મોંઘવારી અને GDP માપવાની રીત ફેબ્રુઆરીથી બદલાશે, કેન્દ્ર સરકારે તૈયારી શરૂ કરી

ફેબ્રુઆરીથી બદલાશે મોંઘવારી અને GDP માપવાની રીત, IIP પણ નવી શ્રેણીમાં આવશે

કેન્દ્ર સરકાર દેશના અર્થતંત્રના માપદંડોમાં મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. ફેબ્રુઆરી 2026થી છૂટક મોંઘવારી (CPI) અને દેશના વિકાસ દર એટલે કે GDP નવા આધાર વર્ષ સાથે જાહેર કરવામાં આવશે. જ્યારે મે 2026થી ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન (IIP) ના આંકડાઓ પણ નવી શ્રેણીમાં જાહેર થશે.

નવી શ્રેણી અને આધાર વર્ષ:

• GDP અને IIP માટે નવું આધાર વર્ષ 2022-23 રહેશે.
• છૂટક મોંઘવારી માટે આધાર વર્ષ 2024 રાખવામાં આવ્યું છે.
• હાલ આંકડાઓ જૂના આધાર વર્ષ 2011-12 પ્રમાણે ગણવામાં આવે છે.

આ ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ આંકડાઓને વર્તમાન સમયની જરૂરિયાતો અનુસાર વધુ સચોટ અને વાસ્તવિક બનાવવાનો છે. વર્ષોથી નિષ્ણાતો માંગ કરી રહ્યા હતા કે આધાર વર્ષને અપડેટ કરવામાં આવે કારણ કે લોકોના ખર્ચની રીત અને પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર આવી ગયો છે.

મોંઘવારીમાં ખાદ્યપદાર્થોનું વેઇટેજ ઘટાડાશે:
હાલમાં CPIની ગણતરીમાં ખાદ્યપદાર્થોનું હિસ્સો વધારે છે. નવી શ્રેણીથી ખાદ્યપદાર્થોના વેઇટેજને ઘટાડીને શિક્ષણ, આરોગ્ય અને મનોરંજન જેવા નવા ખર્ચ પર વધુ ભાર આપવામાં આવશે.

IIPના ડેટા માટે નવી શ્રેણી:
ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન (IIP)માં મેન્યુફેક્ચરિંગ અને માઇનિંગ સેક્ટરની ગતિ દર્શાવવામાં આવે છે. મે 2026થી નવી શ્રેણી શરૂ થશે જેમાં નવા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે અને જૂના ઉત્પાદનો દૂર થઈ શકે છે.

ફેરફારની આવશ્યકતા:
આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI)ના સચિવ સૌરભ ગર્ગે જણાવ્યું કે, જૂના માપદંડો પર આધારિત ડેટા કારણે નીતિ બનાવવામાં મુશ્કેલી થાય છે. નવા આધાર વર્ષ સાથે RBI જેવા સંસ્થાઓને વ્યાજ દર અને નીતિ નક્કી કરવામાં સરળતા મળશે.

સામાન્ય જનતા પર અસર:
સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર સીધો અસર નથી, પરંતુ સરકારી યોજનાઓ આ ડેટા પર આધારિત હોય છે. સચોટ મોંઘવારી અને GDP આંકડાઓથી સરકારને કિંમતો નિયંત્રિત કરવા અને વિદેશી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધારવામાં મદદ મળશે.