણી તાકાતથી જવાબ આપીશું’

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાએ બુધવારે મોડી રાત્રે ઈરાન પર મોટા પાયે એરસ્ટ્રાઈક શરૂ કરી હતી. બુશેહર, ચાબહાર, બંદર અબ્બાસ, સિરિક અને કોનાર્ક સહિતના અનેક શહેરોમાં સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ દાવો કર્યો છે કે આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાને નબળી પાડવાનો હતો.

હુમલા બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું કે, “ઈરાન જ્યારે પણ અમેરિકા પર હુમલો કરશે, ત્યારે અમેરિકા તેનો 20 ગણી તાકાતથી જવાબ આપશે.” ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઈરાન ફરી કરાર કરવા માંગે છે, પરંતુ તેને વિશ્વાસ નથી કે તેહરાન કોઈપણ સમજૂતીનું પાલન કરશે.

બુશેહર અને બંદર અબ્બાસમાં ભારે નુકસાન

અમેરિકી હુમલા બાદ બુશેહર વિસ્તારમાં આગની જ્વાળાઓ અને ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા હતા. બંદર અબ્બાસના શાહિદ હક્કાની પોર્ટ પર પણ એરસ્ટ્રાઈક કરવામાં આવી હતી, જ્યાંથી ભારે ધુમાડો ઉડતો હોવાના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા છે. ચાબહાર પોર્ટ નજીક પણ બે દરિયાઈ ઘાટ અને મરીન ટ્રાફિક કંટ્રોલ ટાવરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું ઈરાની મીડિયા દાવો કરી રહ્યું છે.

અમેરિકાનો દાવો- 90 સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હુમલો

CENTCOMના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકી સેનાએ ઈરાનના લગભગ 90 સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હુમલા કર્યા છે. તેમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, મિસાઈલ અને ડ્રોન સ્ટોરેજ, નૌકાદળના બેઝ, દરિયાકાંઠાના સર્વેલન્સ સેન્ટર તેમજ સૈન્ય લોજિસ્ટિક્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.

IRGCનો દાવો- પુલો અને રેલવે બ્રિજ નિશાના પર

ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)એ આરોપ લગાવ્યો છે કે અમેરિકાએ મશહદ તરફ જતા માર્ગોના પુલો અને ગોલેસ્તાન પ્રાંતના અક ટેકેહ ખાન રેલવે બ્રિજ પર પણ હુમલા કર્યા છે. IRGCના જણાવ્યા મુજબ આ કાર્યવાહી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન ધ્યાન ભટકાવવાના પ્રયાસરૂપે કરવામાં આવી હતી.

ટ્રમ્પનો દાવો- ઈરાન કરાર કરવા આતુર

એરફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાને થોડા સમય પહેલાં સંપર્ક કરીને ફરી કરાર કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, તેમણે કહ્યું કે “મને નથી લાગતું કે ઈરાન કોઈ કરારનું પાલન કરશે. આ જ સૌથી મોટી સમસ્યા છે.”

ટ્રમ્પે વધુમાં દાવો કર્યો કે ઈરાનની “હિટ લિસ્ટ”માં તેમનું નામ સૌથી ઉપર છે અને તેમને સતત સુરક્ષાનો ખતરો રહે છે.

ઈરાનનો પલટવારનો દાવો

ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC)એ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકી હુમલાના જવાબમાં બહેરીન અને કુવૈતમાં આવેલા લગભગ 85 અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને મિસાઈલ અને ડ્રોનથી નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ નથી.

બહેરીનમાં વહેલી સવારે એર રેડ સાયરન વાગ્યા હતા અને લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે જવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. કુવૈતે પણ પોતાની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય કરી હોવાનું જણાવ્યું છે.

UNSCમાં ઈરાનની ફરિયાદ

અમેરિકી હુમલા બાદ ઈરાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ના અધ્યક્ષ અને મહાસચિવને પત્ર લખીને અમેરિકાના હુમલાને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. ઈરાને આ મુદ્દે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવની સીધી અસર વૈશ્વિક ઓઈલ માર્કેટ પર જોવા મળી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 1 ટકા વધીને 78.80 ડોલર પ્રતિ બેરલ પહોંચ્યું છે, જ્યારે WTI ક્રૂડ 74.26 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર કારોબાર કરી રહ્યું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સપ્લાય ખોરવાઈ શકે તેવી આશંકાને કારણે બજારમાં ચિંતા વધી છે.

ભારતીય ટેન્કર પર પણ અસર

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા જોખમ વચ્ચે ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર ‘લીલા વાદિનાર’ ઓમાનના દરિયાકાંઠેથી જ પરત ફરી ગયું છે. ઉપરાંત કતાર તરફ જતાં ત્રણ LNG ટેન્કરોએ પણ પોતાનો માર્ગ બદલી દીધો હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

ભારતે વ્યક્ત કરી ચિંતા

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભારતે તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા, સામાન્ય નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને રાજદ્વારી માર્ગ દ્વારા શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવાની અપીલ કરી છે. સાથે જ ઊર્જા પુરવઠો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અવરોધ વગર ચાલુ રહે તે માટે પણ ભાર મૂક્યો છે.

વિશ્વભરમાં ચિંતા

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે અમેરિકા અને ઈરાનને ફરીથી વાતચીત શરૂ કરવાની અપીલ કરી છે. બીજી તરફ ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને ઈરાન પર કરારનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જ્યારે ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇટાલી ઈરાન વિરુદ્ધ કોઈપણ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં ભાગ નહીં લે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા આ તણાવને કારણે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે અને તેની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, તેલ બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર પણ જોવા મળી રહી છે.