24 કલાકમાં ચાર બેઠક છતાં કોઈ ડિફેન્સ ડીલ નહીં: ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા મુદ્દો કેન્દ્રસ્થાને

મોદીએ પુતિન સામે રશિયન સૈન્યમાં ફસાયેલા ભારતીયોની ચિંતા વ્યક્ત કરી; સુરક્ષિત વાપસીની માંગ, છતાં ડિફેન્સ ડીલ ન થઈ

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથેની મુલાકાત દરમિયાન રશિયન સૈન્યમાં સેવા આપતા અને ત્યાં ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકોના મુદ્દો ગંભીરતાપૂર્વક ઉઠાવ્યો. મોદીએ પુતિનને વિનંતી કરી કે આ ભારતીયોની સલામત અને ઝડપી વાપસી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.

વિદેશ મંત્રાલય મુજબ હાલમાં ઓછામાં ઓછા 44 ભારતીયો રશિયન સેનામાં ફસાયેલા છે, જેમની વાપસી અંગે ભારતીય સરકાર ચિંતિત છે.

24 કલાકમાં 4 વખત મુલાકાત, છતાં કોઈ મોટો ડિફેન્સ સોદો નહીં

પુતિન ભારતની મુલાકાતે હતા અને 24 કલાકની અંદર તેઓ અને મોદી ચાર અલગ-અલગ પ્રસંગે મળ્યા—

• પ્રાઇવેટ ડિનર
• દ્વિપક્ષીય બેઠક
• સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ
• ભારત–રશિયા વ્યાપાર મંચ સંબોધન

જોકે આ તમામ વ્યસ્ત કાર્યક્રમો વચ્ચે કોઈ મોટા સંરક્ષણ સોદાની જાહેરાત થઈ નહીં. અગાઉ અહેવાલો હતા કે ભારત અને રશિયા વચ્ચે ફાઇટર જેટ અથવા અન્ય ડિફેન્સ ડીલ થઈ શકે છે, પરંતુ આ મુલાકાત દરમિયાન એવું બન્યું ન હતું.

19 કરારો પર હસ્તાક્ષર, વેપાર અને સહકારને વેગ મળશે

મુલાકાત દરમ્યાન ભારત–રશિયા વચ્ચે 19 સમજૂતીઓ અને MoU પર હસ્તાક્ષર થયા.

કયા ક્ષેત્રોમાં કરાર થયા?

• જહાજ નિર્માણ
• ભારતીય નાવિકોને બર્ફીલા વિસ્તારોમાં શિપ નૅવિગેશન તાલીમ
• નવી શિપિંગ લેન પર રોકાણ
• સિવિલ ન્યૂક્લિયર ક્ષેત્ર
• મહત્વપૂર્ણ ખનિજો
• વેપાર વધારવા માટેના અન્ય કરારો

આ કરારોથી બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધો વધુ મજબૂત થવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ છે.

મોદી–પુતિન મીટિંગની 10 મુખ્ય વાતો

PM મોદીના મુદ્દા

ક્રમાંક	મુદ્દો
1	‘મેક ઇન ઈન્ડિયા’ હેઠળ સંયુક્ત સ્થાપનામાં સહયોગ.
2	યુરેશિયન આર્થિક સંઘ સાથે ફ્રી ટ્રેડ કરાર (FTA) માટે કામ ચાલી રહ્યું છે.
3	રશિયન નાગરિકો માટે 30 દિવસના ફ્રી ઈ-ટુરિસ્ટ વીઝા અને 30 દિવસના ગ્રુપ ટુરિસ્ટ વીઝા.
4	રશિયામાં બે નવા ભારતીય દૂતાવાસ ખોલવામાં આવ્યા છે.

---

રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના મુદ્દા

ક્રમાંક	મુદ્દો
1	ઉર્જાના પુરવઠો આગામી વર્ષો સુધી ચાલુ રહેશે.
2	ભારત–રશિયા વેપાર એક વર્ષમાં 12% વધ્યો.
3	ભારત–રશિયા વેપાર વોલ્યુમ 60 અબજ ડોલર છે, જે 100 અબજ ડોલર સુધી લઈ જવું છે.
4	રશિયા–ભારત સંયુક્ત રીતે ભારતનું સૌથી મોટું પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ બનાવી રહ્યું છે.
5	નવા આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સપોર્ટ રૂટ બનાવી રહ્યા છીએ, જેથી સપ્લાઈ ચેઈન મજબૂત થશે.
6	ભારતમાં રશિયા ટ્રેડ (RT) ચેનલ શરૂ કરવામાં આવી.

ભારત–રશિયા વચ્ચે 7 મુખ્ય કરારો:

ક્રમાંક	ક્ષેત્ર	કરાર / સહયોગ વિગતો
1	મેનપાવર મોબિલિટી વ્યવસ્થા	શ્રમિક અને મેનપાવર વિનિમય માટે સહકાર
2	હેલ્થકેર અને મેડિકલ એજ્યુકેશન	આરોગ્ય સેવાઓ અને તબીબી શિક્ષણમાં સહયોગ
3	ફૂડ સિક્યુરિટી અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ	ખાદ્ય સુરક્ષા અને ગુણવત્તા ધોરણોમાં ભાગીદારી
4	જહાજ નિર્માણ	શિપબિલ્ડિંગ અને શિપિંગ સહકાર
5	કૃષિ સુરક્ષા અને હેપમૅપ	કૃષિ ઉત્પાદનોની સુરક્ષા અને મેપિંગ વ્યવસ્થા
6	કૃષિ અને ફૂડ પ્રોસેસર	કૃષિ અને ખાદ્ય પ્રક્રિયા ક્ષેત્રે સહયોગ
7	પરમાણુ ઊર્જી સહયોગ	ન્યૂક્લિયર એનર્જી ક્ષેત્રે સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ્સ