કિંજલ દવે, પ્રિયા મોરડિયા અને આરતી સાંગાણીના કેસમાં ફરી ચર્ચા: ગુજરાતમાં પ્રેમલગ્ન અને આઈડેન્ટિટી પોલિટિક્સ પર જોર

ગુજરાતમાં લોકગાયિકા કિંજલ દવે, ભાવનગરની પ્રિયા મોરડિયા અને સુરતની આરતી સાંગાણીના જીવનસાથી પસંદગીના મામલાઓ રાજ્યમાં ફરી ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. અંતરજ્ઞાતીય અને પ્રેમલગ્નને લઈને સમાજમાં વિવાદ અને બે ફાંટા ઊભા થયા છે.

કિંજલ દવેની સગાઈથી બપોરા
લોકગાયિકા કિંજલ દવેની ધ્રુવિન શાહ સાથે સગાઈ પર બ્રહ્મસમાજમાં વિરોધ ઉભો થયો હતો. તેમના પરિવારે પણ બહિષ્કારનો સામનો કર્યો. કિંજલ દવેને પરિવારના બહિષ્કાર અને સમાજના દબાણ સામે પોતાના અધિકારો માટે ચુંટણી કરવાની ફરજ પડી.

પ્રિયા મોરડિયાના લવમેરેજના મુદ્દા પર કોર્ટના આદેશ
ભાવનગરની પ્રિયા મોરડિયા અને યશ ઉપાધ્યાયના પ્રેમલગ્નના મામલે પરિવાર દ્વારા હુમલો અને અપહરણની ઘટનાઓ બની. કોર્ટની મદદથી પ્રિયા અને યશને સુરક્ષા સાથે પોતાની પસંદગી મુજબ જીવવાનો અધિકાર અપાયો.

આરતી સાંગાણીના લવમેરેજ પર પરિવારોનો વિરોધ
સુરતની પાટીદાર યુવતી અને ગાયિકા આરતી સાંગાણીએ તબલાવાદક દેવાંગ ગોહેલ સાથે મૈત્રી કરાર કરવાના પગલાં લીધા. આરતીના પરિવાર અને પાટીદાર સમાજના આગેવાનોએ વિરોધ કર્યો. આરતીએ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પોતાની દૃષ્ટિ પ્રગટાવી, કહ્યું કે તે પોતાના જીવન માટે જવાબદાર છે.

સમાજશાસ્ત્રીઓની દૃષ્ટિ
ગુજરાતના જાણીતા સોશિયોલોજિસ્ટ વિદ્યુત જોશી અને ગૌરાંગ જાનીનું કહેવું છે કે યુવતીઓ સામે વિવિધ જ્ઞાતિઓ પોતાના “ઓનર” અને આઈડેન્ટિટી પોલિટિક્સ રમે છે. છોકરીઓ જ્યારે પોતાના જીવનસાથી પસંદ કરે ત્યારે સામાજિક બહિષ્કારનો ભય રહે છે, જ્યારે છોકરાઓ માટે આવું નથી. ગૌરાંગ જાની અનુસાર, કાનૂન સર્વોપરિ છે અને પુખ્ત વયના નાગરિકો પોતાના જીવનસાથી પસંદ કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે.

પ્રેમલગ્નમાં માતાપિતાની સહી ફરજિયાત કરવી?
પાટીદાર અને ઠાકોર સમાજના આગેવાનો હાલમાં લવમેરેજ નોંધણી વખતે માતાપિતાની સહી ફરજિયાત કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. લાલજી પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, તેઓ સરકારને આ મુદ્દે કાયદામાં સુધારો કરવા માટે સંમેલન અને જનક્રાંતિ મહારેલી યોજી રહ્યાં છે.

સમાજ અને કાનૂન વચ્ચેનો સંતુલન
સોશિયોલોજિસ્ટો કહે છે કે કાયદો સ્પષ્ટ છે કે 18 વર્ષથી ઉપર યુવતી અને 21 વર્ષથી ઉપર યુવક પોતાના જીવનસાથીને પસંદ કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે. કોઈ પણ સમાજ, જાતિ કે પરિવાર આને અટકાવી શકે નહીં. પ્રેમલગ્ન પર અનેક જૂની રૂઢિચુસ્તતાઓ છે, પણ કાયદા માટે કોઈ પણ વ્યક્તિ સમાધાનનો અધિકાર નથી.

ગુજરાતમાં છેલ્લાં કેટલાક મહિના દરમિયાન આ કેસો દર્શાવે છે કે પ્રેમલગ્ન, આંતરજ્ઞાતીય લગ્ન અને વ્યક્તિગત પસંદગીઓ અંગે સમાજના માનસિક દબાણ અને કાયદા વચ્ચે હવે સ્પષ્ટ વિવાદ ઉભો થયો છે.