સિંગાપોરને ટક્કર આપશે ભારતનું GIFT City! ₹1.81 લાખ કરોડનું રોકાણ, 70થી વધુ દેશોની નજર

GIFT Cityનો વૈશ્વિક ધમાકો: 3 વર્ષમાં ફંડ મેનેજમેન્ટ એન્ટિટીઝ 65થી વધીને 217, ₹1.88 લાખ કરોડનું વાસ્તવિક રોકાણ

ગુજરાતનું GIFT City હવે માત્ર નાણાકીય સેવાઓનું કેન્દ્ર રહી ગયું નથી. ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી (GIFT City) ધીમે-ધીમે વૈશ્વિક રોકાણકારોના નાણાંનું સંચાલન, ફંડ મેનેજમેન્ટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ માટેના મહત્વના ગ્લોબલ બિઝનેસ હબ તરીકે પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ફંડ મેનેજમેન્ટ ક્ષેત્રે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં થયેલી વૃદ્ધિ આ બદલાવને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે.

માર્ચ 2023માં GIFT IFSCમાં માત્ર 65 ફંડ મેનેજમેન્ટ એન્ટિટીઝ (FME) હતી. માર્ચ 2026 સુધીમાં આ સંખ્યા વધીને 217 થઈ ગઈ છે. એટલે કે માત્ર ત્રણ વર્ષમાં FMEની સંખ્યામાં ત્રણ ગણાથી વધુનો વધારો થયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ફંડ્સ અને સ્કીમ્સની સંખ્યા પણ 50થી વધીને 360 થઈ ગઈ છે.

₹39 બિલિયનનું રોકાણ કમિટમેન્ટ

IFSCAના ડાયરેક્ટર દીપેશ શાહના જણાવ્યા પ્રમાણે, હાલમાં GIFT IFSCમાં ફંડ્સ દ્વારા આશરે $39 બિલિયન એટલે કે લગભગ ₹3.73 લાખ કરોડનું રોકાણ કમિટ કરવામાં આવ્યું છે.

તેમાંથી આશરે $19.66 બિલિયન એટલે કે લગભગ ₹1.88 લાખ કરોડનું રોકાણ વાસ્તવમાં થઈ ચૂક્યું છે. આ રોકાણ ભારતની લિસ્ટેડ અને અનલિસ્ટેડ કંપનીઓ ઉપરાંત ભારતની બહારના વિવિધ બજારોમાં પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ આંકડા GIFT IFSCમાં ફંડ મેનેજમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ કેટલી ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે તેનો અંદાજ આપે છે.

ત્રણ વર્ષમાં રોકાણમાં 17 ગણાથી વધુનો ઉછાળો

માર્ચ 2023માં GIFT IFSCના ફંડ્સ દ્વારા થયેલું cumulative investment માત્ર $1.13 બિલિયન હતું. માર્ચ 2026 સુધીમાં આ આંકડો વધીને $19.66 બિલિયન થઈ ગયો.

એટલે કે માત્ર ત્રણ વર્ષમાં વાસ્તવિક રોકાણમાં લગભગ 17 ગણાથી વધુનો વધારો થયો છે.

ફંડ મેનેજમેન્ટ એન્ટિટીઝની સંખ્યા 65થી 217 અને ફંડ્સ તથા સ્કીમ્સની સંખ્યા 50થી 360 થવી પણ આ ક્ષેત્રમાં થયેલા ઝડપી વિસ્તરણને દર્શાવે છે.

પહેલાં સમજીએ: ફંડ મેનેજમેન્ટ શું છે?

ફંડ મેનેજમેન્ટનો સરળ અર્થ એ છે કે અનેક રોકાણકારો પાસેથી એકત્ર થયેલા નાણાંનું નિષ્ણાતો દ્વારા સંચાલન અને યોગ્ય જગ્યાએ રોકાણ કરવું.

વિશ્વભરના રોકાણકારો પોતાનું ભંડોળ કોઈ ફંડમાં રોકે છે. આ નાણાં ક્યાં અને કેવી રીતે રોકવા તેની જવાબદારી **ફંડ મેનેજર અથવા ફંડ મેનેજમેન્ટ એન્ટિટી (FME)**ની હોય છે.

GIFT IFSCમાં આ માટે વિશેષ ફંડ સ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ છે. રોકાણકારો ફંડમાં નાણાં મૂકે છે અને FME આ નાણાંનું મેનેજમેન્ટ કરે છે. ત્યારબાદ આ ભંડોળ ભારતની લિસ્ટેડ કંપનીઓ, અનલિસ્ટેડ કંપનીઓ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અથવા ભારતની બહારના આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં રોકી શકાય છે.

