અમેરિકાએ યુદ્ધવિરામ છતાં ઈરાન પર એરસ્ટ્રાઈક કરી: 80થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા, ઈરાને બહેરીન-કુવૈતમાં અમેરિકી બેઝ પર વળતો હુમલો કરવાનો દાવો

તેહરાન/વોશિંગ્ટન: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધવિરામ છતાં બુધવારે વહેલી સવારે ફરી એકવાર મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાએ ઈરાનના 80થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મોટા પાયે હવાઈ હુમલા કર્યા છે. બીજી તરફ ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે બહેરીન અને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકાના સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન વડે જવાબી કાર્યવાહી કરી છે. બંને દેશોની કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર ખાડી વિસ્તારમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા ત્રણ વ્યાપારી જહાજો પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવી છે. અમેરિકાનો આરોપ છે કે આ હુમલાઓ પાછળ ઈરાનનો હાથ હતો અને તે યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન છે.

80થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હુમલો

અમેરિકાએ એરસ્ટ્રાઈક દરમિયાન ઈરાનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર, કોસ્ટલ રડાર, સપાટીથી હવામાં માર કરતી મિસાઈલ સિસ્ટમ, એન્ટી-શિપ મિસાઈલ લોન્ચર, ડ્રોન બેઝ અને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ની 60થી વધુ સૈન્ય બોટને નિશાન બનાવી હતી.

ઈરાની મીડિયાના અહેવાલ મુજબ સીરિક, કેશ્મ દ્વીપ અને બંદર અબ્બાસ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં જોરદાર વિસ્ફોટ થયા હતા. બંદર અબ્બાસના શાહિદ હક્કાની પોર્ટ પર હુમલા બાદ ધુમાડાના ગોટેગોટા આકાશમાં જોવા મળ્યા અને કેટલીક જગ્યાએ આગ પણ ફાટી નીકળી હતી.

ઈરાનનો જવાબી હુમલાનો દાવો

અમેરિકી હુમલા બાદ ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ દાવો કર્યો કે તેણે બહેરીન અને કુવૈતમાં આવેલા 85 અમેરિકી સૈન્ય લક્ષ્યો પર સંયુક્ત મિસાઈલ અને ડ્રોન ઓપરેશન હાથ ધર્યું છે.

IRGCના જણાવ્યા મુજબ બહેરીનમાં અમેરિકી ફિફ્થ ફ્લીટનું મુખ્યાલય અને કુવૈતનું અલી અલ-સલેમ એર બેઝ મુખ્ય નિશાન હતા. જોકે અમેરિકા તરફથી આ દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.

બહેરીન અને કુવૈતમાં એર રેડ સાયરન

તણાવ વચ્ચે બહેરીન અને કુવૈતમાં એર રેડ સાયરન વાગતા લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો. બહેરીનના ગૃહ મંત્રાલયે લોકોને શાંત રહેવા અને નજીકના સુરક્ષિત સ્થળે જવાની અપીલ કરી હતી. કુવૈતની સરકારી સમાચાર એજન્સી KUNAએ પણ સમગ્ર દેશમાં સાયરન સક્રિય કરાયા હોવાનું જણાવ્યું હતું.

બાદમાં બહેરીનમાં બીજી વખત પણ એર રેડ સાયરન વાગતા સુરક્ષા વધુ કડક બનાવવામાં આવી હતી.

હોર્મુઝમાં ટેન્કરો પર હુમલાથી વિવાદ

અમેરિકી કાર્યવાહી પહેલાં ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ત્રણ ઓઈલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવ્યાનો આરોપ લાગ્યો હતો. તેમાં એક ટેન્કર કતરનું હોવાનું જણાવાયું છે.

ઈરાને ચેતવણી આપી હતી કે તેની તરફથી નક્કી કરાયેલા માર્ગનો ઉપયોગ નહીં કરનાર જહાજોની સુરક્ષાની જવાબદારી તે નહીં લે. બીજી તરફ કતરે પોતાના જહાજ પર થયેલા હુમલાની કડક નિંદા કરી અને ઈરાનને સંપૂર્ણપણે જવાબદાર ઠેરવ્યું.

ઈરાનનું નિવેદન- ધમકીઓ વચ્ચે વાતચીત નહીં

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે ધમકી અને હુમલાના માહોલમાં અમેરિકા સાથે કોઈ સમજૂતી શક્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા પહેલાં પોતાના જૂના કરારોનું પાલન કરે, ત્યારબાદ જ કોઈ નવી ચર્ચા થઈ શકે.

ઈરાનના સંસદ અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફે પણ અમેરિકા પર કરારની પાંચ મહત્વપૂર્ણ શરતો તોડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

ક્રૂડ ઓઈલમાં ફરી તેજી

અમેરિકી એરસ્ટ્રાઈક બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી વધારો નોંધાયો છે. અમેરિકી WTI ક્રૂડ લગભગ 2.7 ટકા વધી પ્રતિ બેરલ 72.40 ડોલર સુધી પહોંચી ગયું.

અમેરિકાએ 17 જુલાઈથી ઈરાની તેલની નિકાસ પર ફરી પ્રતિબંધ લગાવવાની જાહેરાત કરતાં વૈશ્વિક બજારમાં સપ્લાય અંગે ચિંતા વધી છે. તેની અસર શેરબજાર અને બોન્ડ માર્કેટ પર પણ જોવા મળી રહી છે.

ખામેનીની અંતિમ યાત્રા વચ્ચે વધ્યો તણાવ

આ સમગ્ર તણાવ એવા સમયે વધ્યો છે જ્યારે ઈરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા અલી ખામેનીની અંતિમ યાત્રા ઈરાકના નજફ અને કરબલામાં ચાલી રહી છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓ અંતિમ દર્શન માટે ઉમટી રહ્યા છે.

ખામેનીના પાર્થિવ દેહને નજફથી કરબલા લઈ જવામાં આવશે અને ત્યારબાદ ઈરાનના મશહદમાં 9 જુલાઈએ દફનાવવામાં આવશે. અંતિમ યાત્રાને ધ્યાનમાં રાખીને ઈરાકમાં કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી યુદ્ધની આશંકા

યુદ્ધવિરામ છતાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી શરૂ થયેલી સૈન્ય કાર્યવાહીથી સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં અસ્થિરતા વધી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષા, તેલ પુરવઠો અને ખાડી દેશોની સુરક્ષા અંગે વિશ્વભરમાં ચિંતા વધી રહી છે. જો બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધુ વધશે તો તેની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર પડી શકે છે.