“મોદી મારા સારા મિત્ર છે, પણ મારાથી ખુશ નથી”: ટ્રમ્પનો ખુલાસો, ભારત પર 50% ટેરિફનું કારણ રશિયન તેલ ખરીદી

ટ્રમ્પનો દાવો: પીએમ મોદી નારાજ

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે રશિયન તેલ ખરીદવાને કારણે ભારત પર 50% ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યા બાદ પીએમ નરેન્દ્ર મોદી તેમની સાથે ખુશ નથી. વોશિંગ્ટનમાં હાઉસ રિપબ્લિકન પાર્ટીની બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે આ વાત કહી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે પીએમ મોદી જાતે તેમને મળવા આવ્યા હતા, જોકે મુલાકાતનો સમય અને સ્થળ જાહેર કર્યો નથી.

અપાચે હેલિકોપ્ટર સોદાનો ઉલ્લેખ

ટ્રમ્પે કહ્યું કે અપાચે હેલિકોપ્ટરના સોદાને કારણે ભારત ઘણા વર્ષોથી તેમની સાથે સંપર્કમાં હતું. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે કુલ 68 અપાચે હેલિકોપ્ટર ખરીદવાનો ઓર્ડર આપ્યો છે. ટ્રમ્પે ઉમેર્યું કે તેમના અને પીએમ મોદી વચ્ચે સંબંધો સારા છે.

ભારત પર 50% ટેરિફ કેમ?

અમેરિકાએ ભારત પર કુલ 50% ટેરિફ લગાવ્યો છે. તેમાં

• 25% રેસિપ્રોકલ (જેમનો તેમ) ટેરિફ
• 25% રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાને કારણે વધારાનો ટેરિફ
  શામેલ છે. આ પગલાથી ભારતની અમેરિકા તરફની નિકાસ પર અસર પડી છે.

“મોદી મને ખુશ કરવા માગતા હતા”: ટ્રમ્પ

ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ભારતે રશિયન તેલની આયાત ઘટાડવાનો નિર્ણય તેમને ખુશ કરવા માટે લીધો. તેમણે પીએમ મોદીને “ખૂબ સારા માણસ” ગણાવ્યા અને કહ્યું કે વેપાર સંબંધોમાં ટેરિફ વધઘટ શક્ય છે.

ભારતીય રાજદૂતની અપીલનો દાવો

અમેરિકી સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે જણાવ્યું કે એક મહિના પહેલા તેઓ ભારતીય રાજદૂત વિનય મોહન ક્વાત્રાના ઘરે ગયા હતા. ત્યાં ભારતે રશિયન તેલની આયાત ઘટાડવા અને વધારાના 25% ટેરિફ હટાવવાની અપીલ કરી હતી.

રશિયન તેલની આયાતમાં મોટો ઘટાડો

રોઇટર્સના રિપોર્ટ અનુસાર,

• નવેમ્બર: 17.7 લાખ બેરલ પ્રતિદિન
• ડિસેમ્બર: લગભગ 12 લાખ બેરલ પ્રતિદિન
  જાન્યુઆરીમાં આયાત 10 લાખ બેરલ પ્રતિદિનથી પણ નીચે જવાની શક્યતા છે. 2021 પછી આ પહેલો મોટો ઘટાડો છે.

અમેરિકી પ્રતિબંધોની અસર

નવેમ્બર અંતથી રશિયાની બે મોટી તેલ કંપનીઓ રોસનેફ્ટ અને લુકોઇલ પર અમેરિકી પ્રતિબંધો લાગ્યા બાદ ભારતની રશિયા પાસેથી તેલ આયાત સતત ઘટી રહી છે.

રશિયાનો ડિસ્કાઉન્ટ ઘટ્યો

યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયાએ 20–25 ડોલર પ્રતિ બેરલનો મોટો ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યો હતો, પરંતુ હવે તે માત્ર 1.5–2 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી સીમિત રહ્યો છે. શિપિંગ અને વીમા ખર્ચ વધતા રશિયન તેલ ઓછું લાભદાયક બન્યું છે.

ભારત ફરી સ્થિર સપ્લાયર્સ તરફ વળ્યું

ડિસ્કાઉન્ટ ઘટતા અને ખર્ચ વધતા ભારત હવે સાઉદી અરેબિયા, UAE અને અમેરિકા જેવા સ્થિર અને ભરોસાપાત્ર દેશોથી તેલ ખરીદી રહ્યું છે.

ભારતની માંગ અને આગળની વાટાઘાટો

ભારત ઈચ્છે છે કે

• કુલ 50% ટેરિફ ઘટાડીને 15% કરવામાં આવે
• રશિયન તેલ ખરીદવા પરની વધારાની 25% પેનલ્ટી સંપૂર્ણપણે હટાવવામાં આવે

બન્ને દેશો વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ અંગે ચર્ચા ચાલુ છે અને નવા વર્ષમાં કોઈ નક્કર નિર્ણય આવવાની અપેક્ષા છે.