અર્થાત્ GIFT Cityમાં માત્ર ફંડનું રજિસ્ટ્રેશન થતું નથી, પરંતુ વિદેશી રોકાણકારો પાસેથી નાણાં એકત્ર કરવાથી લઈને તેનું મેનેજમેન્ટ અને રોકાણ કરવા સુધીની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા અહીંથી સંચાલિત થઈ શકે છે.

70થી વધુ દેશોના 9,594 રોકાણકારો જોડાયા

GIFT IFSCના ફંડ્સમાં હવે માત્ર ભારતીય રોકાણકારો જ નહીં, પરંતુ દુનિયાના અનેક દેશોના રોકાણકારો પણ જોડાઈ રહ્યા છે.

માર્ચ 2026 સુધીમાં 70થી વધુ જ્યુરિડિક્શનમાંથી 9,594 રોકાણકારો IFSCના ફંડ્સ સાથે જોડાયેલા હતા.

આ આંકડો દર્શાવે છે કે GIFT Cityમાંથી ફંડ મેનેજમેન્ટની કામગીરી હવે સ્થાનિક સ્તરથી આગળ વધીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પહોંચી રહી છે.

વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે નિયમો સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ

IFSCAના જણાવ્યા પ્રમાણે ભારત સરકારે GIFT IFSCને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવા માટે વૈશ્વિક સ્તરની ફાઇનાન્શિયલ સેવાઓને અનુરૂપ નિયમો અને માળખું તૈયાર કર્યું છે.

ફંડ મેનેજમેન્ટ માટેના નિયમો એવી રીતે બનાવવામાં આવ્યા છે કે વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે અહીં ફંડ સ્થાપિત કરવું, નાણાંનું સંચાલન કરવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં રોકાણ કરવું સરળ બને.

આ જ કારણસર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં GIFT IFSCમાં ફંડ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ અને રોકાણની પ્રવૃત્તિ ઝડપથી વધી રહી છે.

GIFT Cityમાં 1,000થી વધુ એન્ટિટીઝનું ઇકોસિસ્ટમ

ફંડ મેનેજમેન્ટ હવે GIFT Cityના વિશાળ બિઝનેસ ઇકોસિસ્ટમનો માત્ર એક ભાગ છે.

GIFT Cityની ઉપલબ્ધ સત્તાવાર માહિતી અનુસાર અહીં 1,000થી વધુ એન્ટિટીઝ ઓપરેશનલ છે અને હજારો પ્રોફેશનલ્સ અહીં કામ કરી રહ્યા છે. માર્ચ 2026ના ઉપલબ્ધ આંકડાઓમાં GIFT Cityમાં 1,500થી વધુ એન્ટિટીઝ અને આશરે 27,000 પ્રોફેશનલ્સ કાર્યરત હોવાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

અહીં બેન્કિંગ, કેપિટલ માર્કેટ્સ, ઇન્શ્યોરન્સ, ફિનટેક, ફંડ મેનેજમેન્ટ, એરક્રાફ્ટ લીઝિંગ, શિપ લીઝિંગ અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવાઓ સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓ હાજર છે.

Googleથી લઈને J.P. Morgan અને HSBC સુધીની હાજરી

GIFT Cityમાં વૈશ્વિક અને ભારતીય કંપનીઓની હાજરી પણ સતત વધી રહી છે.

GIFT Cityની સત્તાવાર માહિતીમાં Google, IBM, Capgemini, Oracle, TCS, Bank of America, HSBC, Standard Chartered, J.P. Morgan અને Barclays જેવી કંપનીઓને તેના IT અને ફાઇનાન્શિયલ ઇકોસિસ્ટમના મહત્વપૂર્ણ ઓક્યુપન્ટ્સ તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે.

આ કંપનીઓની હાજરી GIFT Cityને આંતરરાષ્ટ્રીય બિઝનેસ અને ફાઇનાન્સના કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે.

ફાઇનાન્સની સાથે ટેક્નોલોજી અને GCCનું પણ મોટું કેન્દ્ર

GIFT City હવે માત્ર બેન્કિંગ અને ફંડ મેનેજમેન્ટ સુધી સીમિત નથી. ટેક્નોલોજી કંપનીઓ અને Global Capability Centres (GCCs) માટે પણ અહીં ઇકોસિસ્ટમ ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે.

ગ્લોબલ કંપનીઓ માટે GIFT City એક સંભવિત GCC હબ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. સ્ટેટ-ઓફ-ધ-આર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, બિઝનેસ-ફ્રેન્ડલી નીતિઓ, ઓપરેશનલ કોસ્ટ અને કુશળ માનવબળ જેવા પરિબળો વૈશ્વિક કંપનીઓને આકર્ષી રહ્યા છે.

હવે GIFT Cityનું ભવિષ્ય શું?

GIFT IFSCનું ફંડ મેનેજમેન્ટ માળખું હજુ પ્રમાણમાં નવું છે, પરંતુ છેલ્લા ત્રણ વર્ષના આંકડા તેની ઝડપથી વધતી ક્ષમતા દર્શાવે છે.

65થી 217 FME, 50થી 360 ફંડ-સ્કીમ્સ અને $1.13 બિલિયનથી $19.66 બિલિયન સુધીનું વાસ્તવિક રોકાણ—આ ત્રણ આંકડા GIFT Cityના ઝડપી વિસ્તરણની કહાની કહે છે.

જો આ જ ગતિ આગામી વર્ષોમાં પણ જળવાઈ રહેશે, તો GIFT City ભારત માટે વિદેશી મૂડી આકર્ષવાનું અને ભારતીય તથા વૈશ્વિક કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડવાનું મહત્વનું કેન્દ્ર બની શકે છે.

માત્ર ફાઇનાન્સ હબ નહીં, સંપૂર્ણ ગ્લોબલ બિઝનેસ ઇકોસિસ્ટમ

GIFT Cityની કહાની હવે માત્ર ફંડ મેનેજમેન્ટના અબજો ડોલરના રોકાણ સુધી સીમિત રહી નથી. અહીં ફાઇનાન્સની સાથે ટેક્નોલોજી, ફિનટેક, GCC, ઇન્શ્યોરન્સ, કેપિટલ માર્કેટ્સ, એરક્રાફ્ટ લીઝિંગ, શિપ લીઝિંગ, બુલિયન અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય બિઝનેસ પ્રવૃત્તિઓનું ઇકોસિસ્ટમ વિકસી રહ્યું છે.

સાથે જ ફૂડ, રિટેલ, રહેઠાણ અને લાઇફસ્ટાઇલ સાથે જોડાયેલી સુવિધાઓનો પણ વિસ્તાર થઈ રહ્યો છે. આથી GIFT City માત્ર ઓફિસો અને નાણાકીય સંસ્થાઓનું સ્થળ ન રહીને કામ, બિઝનેસ, રહેઠાણ અને લાઇફસ્ટાઇલને જોડતું સંપૂર્ણ અર્બન ઇકોસિસ્ટમ બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.

કનેક્ટિવિટી વધશે તો GIFT Cityની ગતિ પણ વધશે

GIFT Cityની આસપાસ વિકસતું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ તેના ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે. અમદાવાદ-મુંબઈ બુલેટ ટ્રેન કનેક્ટિવિટી અને વિસ્તરતી મેટ્રો લિન્કેજ જેવી સુવિધાઓ GIFT Cityને વધુ મજબૂત ટ્રાન્સપોર્ટ નેટવર્ક સાથે જોડવામાં મદદ કરી શકે છે.

સારી કનેક્ટિવિટીથી દેશ-વિદેશના રોકાણકારો, કંપનીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે GIFT City સુધી પહોંચ વધુ સરળ બની શકે છે.

સિંગાપોર જેવા ગ્લોબલ ફાઇનાન્સ હબને પડકારવાની દિશામાં પગલું

ભારતનું લક્ષ્ય માત્ર સ્થાનિક ફાઇનાન્સિયલ સેન્ટર બનાવવાનું નથી. GIFT IFSCને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

વધતું વિદેશી રોકાણ, 70થી વધુ દેશોના રોકાણકારો, હજારો પ્રોફેશનલ્સ, વૈશ્વિક કંપનીઓની હાજરી અને ઝડપથી વિસ્તરતું ફંડ મેનેજમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ દર્શાવે છે કે GIFT City હવે ભારતનું વૈશ્વિક ફાઇનાન્સ ગેટવે બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.

આ રીતે ગુજરાતનું GIFT City આગામી સમયમાં સિંગાપોર, દુબઈ અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ફાઇનાન્સિયલ હબ સાથે સ્પર્ધા કરી શકે તેવા કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી શકે છે.