કોમર્શિયલ LPG પરની તમામ મર્યાદા હટી, હવે 100% સપ્લાય મળશે: બલ્ક સપ્લાય પરનો પ્રતિબંધ પણ હળવો, ઉદ્યોગોને મોટી રાહત

કેન્દ્ર સરકારે કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરની સપ્લાયને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે 25 જૂનથી કોમર્શિયલ LPG સપ્લાય પર લાગેલા તમામ સેક્ટર-વાઇઝ પ્રતિબંધો હટાવી દીધા છે. હવે રાજ્યોને કોમર્શિયલ LPGની 100% સપ્લાય કરવામાં આવશે. સાથે જ ગેસ સંકટ દરમિયાન સંપૂર્ણપણે રોકી દેવામાં આવેલી બલ્ક LPG સપ્લાયને પણ સંકટ પહેલાંના વપરાશના 50% સ્તર સુધી ફરી શરૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે દેશમાં LPGની ઉપલબ્ધિમાં સુધારો અને વિદેશથી આયાત થનારા નવા LPG કાર્ગો આવવાની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને અન્ય ઉદ્યોગોને મોટી રાહત મળશે.

ઘરેલું ઉત્પાદન વધતાં પ્રતિબંધ હટાવાયા

મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં દેશમાં ઘરેલું LPG ઉત્પાદન વધ્યું છે અને આગામી દિવસોમાં વિદેશથી વધુ LPG કાર્ગો પહોંચવાની અપેક્ષા છે. આથી કોમર્શિયલ LPG સપ્લાય પર લાગેલા તમામ પ્રતિબંધો દૂર કરવામાં આવ્યા છે.

સાથે જ, ગેસ સંકટની શરૂઆતમાં સંપૂર્ણપણે બંધ કરાયેલી બલ્ક LPG સપ્લાયને પણ હવે સંકટ પહેલાના કુલ વપરાશના 50% સ્તર સુધી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી મોટા ઔદ્યોગિક ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર રાહત મળશે.

પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગોને પણ મળશે ફાયદો

સરકારે C3 અને C4 હાઇડ્રોકાર્બન સ્ટ્રીમ્સના ડાયવર્ઝનમાં પણ ઘટાડો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પરિણામે રિલાયન્સ જેવી પેટ્રોકેમિકલ કંપનીઓ સહિત અન્ય ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉદ્યોગોને તેમનો અગાઉનો કોટા ફરીથી ઉપલબ્ધ થશે.

જો કે, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં ઘરેલું LPGની ઉપલબ્ધિ પર કોઈ અસર ન થાય તે માટે રોજનું ઉત્પાદન ઓછામાં ઓછું 40 હજાર ટન જાળવવું ફરજિયાત રહેશે.

યુદ્ધ દરમિયાન LPGના ભાવમાં થયો હતો મોટો વધારો

ઇઝરાયલ-અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધ બાદ વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને LPG સપ્લાય પર ગંભીર અસર પડી હતી. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં વધેલા તણાવને કારણે વિશ્વભરમાં ગેસ પુરવઠામાં અવરોધ સર્જાયો હતો.

આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે દિલ્હીમાં 28 ફેબ્રુઆરીએ કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરની કિંમત ₹1,740.50 હતી. ત્યારબાદ પાંચ વખત ભાવવધારો થતાં તેની કિંમત વધીને ₹3,113.50 થઈ ગઈ હતી. એટલે કે કુલ ₹1,373નો વધારો નોંધાયો હતો.

‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’ એટલે શું?

‘પ્રી-ક્રાઇસિસ લેવલ’નો અર્થ ગેસ સંકટ શરૂ થાય તે પહેલાંનો વપરાશ અને સપ્લાયનો સ્તર થાય છે. ગેસ સંકટ દરમિયાન રાજ્યોને કોમર્શિયલ LPGનો પુરવઠો નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવામાં આવ્યો હતો જેથી ઘરેલું ગ્રાહકોને સિલિન્ડરની અછત ન પડે.

હવે સપ્લાય વ્યવસ્થા સુધરતા સરકારે ફરીથી રાજ્યોમાં કોમર્શિયલ LPGની સંપૂર્ણ સપ્લાય શરૂ કરી છે અને બલ્ક સપ્લાય પણ સંકટ પહેલાના 50% સ્તર સુધી પુનઃસ્થાપિત કરી છે.

હોર્મુઝ માર્ગ પર તણાવથી ભારત પર પડી હતી અસર

ઇરાન-અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના સંઘર્ષ બાદ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં પરિવહન પ્રભાવિત થયું હતું. ભારત માટે આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે કારણ કે દેશના LPG આયાતનો મોટો હિસ્સો આ જ માર્ગથી આવે છે. ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો LPG આયાતકાર દેશ છે અને પોતાની જરૂરિયાતનો 60 ટકાથી વધુ ગેસ વિદેશમાંથી આયાત કરે છે.

ગેસ સપ્લાયમાં આવેલા વિક્ષેપને કારણે દેશમાં કોમર્શિયલ LPGની ઉપલબ્ધિ પર દબાણ સર્જાયું હતું. જોકે હવે સપ્લાય ચેઇન સામાન્ય બનતા સરકારે તમામ પ્રતિબંધોમાં રાહત આપવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે.