પાકિસ્તાનને 12 ભાગમાં વહેંચવાની તૈયારી: શહબાઝ સરકારનો મોટો પ્રસ્તાવ, બિલાવલની પાર્ટી ખુલ્લેઆમ વિરોધમાં

પાકિસ્તાનમાં ચાર મોટા પ્રાંતોને 12 ભાગમાં વહેંચવાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં છે. શહબાઝ શરીફ સરકારના સંચાર મંત્રી અબ્દુલ અલીમ ખાને ખુલાસો કર્યો કે દેશમાં નાના-નાના પ્રાંતો બનાવવાની પ્રક્રિયા હવે “અનિવાર્ય” બની ગઈ છે. તેમના મતે નાના પ્રાંતો બનશે તો શાસન વધુ અસરકારક અને લોકો વધુ સુલભ રીતે સરકાર સુધી પહોંચી શકશે.

અલીમ ખાનનો મોટા ફેરફારોનો સંકેત

અલીમ ખાન શેખુપુરામાં યોજાયેલા IPPના કાર્યકર્તા સંમેલનમાં બોલતા કહ્યું કે પંજાબ અને સિંધમાં ત્રણ-ત્રણ નવા પ્રાંતો તથા બલુચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં પણ ત્રણ-ત્રણ પ્રાંતોનું વિભાજન શક્ય છે. તેમણે કહ્યું કે પડોશી દેશોમાં નાના પ્રાંતો છે, તેથી પાકિસ્તાનમાં પણ આવી માળખાકીય બદલાવની જરૂર છે.

IPP શહબાઝ શરીફની ગઠબંધન સરકારમાં ભાગીદાર હોવાથી આ નિવેદન ચર્ચાનો કેન્દ્ર બન્યું છે.

નકશો હજુ સત્તાવાર નહીં, પરંતુ ચર્ચામાં રહેલા સંભવિત નવા પ્રાંતો

પંજાબ: ઉત્તર પંજાબ, મધ્ય પંજાબ, દક્ષિણ પંજાબ
સિંધ: કરાચી સિંધ, મધ્ય સિંધ, ઉપરલો સિંધ
ખૈબર પખ્તુનખ્વા: ઉત્તરી KP, દક્ષિણી KP, આદિવાસી KP/ફાટા રીજન
બલુચિસ્તાન: પૂર્વ બલુચિસ્તાન, પશ્ચિમ બલુચિસ્તાન, દક્ષિણી બલુચિસ્તાન

PPP અને અન્ય પક્ષો કડક વિરોધમાં

PPPના નેતા બિલાવલ ભુટ્ટો તથા સિંધના CM મુરાદ અલી શાહે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે સિંધના ભાગલા પાડવાનો કોઈ પણ પ્રયાસ “અસ્વીકાર્ય” છે.
ANP અને બલૂચ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષોનું કહેવું છે કે આ “Divide and Rule”ની નીતિ છે, જે સ્થાનિક ઓળખ અને સંસ્કૃતિને નબળી પાડી દેશને વધુ અસ્થિર બનાવશે.

ઇતિહાસ બતાવે છે—દર વખતે નિષ્ફળતા

પાકિસ્તાનમાં નવા પ્રાંતોની માગ અગાઉ પણ ઉઠતી રહી છે, પરંતુ ક્યારેય અમલમાં આવી નથી.
1947માં 5 પ્રાંતો ધરાવતું પાકિસ્તાન આજે ચાર સુધી સીમિત છે—કારણ કે 1971માં પૂર્વ બંગાળ અલગ થઈને બાંગ્લાદેશ બન્યું.\

નવા પ્રાંતો બનાવવા માટે બંધારણમાં સુધારો આવશ્યક

સંવિધાનમાં સુધારા માટે સંસદમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડે છે.
નિષ્ણાતોના મતે આ શક્યતા હાલના રાજકીય દાવપેચોને જોતા ખૂબ ઓછી છે.

એક્સપર્ટ્સ: ‘પ્રાંતો વધારવાથી સમસ્યાઓ હલ નહીં થાય’

પૂર્વ અધિકારી સૈયદ અખ્તર અલી શાહે કહ્યું કે સમસ્યાઓ પ્રાંતોની સંખ્યા નહીં, પણ નબળી શાસન વ્યવસ્થા છે.
PILDAT પ્રમુખ અહેમદ બિલાલ મહેબૂબે કહ્યું કે પ્રાંતોના વિભાજનથી વહીવટી ખર્ચ વધશે અને રાજકીય વિવાદો ઊભા થશે, જ્યારે વાસ્તવિક જરૂરિયાત સ્થાનિક સરકારોને મજબૂત કરવાની છે.

શું પાકિસ્તાનના નકશામાં મોટો ફેરફાર શક્ય?

હાલ રાજકીય માહોલ જુદાજુદા દાવપેચોથી ગરમ છે.
સેનાની વધતી અસર, ગઠબંધન સરકારની નબળાઈ અને પ્રાંતો વચ્ચેની રાજકીય ખેંચતાણને જોતા, 12 પ્રાંતોનો પ્લાન અમલી બનશે કે નહીં—તે હજી અનિશ્ચિત છે.

પરંતુ એક વાત ચોક્કસ છે—આ પ્રસ્તવે પાકિસ્તાનની રાજનીતિમાં ગણતરીનો મોટો ઝટકો તો આપ્યો જ છે.