એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ઘરોનાં વેચાણમાં મોટો ઘટાડો: ઈરાન યુદ્ધ અને સપ્લાય ચેઈન સંકટથી ખરીદદારો સાવચેત, ટોપ-7 શહેરોમાં માત્ર 90,715 ઘર વેચાયા

દેશના રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરને એપ્રિલ-જૂન 2026 ક્વાર્ટરમાં મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. રેસિડેન્શિયલ ઘરોના વેચાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે અને વેચાણ જાન્યુઆરી 2023 પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. રિયલ એસ્ટેટ કન્સલ્ટન્ટ ફર્મ એનરોક (ANAROCK)ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ઈરાન યુદ્ધ, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધો અને આઈટી સેક્ટરમાં AIને કારણે ઊભી થયેલી અનિશ્ચિતતાએ ખરીદદારોની ભાવનાને નબળી બનાવી છે.

નાણાકીય વર્ષ 2026 દરમિયાન દેશમાં કુલ 4,04,005 રહેણાંક એકમોનું વેચાણ થયું, જે FY23 બાદનું સૌથી ઓછું સ્તર છે.

ઘર વેચાણમાં 6%નો ઘટાડો, માત્ર 90,715 યુનિટ્સ વેચાયા

એનરોકના આંકડા મુજબ, એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં દેશના ટોપ-7 શહેરોમાં કુલ 90,715 ઘરોનું વેચાણ થયું, જ્યારે ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં 96,285 યુનિટ્સ વેચાયા હતા. એટલે કે વાર્ષિક ધોરણે વેચાણમાં 6 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

ત્રિમાસિક ધોરણે જોવામાં આવે તો ઘર વેચાણમાં 11 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. દેશના સાત મોટા શહેરોમાંથી માત્ર કોલકાતા (10%), હૈદરાબાદ (2%) અને બેંગલુરુ (1%)માં વેચાણમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી, જ્યારે પુણેમાં સૌથી વધુ 15 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો.

પ્રીમિયમ હાઉસિંગ સેગમેન્ટમાં માંગ હજુ યથાવત

જોકે કુલ વેચાણમાં ઘટાડો થયો છે, તેમ છતાં પ્રીમિયમ હાઉસિંગ સેગમેન્ટ, ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર (GCC) આધારિત રોજગાર કેન્દ્રો અને મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોરિડોરની આસપાસ રહેણાંક પ્રોજેક્ટ્સમાં હજુ પણ સારી માંગ જોવા મળી રહી છે.

MMR અને બેંગલુરુનો વેચાણમાં સૌથી મોટો હિસ્સો

મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન (MMR) અને બેંગલુરુએ મળીને દેશના કુલ રહેણાંક વેચાણમાં 48 ટકાથી વધુ હિસ્સો જાળવી રાખ્યો છે. આ બંને શહેરોમાં મળીને એપ્રિલ-જૂન દરમિયાન લગભગ 43,995 ઘરોનું વેચાણ થયું.

એનરોક ગ્રુપના ચેરમેન અનુજ પુરીએ જણાવ્યું કે આ ઘટાડો અપેક્ષિત હતો કારણ કે મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધની અસર સમગ્ર રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધથી સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થઈ છે, જ્યારે આઈટી અને ITES ક્ષેત્રમાં AIને કારણે નોકરીઓ અંગેની અનિશ્ચિતતાએ પણ ખરીદદારોને નવા ઘર ખરીદવાનો નિર્ણય થોડા સમય માટે મુલતવી રાખવા પ્રેર્યા છે.

નવા પ્રોજેક્ટ્સના લોન્ચિંગમાં 7%નો વધારો

ઘર વેચાણ ઘટવા છતાં નવા પ્રોજેક્ટ્સના લોન્ચિંગમાં વધારો નોંધાયો છે. એપ્રિલ-જૂન 2026 દરમિયાન નવા ઘરોની લોન્ચિંગ 7 ટકા વધીને 1,06,000 યુનિટ્સ પર પહોંચી, જ્યારે ગયા વર્ષે આ આંકડો 98,625 યુનિટ્સ હતો.

