ઈરાન ઘૂંટણિયે પડ્યું, એનરિચ્ડ યુરેનિયમ સોંપવા તૈયાર:ટ્રમ્પે કહ્યું- બંને દેશ સીઝફાયરની નજીક

ઈરાન એનરિચ્ડ યુરેનિયમ સોંપવા તૈયાર? ટ્રમ્પનો મોટો દાવો

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ દાવો કર્યો છે કે ઈરાન પોતાનું એનરિચ્ડ (સંવર્ધિત) યુરેનિયમ અમેરિકાને સોંપવા માટે તૈયાર થઈ ગયું છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે આ યુરેનિયમનો ઉપયોગ પરમાણુ હથિયાર બનાવવા માટે થઈ શકે છે.

વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી ખૂબ નજીક છે. તેમણે ઉમેર્યું કે વાટાઘાટો સફળતાપૂર્વક ચાલી રહી છે અને ડીલ થવાની સંભાવના ઘણી ઊંચી છે.

---

ઈસ્લામાબાદમાં ડીલ શક્ય, ટ્રમ્પે પાકિસ્તાન પ્રવાસનો સંકેત

ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો સમજૂતી થઈ જાય, તો વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો પુરવઠો ફરીથી શરૂ થઈ શકે છે અને Strait of Hormuz ખુલ્લો રહેશે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિતિ સામાન્ય બનશે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે જો આ ઐતિહાસિક ડીલ ઇસ્લામાબાદમાં થાય, તો તેઓ પાકિસ્તાનની મુલાકાત પણ લઈ શકે છે.

---

ઈરાનનો ઇનકાર, ટ્રમ્પના દાવાને ગણાવ્યો ખોટો

ઈરાની મીડિયા અને સત્તાવાળાઓએ ટ્રમ્પના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. તેઓએ કહ્યું કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ “હવાઈ કિલ્લા બનાવી રહ્યા છે” અને કોઈ પણ પ્રકારની યુરેનિયમ સોંપવાની વાત સાચી નથી.

---

ઈઝરાયલ-લેબનાન વચ્ચે 10 દિવસનો સીઝફાયર

અમેરિકાની મધ્યસ્થીથી Israel અને Lebanon વચ્ચે 10 દિવસના સીઝફાયર પર સહમતિ થઈ છે. આ યુદ્ધવિરામ ભારતીય સમય અનુસાર ગુરુવારે મોડી રાત્રે 3:30 વાગ્યાથી લાગુ થયો છે.

ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમણે લેબનાનના રાષ્ટ્રપતિ Joseph Aoun અને ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન Benjamin Netanyahu સાથે વાતચીત કર્યા બાદ આ સહમતિ શક્ય બની.

---

ઈરાન પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની કેટલી નજીક?

યુરેનિયમ એક એવો પદાર્થ છે, જેના દ્વારા પરમાણુ ઊર્જા તેમજ પરમાણુ બોમ્બ બંને બનાવવામાં આવી શકે છે. આમાં મુખ્ય ફરક તેના એનરિચમેન્ટ લેવલ પર આધારિત છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ એજન્સી International Atomic Energy Agency ના અહેવાલ મુજબ ઈરાન પાસે કુલ 5 થી 6 ટન જેટલું એનરિચ્ડ યુરેનિયમ છે.

હાલમાં આશરે 120 થી 130 કિલોગ્રામ યુરેનિયમ 60% સુધી એનરિચ્ડ કરવામાં આવ્યું છે. જો આ સ્તર 90% સુધી પહોંચે, તો તેનો ઉપયોગ પરમાણુ હથિયાર બનાવવા માટે થઈ શકે છે.

આ કારણે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સતત ઈરાન પર દબાણ કરી રહ્યા છે કે તે પોતાનો પરમાણુ કાર્યક્રમ મર્યાદિત કરે અને એનરિચ્ડ યુરેનિયમ સોંપે.

---

છેલ્લા 24 કલાકના 5 મોટા અપડેટ્સ

1. સીઝફાયર ડીલ
અમેરિકાની પહેલ પર ઈઝરાયલ અને લેબનાન 10 દિવસના સીઝફાયર પર સહમત થયા છે, જેથી કાયમી શાંતિ માટે ચર્ચા આગળ વધે.

2. યુદ્ધવિરામની શરતો
અમેરિકા મુજબ ઈઝરાયલને આત્મરક્ષાનો અધિકાર રહેશે, પરંતુ તે લેબનાન સામે જમીન, હવા કે સમુદ્ર મારફતે હુમલો નહીં કરે. લેબનાન સરકાર પર હિઝબુલ્લાહને રોકવાનો દબાણ રહેશે.

3. ઈરાન-અમેરિકા વાટાઘાટો
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન સાથે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે સમજૂતી નજીક છે અને પાકિસ્તાનમાં વાટાઘાટો ફરી શરૂ થઈ શકે છે.

4. અમેરિકી સૈન્ય તૈયારીઓ
મિડલ ઈસ્ટમાં તૈનાત અમેરિકી સૈનિકો ફરી સજ્જ થઈ રહ્યા છે. જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય, તો ફરીથી લડાઈ શક્ય છે.

5. ટ્રમ્પને રાજકીય રાહત
અમેરિકી પ્રતિનિધિ સભાએ ઈરાન સામે સૈન્ય કાર્યવાહી રોકવાનો પ્રસ્તાવ 213-214 મતોથી ફગાવી દીધો છે.

---

નિષ્કર્ષ

મિડલ ઈસ્ટમાં હાલ તણાવ અને શાંતિની શક્યતાઓ બંને સાથે ચાલી રહી છે. એક તરફ ઈરાન-અમેરિકા ડીલ નજીક હોવાનો દાવો છે, તો બીજી તરફ ઈરાન તેનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં આ પરિસ્થિતિ કઈ દિશામાં જાય છે તે વૈશ્વિક રાજકારણ માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.