મમતાની TMCમાં 28 વર્ષમાં પહેલીવાર ભંગાણ! 58 ધારાસભ્યોએ બનાવ્યું અલગ જૂથ, ઋતબ્રત બેનર્જી બન્યા નેતા

પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)માં 28 વર્ષના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર ઔપચારિક રીતે ભંગાણ જોવા મળ્યું છે. બુધવારે પાર્ટીના 58 બળવાખોર ધારાસભ્યોએ અલગ જૂથ બનાવીને પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવેલા ધારાસભ્ય ઋતબ્રત બેનર્જીને પોતાના ધારાસભ્ય દળના નેતા તરીકે પસંદ કર્યા છે.

બળવાખોર ધારાસભ્યોએ વિધાનસભા અધ્યક્ષ રથીન્દ્ર બોઝને સમર્થન પત્ર સોંપીને ઋતબ્રત બેનર્જીને વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે માન્યતા આપવાની માગ કરી હતી. ન્યૂઝ એજન્સી PTI અનુસાર, સ્પીકરે આ માગ સ્વીકારી લીધી છે અને ઋતબ્રત બેનર્જીને વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકેનો રૂમ પણ ફાળવી દેવાયો છે.

આ નવા જૂથમાં જાવેદ ખાન, સંદીપન સાહા અને સિઉલી સાહાને ઉપનેતા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ, સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે હજુ સુધી મમતા બેનર્જી તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સામે આવ્યું નથી.

મમતાની પાસે હવે માત્ર 22 ધારાસભ્યોનું સમર્થન

વિધાનસભામાં TMCએ કુલ 80 બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ હવે 58 ધારાસભ્યો અલગ જૂથમાં જતા મમતા બેનર્જી પાસે માત્ર 22 ધારાસભ્યોનું સમર્થન બચ્યું હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે. આ ઘટનાએ પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં નવી ચર્ચાઓને જન્મ આપ્યો છે.

નકલી સહીના વિવાદથી શરૂ થયો બળવો

આ રાજકીય સંકટની શરૂઆત વિરોધ પક્ષના નેતાની પસંદગી માટે મૂકાયેલા પ્રસ્તાવમાં નકલી સહી કરવાના આરોપોથી થઈ હતી. ધારાસભ્યો સંદીપન સાહા અને ઋતબ્રત બેનર્જીએ સ્પીકરને ફરિયાદ કરી હતી કે શોભનદેવ ચટ્ટોપાધ્યાયને વિરોધ પક્ષના નેતા બનાવવા માટે તેમના નામે ખોટી સહી કરવામાં આવી હતી.

ફરિયાદ બાદ TMCએ બંને ધારાસભ્યોને પાર્ટીમાંથી બહાર કાઢી મૂક્યા હતા. બળવાખોર ધારાસભ્યોનો આરોપ છે કે સત્ય બહાર લાવવાના કારણે તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

મમતાએ તમામ કમિટીઓ ભંગ કરી

પાર્ટીમાં વધી રહેલા અસંતોષ અને બળવા વચ્ચે મમતા બેનર્જીએ રાજ્યની તમામ સંગઠનાત્મક કમિટીઓ અને ફ્રન્ટલ સંગઠનોને તાત્કાલિક અસરથી ભંગ કરી દીધા છે. પાર્ટી હવે સમગ્ર સંગઠનનું પુનર્ગઠન કરશે.

રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ પગલું સંગઠન પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવા અને બળવાખોર જૂથને મજબૂત બનતા અટકાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.

શું બળવાખોર જૂથ TMC પર કબજો કરી શકશે?

હાલની સ્થિતિમાં બળવાખોર ધારાસભ્યો વિરોધ પક્ષના નેતા અને અન્ય વિધાનસભાકીય પદો મેળવી શકે છે, પરંતુ તેઓ શિવસેના અથવા NCPની જેમ તરત જ પાર્ટી પર દાવો કરી શકશે નહીં.

પાર્ટી પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે લોકસભામાં પણ બે-તૃતીયાંશ સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી રહેશે. TMCના 28 સાંસદોમાંથી ઓછામાં ઓછા 19 સાંસદોનો ટેકો મળ્યા બાદ જ ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પાર્ટી પર દાવેદારી મજબૂત બની શકે છે.

ચૂંટણી પંચ નીચેના ચાર મુદ્દાઓના આધારે નિર્ણય લઈ શકે છે:

• પાર્ટી સંગઠનનો મોટો હિસ્સો કોની સાથે છે?
• રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય કારોબારીનું સમર્થન કોને છે?
• પાર્ટીનું બંધારણ શું કહે છે?
• ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓનો બહુમત કોની સાથે છે?

91મા બંધારણીય સુધારાનો નિયમ શું કહે છે?

2003ના 91મા બંધારણીય સુધારા મુજબ જો કોઈ પક્ષના ઓછામાં ઓછા બે-તૃતીયાંશ ધારાસભ્યો અલગ થવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેમને પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ ગેરલાયક ઠેરવી શકાય નહીં. ત્યારબાદ ચૂંટણી પંચ અને કોર્ટો આ પ્રકારના વિવાદોમાં અંતિમ નિર્ણય લે છે.

છેલ્લા 12 દિવસમાં કેવી રીતે વધી અસંતોષની આગ?

31 મે: મમતાની બેઠકમાં 60 ધારાસભ્યો ગેરહાજર

મમતાએ TMC ધારાસભ્યોની બેઠક બોલાવી હતી, પરંતુ 80માંથી માત્ર 20 ધારાસભ્યો જ હાજર રહ્યા હતા. 60 ધારાસભ્યોની ગેરહાજરીએ આંતરિક અસંતોષના સંકેત આપ્યા હતા.

31 મે: સાંસદ કલ્યાણ બેનર્જી પર હુમલો

હુગલીમાં કલ્યાણ બેનર્જી પર હુમલો થયો હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાએ પક્ષની અંદરની અસ્થિરતા વધુ ઉજાગર કરી હતી.

30 મે: અભિષેક બેનર્જી પર હુમલો

દક્ષિણ સોનારપુરમાં અભિષેક બેનર્જી પર ઇંડા અને ચપ્પલ ફેંકવામાં આવ્યા હતા. તેમણે આ ઘટનાને હત્યાના પ્રયાસ તરીકે ગણાવી હતી.

27 મે: સાંસદ કાકોલી ઘોષનું રાજીનામું

બારાસાતથી સાંસદ કાકોલી ઘોષે પાર્ટીના તમામ હોદ્દાઓ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું, જેના કારણે અસંતોષની ચર્ચાઓ વધુ તેજ બની હતી.

20 મે: પક્ષના કાર્યક્રમમાં માત્ર 35 ધારાસભ્યો હાજર

વિધાનસભા પરિસરમાં યોજાયેલા વિરોધ કાર્યક્રમમાં માત્ર 35 ધારાસભ્યો હાજર રહ્યા હતા, જે સંગઠનની નબળાઈનો સ્પષ્ટ સંકેત માનવામાં આવ્યો હતો.

પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં નવા સમીકરણો

TMCમાં સર્જાયેલા આ ભંગાણે પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં નવા સમીકરણો ઊભા કર્યા છે. જો બળવાખોર જૂથ પોતાનું સંગઠન વધુ મજબૂત બનાવવામાં સફળ રહેશે તો આવનારા દિવસોમાં મમતા બેનર્જી માટે રાજકીય પડકારો વધુ ગંભીર બની શકે છે. હવે સૌની નજર મમતા બેનર્જીના આગામી પગલાં અને ચૂંટણી પંચની સંભવિત કાર્યવાહી પર ટકેલી છે.