ઈરાનનો અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર મોટો હુમલો: કુવૈત-બહેરીનમાં મિસાઈલ એટેક, USનો દાવો- બધું નિષ્ફળ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. બુધવારે ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોર્પ્સ (IRGC)એ દાવો કર્યો કે તેણે કુવૈત અને બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા. ઈરાનના જણાવ્યા મુજબ હુમલાનો નિશાન અમેરિકી નૌકાદળના પાંચમા કાફલાનું હેડક્વાર્ટર, એરબેઝ અને સૈન્ય હેલિકોપ્ટર હતા.

જોકે અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ આ દાવાઓને લઈને સ્પષ્ટતા કરી છે. CENTCOMએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે ઈરાને પ્રાદેશિક દેશોની દિશામાં ઘણી બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડી હતી, પરંતુ તમામ હુમલા નિષ્ફળ રહ્યા. અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ કુવૈત તરફ છોડવામાં આવેલી બે મિસાઈલ કાં તો નિશાન ચૂકી ગઈ અથવા રસ્તામાં જ નષ્ટ થઈ ગઈ, જ્યારે બહેરીન તરફ આવેલી ત્રણ મિસાઈલોને અમેરિકી અને બહેરીન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે સફળતાપૂર્વક ઇન્ટરસેપ્ટ કરી દીધી.

આ દરમિયાન અમેરિકાએ પણ જવાબી કાર્યવાહી કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક ઈરાનના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ કેશ્મ આઈલેન્ડ પર અમેરિકી સેનાએ કોમ્યુનિકેશન ટાવરને નિશાન બનાવ્યો. અમેરિકાએ આ કાર્યવાહી આત્મરક્ષા હેઠળ કરાયેલો હુમલો ગણાવ્યો છે.

છેલ્લા 24 કલાકના 4 મોટા અપડેટ્સ

1. ઈરાનના અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર હુમલા
ઈરાને કુવૈત અને બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો. અમેરિકાનું કહેવું છે કે મોટાભાગના હુમલા હવામાં જ નિષ્ફળ બનાવાયા.

2. હોર્મુઝ નજીક તેલ ટેન્કરો પર હુમલાની ઘટના
અમેરિકાએ ઈરાનના કેશ્મ આઈલેન્ડ, ગોરુક અને હોર્મુઝ નજીક ઓઈલ ટેન્કરો અને કોમ્યુનિકેશન નેટવર્કને ટાર્ગેટ કર્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા. ઈરાને પણ જવાબી કાર્યવાહી તરીકે એક જહાજને મિસાઈલથી નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો.

3. ટ્રમ્પ-નેતન્યાહૂ ફોન કૉલ ચર્ચામાં
અહેવાલો અનુસાર અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લેબનોન પર વધતા ઇઝરાયલી હુમલાઓને લઈને ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથે ફોન પર વાત કરી અને નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. જોકે અમેરિકી રાજકીય વર્તુળોમાં આ અહેવાલોને લઈને મતભેદ જોવા મળી રહ્યા છે.

4. લેબનોનમાં ઇઝરાયલ-હિઝબુલ્લાહ અથડામણ વધુ તીવ્ર
દક્ષિણ લેબનોનમાં ઇઝરાયલી એરસ્ટ્રાઇક અને હિઝબુલ્લાહના ડ્રોન-મિસાઈલ હુમલાઓ વચ્ચે સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. નબાતિયેહ સહિતના વિસ્તારોમાં ભારે હુમલાઓના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.

અમેરિકાના નિશાના પર શા માટે છે કેશ્મ આઈલેન્ડ?

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પ્રવેશદ્વાર પર આવેલું ઈરાનનું કેશ્મ આઈલેન્ડ હવે અમેરિકા-ઈરાન તણાવનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. લગભગ 1,445 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો આ ટાપુ અગાઉ વેપાર અને પ્રવાસન માટે જાણીતો હતો, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેને સૈન્ય મથક તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યો છે.

રિપોર્ટ્સ મુજબ ટાપુની નીચે સુરંગો અને મીઠાની ગુફાઓનું વિશાળ નેટવર્ક છે, જ્યાં ઈરાને દરિયાકાંઠાની મિસાઈલ સિસ્ટમ અને ઝડપી હુમલો કરી શકે તેવી નૌકાઓ છુપાવી રાખી છે. અમેરિકાનો આરોપ છે કે કેશ્મ ટાપુનો ઉપયોગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર પર દબાણ બનાવવા માટે થાય છે.

હોર્મુઝનું મહત્વ અને વૈશ્વિક ચિંતા

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દુનિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ અને ગેસ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વધતાં બજારમાં તરત અસર જોવા મળી છે.

બુધવારે સવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત 1%થી વધુ વધીને 97 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચી ગઈ, જ્યારે અમેરિકી WTI ક્રૂડ પણ 94 ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર ગયો. વિશ્લેષકો માને છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરજવર પ્રભાવિત થશે તો વૈશ્વિક તેલ બજારમાં મોટું સંકટ ઉભું થઈ શકે છે.

લેબનોનમાં UNIFILની ભૂમિકા પર સવાલ

દક્ષિણ લેબનોનમાં વધતા ઇઝરાયલી હુમલાઓ પછી સંયુક્ત રાષ્ટ્રના શાંતિ મિશન UNIFILની ભૂમિકા પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. ઇઝરાયલનો આરોપ છે કે UNIFIL હિઝબુલ્લાહની સૈન્ય ગતિવિધિઓ રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે, જ્યારે હિઝબુલ્લાહ સમર્થકોનું કહેવું છે કે UNIFILની કેટલીક કામગીરી ઇઝરાયલને અનુકૂળ રહી છે.

આ બધાની વચ્ચે અમેરિકા, ઈરાન, ઇઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે વધતો સૈન્ય તણાવ માત્ર મિડલ ઈસ્ટ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણ અને ઊર્જા બજાર માટે પણ ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે. આગામી દિવસોમાં હોર્મુઝ અને લેબનોનની સ્થિતિ દુનિયાની નજરમાં રહેશે.