48 કલાકમાં તૂટી જશે સીઝફાયર? નેતન્યાહૂ કેમ યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માંગે છે, પાકિસ્તાન પર શું અસર પડશે?

8 એપ્રિલની વહેલી સવારે 4 વાગ્યે અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે યુદ્ધવિરામ (Ceasefire)ની જાહેરાત કરી હતી. પરંતુ આ જાહેરાત પછી માત્ર 24 કલાકમાં જ પરિસ્થિતિ ફરી તંગ બની ગઈ. ઇઝરાયલે લેબનોનમાં ભારે હવાઈ હુમલા કરીને 254 લોકોના મોત નિપજાવ્યા છે, જેના કારણે સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી યુદ્ધની આશંકા વધી છે.

ઈરાને ઇઝરાયલ પર યુદ્ધવિરામની શરતોનો ભંગ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જ્યારે 10 એપ્રિલે ઇસ્લામાબાદમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ બેઠક પર પણ સંકટના વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે.

---

સવાલ 1: શું અમેરિકા-ઈરાન સીઝફાયર તૂટશે?

છેલ્લા 24 કલાકમાં મળેલા 4 મોટા સંકેતો દર્શાવે છે કે યુદ્ધવિરામ વધુ સમય ટકી શકશે નહીં:

1. લેબનોન પર હુમલા મુદ્દે વિવાદ

યુદ્ધવિરામ બાદ પણ ઇઝરાયલે લેબનોન પર 150થી વધુ એરસ્ટ્રાઈક કરી, જેમાં 254 લોકોનાં મોત થયા.
ઈરાન માને છે કે લેબનોન પણ સીઝફાયરનો ભાગ છે, જ્યારે અમેરિકા અને ઇઝરાયલ તેને અલગ અથડામણ કહી રહ્યા છે.

2. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી બંધ

યુદ્ધવિરામની શરતોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લો રાખવો જરૂરી હતો.
પરંતુ ઇઝરાયલના હુમલાઓ બાદ ઈરાને ફરી જહાજોની અવરજવર બંધ કરી દીધી છે.

3. શરતો પર ગેરસમજ

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે 10 મુદ્દાના પ્રસ્તાવને લઈને મતભેદ છે.
વાટાઘાટો કયા આધાર પર થશે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.

4. બંને દેશોની ધમકીઓ

ટ્રમ્પે ફરી હુમલાની ચેતવણી આપી છે, જ્યારે ઈરાને પણ “કઠોર જવાબ” આપવાની તૈયારી બતાવી છે.

➡️ નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર ટકી શકે છે, પરંતુ સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિ રહેવાની શક્યતા ઓછી છે.

---

સવાલ 2: નેતન્યાહૂ કેમ યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માંગે છે?

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ યુદ્ધવિરામથી ખુશ નથી. તેના પાછળ 3 મોટા કારણો છે:

1. ઈરાન હજુ નબળું – લક્ષ્ય અધૂરું

ઇઝરાયલનું ધ્યેય ઈરાનના પરમાણુ અને મિસાઈલ કાર્યક્રમને નષ્ટ કરવાનો છે, જે હજી પૂર્ણ થયું નથી.

2. બફર ઝોન બનાવવાનો પ્લાન

ઇઝરાયલ લેબનોનના દક્ષિણ ભાગમાં 30 કિમી વિસ્તાર કબજે કરીને સુરક્ષા ઝોન બનાવવું ઇચ્છે છે.

3. રાજકીય બચાવ

નેતન્યાહૂ સામે ભ્રષ્ટાચારના કેસ ચાલી રહ્યા છે.
યુદ્ધ બંધ થાય તો તેમને કાનૂની મુશ્કેલી અને ચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

---

સવાલ 3: શું ટ્રમ્પ ફરી હુમલો કરી શકે?

ભૂતકાળમાં પણ ટ્રમ્પ શરૂઆતમાં ઇઝરાયલના હુમલાનો વિરોધ કરતા હતા, પરંતુ અંતે તેમણે લીલી ઝંડી આપી હતી.

હાલની પરિસ્થિતિમાં:

• ઇઝરાયલ અમેરિકાને ફરી યુદ્ધમાં ખેંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે
• ટ્રમ્પના આંતરિક વર્તુળમાં પણ મતભેદ છે
• છતાં, દબાણ વધે તો અમેરિકા ફરી હુમલો કરી શકે છે

---

સવાલ 4: પાકિસ્તાન પર શું અસર થશે?

જો સીઝફાયર તૂટે તો પાકિસ્તાનને મોટી અસર થઈ શકે છે:

1. રાજદ્વારી નિષ્ફળતા

પાકિસ્તાન મધ્યસ્થ તરીકે પોતાની છબી મજબૂત બનાવવા માંગતું હતું.
યુદ્ધવિરામ તૂટે તો તેની વિશ્વસનીયતા ઘટશે.

2. આર્થિક સંકટ

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થતાં ઓઈલ સપ્લાય પર અસર પડી છે, જેના કારણે પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થઈ રહ્યું છે.

3. સુરક્ષા જોખમ

• સાઉદી અરેબિયા યુદ્ધમાં જોડાય તો પાકિસ્તાનને પણ આવવું પડી શકે
• ઈરાન સાથેની સરહદને કારણે શરણાર્થી સંકટ ઊભું થઈ શકે

---

મિડલ ઈસ્ટની પરિસ્થિતિ હાલમાં અત્યંત નાજુક છે.
સીઝફાયર હોવા છતાં લેબનોનમાં ચાલુ હુમલાઓ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો બંધ થવો અને રાજકીય મતભેદો દર્શાવે છે કે આગામી 48 કલાક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

જો તણાવ વધે તો આ સંઘર્ષ માત્ર ઇઝરાયલ-ઈરાન સુધી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર વિસ્તારને તેની ચપેટમાં લઈ શકે છે.