લલિત મોદી 16 વર્ષ બાદ ભારત પરત ફરશે: IPL 2009ના FEMA કેસમાં EDનો ₹10.65 કરોડનો દંડ રદ; કહ્યું- ‘હું IPLનું ભલું ઇચ્છતો હતો’

IPLના સ્થાપક અને પૂર્વ કમિશનર લલિત મોદી 16 વર્ષ બાદ ભારત પરત ફરવાની તૈયારીમાં છે. IPL 2009ને દક્ષિણ આફ્રિકા ખસેડવા સાથે જોડાયેલા FEMA કેસમાં તેમને મોટી કાયદાકીય રાહત મળી છે.

16 જુલાઈએ એક અપીલીય ટ્રિબ્યુનલે લલિત મોદી સામે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા લગાવવામાં આવેલો દંડ રદ કર્યો હતો. આ નિર્ણય બાદ લલિત મોદીએ કહ્યું કે હવે ભારત પરત ફરવાનો રસ્તો સ્પષ્ટ થઈ ગયો છે.

તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ આ વર્ષના અંત સુધીમાં અથવા આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં ભારત પાછા આવી શકે છે. લલિત મોદીની પુત્રી આલિયા ઓક્ટોબરમાં બાળકને જન્મ આપવાની છે. ત્યારબાદ તેઓ ભારત પરત ફરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે.

શું હતો IPL 2009નો કેસ?

2009માં લોકસભા ચૂંટણીને કારણે સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને IPLનું આયોજન ભારતમાં થઈ શક્યું ન હતું. તેથી સમગ્ર ટૂર્નામેન્ટ દક્ષિણ આફ્રિકા ખસેડવામાં આવી હતી.

આ આયોજન માટે BCCIએ દક્ષિણ આફ્રિકામાં આશરે ₹243.45 કરોડ મોકલ્યા હતા.

EDનો આરોપ હતો કે આ રકમ ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ની પૂર્વ મંજૂરી વિના વિદેશ મોકલવામાં આવી હતી. આને વિદેશી મુદ્રા વ્યવસ્થાપન અધિનિયમ (FEMA)નું ઉલ્લંઘન ગણાવવામાં આવ્યું હતું.

EDએ 2011માં નોટિસ જારી કરી હતી અને 2018માં લલિત મોદી સહિત BCCIના કેટલાક પૂર્વ અધિકારીઓ પર દંડ ફટકાર્યો હતો.

ટ્રિબ્યુનલે કહ્યું- લલિત મોદી વ્યક્તિગત રીતે જવાબદાર નથી

લલિત મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, અપીલીય ટ્રિબ્યુનલે EDની મુખ્ય દલીલને ફગાવી દીધી છે.

ટ્રિબ્યુનલે માન્યું કે દક્ષિણ આફ્રિકા મોકલવામાં આવેલી રકમ ‘કરન્ટ એકાઉન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન’ હતી, ‘કેપિટલ એકાઉન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન’ નહીં. તેથી આ રકમ મોકલવા માટે RBIની પૂર્વ મંજૂરી જરૂરી ન હતી.

ટ્રિબ્યુનલે એ પણ માન્યું કે BCCI તરફથી FEMAનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે લલિત મોદી વ્યક્તિગત રીતે જવાબદાર નહોતા. તેમના પાસે ED દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા નાણાકીય અધિકારો પણ નહોતા.

2018માં ₹10.65 કરોડનો દંડ ફટકારાયો હતો

EDએ 2018માં લલિત મોદી પર ₹10.65 કરોડનો દંડ ફટકાર્યો હતો. આ આદેશ સામે લલિત મોદીએ અલગ-અલગ અપીલો દાખલ કરી હતી.

હવે 16 જુલાઈના નિર્ણયમાં ટ્રિબ્યુનલે અગાઉના આદેશોમાં મોટો ફેરફાર કરીને લલિત મોદી સહિત અનેક પક્ષોને રાહત આપી છે.

આ નિર્ણય બાદ 2010માં ભારત છોડ્યા પછી લલિત મોદી સામે રહેલી સૌથી મોટી કાયદાકીય અડચણોમાંથી એક દૂર થઈ છે. જોકે, આ રાહત માત્ર IPL 2009ના FEMA કેસ સુધી મર્યાદિત છે.