નવી સપ્લાયમાં મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન અને બેંગલુરુનો હિસ્સો સૌથી વધુ 53 ટકા રહ્યો. જ્યારે MMR, પુણે, હૈદરાબાદ અને બેંગલુરુ મળીને કુલ નવી લોન્ચિંગમાં 81 ટકા યોગદાન આપ્યું.

બેંગલુરુમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સનું લોન્ચિંગ વાર્ષિક ધોરણે 41 ટકા વધ્યું, જોકે ત્રિમાસિક ધોરણે તેમાં 11 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો. બીજી તરફ MMRમાં વાર્ષિક ધોરણે 23 ટકાનો વધારો થયો પરંતુ ત્રિમાસિક ધોરણે 14 ટકાનો ઘટાડો રહ્યો.

ત્રિમાસિક ધોરણે નવી સપ્લાયમાં 16%નો ઘટાડો

અનુજ પુરીના જણાવ્યા અનુસાર, 2025 દરમિયાન મોટા અને લિસ્ટેડ ડેવલપર્સે ખરીદેલી જમીન પર નવા પ્રોજેક્ટ્સ લોન્ચ કર્યા હોવાથી વાર્ષિક ધોરણે નવા લોન્ચ મજબૂત રહ્યા.

પરંતુ છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં ખરીદદારોની નબળી ભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણા ડેવલપર્સે નવી સપ્લાયની ગતિ ધીમી કરી દીધી છે. પરિણામે ટોપ-7 શહેરોમાં ત્રિમાસિક ધોરણે નવી સપ્લાયમાં 16 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

ઘરની કિંમતોમાં હજુ પણ વધારો

વેચાણમાં ઘટાડા છતાં રહેણાંક મિલકતોની કિંમતોમાં વધારો યથાવત રહ્યો છે. ટોપ-7 શહેરોમાં સરેરાશ ઘરનાં ભાવ ત્રિમાસિક ધોરણે 1 ટકા અને વાર્ષિક ધોરણે 7 ટકા વધ્યા છે.

દિલ્હી-એનસીઆરમાં સૌથી વધુ 13 ટકાનો વાર્ષિક ભાવ વધારો નોંધાયો, જ્યારે બેંગલુરુ 8 ટકાના વધારા સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું.

વેચાયા વગરના ઘરોની સંખ્યામાં વધારો

દેશના ટોપ-7 શહેરોમાં વેચાયા વગરના ઘરોની કુલ ઇન્વેન્ટરી પણ વધી છે. Q2 2026ના અંત સુધીમાં કુલ ઉપલબ્ધ ઇન્વેન્ટરી વધીને 6.16 લાખ યુનિટ્સ થઈ ગઈ છે, જ્યારે એક વર્ષ અગાઉ તે 5.62 લાખ યુનિટ્સ હતી. એટલે કે વાર્ષિક ધોરણે તેમાં 10 ટકાનો વધારો થયો છે.

બેંગલુરુમાં સૌથી વધુ 34 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. અહીં વેચાયા વગરના ઘરોની સંખ્યા લગભગ 58,890 યુનિટ્સથી વધીને 79,180 યુનિટ્સ થઈ ગઈ છે.

ઇન્વેન્ટરી એટલે શું?

રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં ‘ઇન્વેન્ટરી’નો અર્થ એવા તૈયાર અથવા નિર્માણાધીન રહેણાંક એકમો છે, જે ડેવલપર્સ પાસે વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ હોય પરંતુ હજુ સુધી ખરીદદારોને વેચાયા ન હોય.

માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ કેમ બગડ્યું?

વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ હાલમાં રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટ પર ત્રણ મુખ્ય પરિબળો અસર કરી રહ્યા છે:

• મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સંબંધિત યુદ્ધ અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા.
• વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધો અને બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો.
• આઈટી અને ITES સેક્ટરમાં AIના વધતા ઉપયોગને કારણે નોકરીઓ અંગેની અનિશ્ચિતતા.

આ પરિસ્થિતિઓને કારણે ઘણા સંભવિત ખરીદદારો હાલ નવા ઘર ખરીદવાનો નિર્ણય મુલતવી રાખી રહ્યા છે, જેના કારણે દેશના રહેણાંક બજારમાં માંગ પર સીધી અસર જોવા મળી રહી છે.