લલિત મોદી બોલ્યા- ‘હું IPLનું ભલું ઇચ્છતો હતો’

લલિત મોદીએ કહ્યું કે ટ્રિબ્યુનલે તેમની સામેના કેસનો આધાર જ બદલી નાખ્યો છે. તેમના અનુસાર, તેઓ IPLને સફળ બનાવવા અને ક્રિકેટ લીગનું ભલું કરવા માટે કામ કરી રહ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું કે હવે આ કેસમાં મળેલી રાહત બાદ ભારત પરત ફરવા અંગેની કાયદાકીય મુશ્કેલી ઘણી હદ સુધી દૂર થઈ ગઈ છે.

લલિત મોદી સામે હજુ પણ અન્ય કેસો

IPL 2009ના FEMA કેસમાં રાહત મળ્યા બાદ પણ લલિત મોદી સામેના તમામ કાયદાકીય કેસો સમાપ્ત થયા નથી.

1. IPL બ્રોડકાસ્ટ રાઇટ્સ કેસ

2008માં IPL શરૂ થયા બાદ તેના ટીવી બ્રોડકાસ્ટ રાઇટ્સ વર્લ્ડ સ્પોર્ટ્સ ગ્રુપ (WSG)ને આપવામાં આવ્યા હતા. WSGએ ભારતમાં મેચ પ્રસારણના અધિકારો સોનીને આપ્યા હતા.

2009માં IPLની બીજી સીઝન પહેલાં લલિત મોદીએ સોની સાથેનો કરાર રદ કર્યો અને ફરીથી ટેન્ડર બહાર પાડ્યા વિના WSG સાથે કરાર કર્યો હોવાનો આરોપ છે.

EDએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે IPLના મીડિયા અને બ્રોડકાસ્ટ રાઇટ્સ આપવાની પ્રક્રિયામાં FEMA અને મની લોન્ડરિંગ સંબંધિત નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હતું. આ પ્રક્રિયામાં WSGને ₹425 કરોડનો લાભ મળ્યો હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો.

આ કેસમાં લલિત મોદીને હજુ સુધી અંતિમ કાયદાકીય રાહત મળી નથી.

2. BCCIની શિસ્તભંગની કાર્યવાહી

2010માં IPL સાથે જોડાયેલા અનેક વિવાદો બાદ BCCIએ લલિત મોદીને સસ્પેન્ડ કર્યા હતા અને તેમની સામે આંતરિક તપાસ શરૂ કરી હતી.

બ્રોડકાસ્ટ રાઇટ્સ, ટીમોની બોલી, ટેન્ડર પ્રક્રિયા અને નાણાકીય નિર્ણયો સહિતના મામલામાં નિયમોના ઉલ્લંઘનના આરોપો મૂકાયા હતા.

લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલેલી તપાસ બાદ 2013માં BCCIની અનુશાસન સમિતિએ લલિત મોદીને ક્રિકેટ સંબંધિત તમામ પ્રવૃત્તિઓમાંથી આજીવન પ્રતિબંધિત કર્યા હતા.

2010થી લંડનમાં રહે છે લલિત મોદી

લલિત મોદી 2010થી લંડનમાં રહે છે. તેમની પત્ની મીનલ મોદી અને બંને બાળકો પણ તેમની સાથે રહેતા હતા. મીનલ મોદીનું 2018માં કેન્સરના કારણે નિધન થયું હતું.

લલિત મોદી લંડનના બેલગ્રેવિયા-ચેલ્સી વિસ્તારમાં રહે છે. આ વિસ્તાર લંડનના સૌથી મોંઘા વિસ્તારોમાં ગણાય છે.

લલિત મોદીનો જન્મ દિલ્હીના એક મોટા વેપારી પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ તેમના પરિવારની કંપની મોદી એન્ટરપ્રાઇઝિસ સાથે જોડાયેલા છે.

મોદી એન્ટરપ્રાઇઝિસનો કારોબાર ફેશન, કેમિકલ, હેલ્થકેર, રિટેલ, ટ્રાવેલ, પર્સનલ કેર, મનોરંજન અને FMCG સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે.

16 વર્ષ બાદ ભારત વાપસીની તૈયારી

IPLને વૈશ્વિક સ્તરે લોકપ્રિય બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવનાર લલિત મોદી 2010માં ભારત છોડીને લંડન ગયા હતા.

હવે IPL 2009ના FEMA કેસમાં કાયદાકીય રાહત મળ્યા બાદ તેમણે 16 વર્ષ બાદ ભારત પરત ફરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, પુત્રીના બાળકના જન્મ બાદ તેઓ આ વર્ષના અંતમાં અથવા 2027ની શરૂઆતમાં ભારત પરત આવી શકે છે.