પાકિસ્તાન ધ્રુજી ઊઠ્યું! ઓપરેશન સિંદૂર રોકવા અમેરિકામાં 60 વખત લોબિંગ, ₹45 કરોડ ખર્ચ્યા

અમેરિકાના ફોરેન એજન્ટ્સ રજીસ્ટ્રેશન એક્ટ (FARA) હેઠળ જાહેર થયેલા દસ્તાવેજોમાં ભારતે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં ચલાવેલા ઓપરેશન સિંદૂરને લઈને મોટો ખુલાસો થયો છે. આ દસ્તાવેજો અનુસાર, ઓપરેશન શરૂ થતાં જ પાકિસ્તાન ભારે દબાણમાં આવી ગયું હતું અને યુદ્ધ રોકવા માટે તેણે અમેરિકામાં વ્યાપક સ્તરે લોબિંગ શરૂ કર્યું હતું.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, પાકિસ્તાને પોતાના રાજદ્વારીઓ અને અમેરિકન લોબિંગ ફર્મ્સ મારફતે અમેરિકા સરકાર પર ભારત પર દબાણ બનાવવા પ્રયાસ કર્યો હતો. આ માટે અમેરિકાના ટોચના વહીવટી અધિકારીઓ, સાંસદો, પેન્ટાગોન અને વિદેશ વિભાગના અધિકારીઓ સાથે આશરે 60 વખત સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો.

4 દિવસ પછી પણ યુદ્ધવિરામ માટે પ્રયાસ

FARA હેઠળ અમેરિકી ન્યાય વિભાગમાં દાખલ દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાની રાજદ્વારીઓએ ઇમેઇલ, ફોન કોલ અને વન-ટુ-વન બેઠકો દ્વારા એપ્રિલના અંતથી લઈને ઓપરેશન સિંદૂર પૂરો થયા બાદ પણ યુદ્ધવિરામ માટે સતત બેઠકો ચાલુ રાખી હતી. પાકિસ્તાન કોઈપણ રીતે ભારત સામે અમેરિકાનું દબાણ ઊભું કરવા માગતું હતું.

આ હેતુ માટે પાકિસ્તાને 6 અમેરિકી લોબિંગ ફર્મ્સ પર લગભગ ₹45 કરોડ (લગભગ 5.4 મિલિયન ડોલર) ખર્ચ્યા હતા. લોબિંગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટ્રમ્પ પ્રશાસન સુધી સીધી પહોંચ બનાવવી, વેપાર અને રાજદ્વારી નિર્ણયો પ્રભાવિત કરવાનો હતો.

FARA દ્વારા જારી કરાયેલા દસ્તાવેજો…2 પાના

ભારતે પણ કૂટનીતિક લોબિંગ કરી

આ દસ્તાવેજોમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે અમેરિકી લોબિંગ ફર્મ SHW પાર્ટનર્સ LLCએ ભારતીય દૂતાવાસ માટે પણ કામ કર્યું હતું. ફર્મના રિપોર્ટ અનુસાર, એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન ભારત-અમેરિકા સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ભારતીય દૂતાવાસને મદદ આપવામાં આવી હતી.

FARAમાં નોંધાયેલી માહિતી મુજબ, 10 મેના રોજ SHW પાર્ટનર્સે ભારતીય દૂતાવાસ વતી વ્હાઇટ હાઉસ ચીફ ઓફ સ્ટાફ સૂસી વાઇલ્સ, યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જેમિસન ગ્રીર અને નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના રિકી ગિલ સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરાવવામાં મદદ કરી હતી. આ ચર્ચાઓમાં ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર અને ઓપરેશન સિંદૂર અંગેની મીડિયા કવરેજ જેવા મુદ્દાઓ સામેલ હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે 10 મેના રોજ જ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાર દિવસથી ચાલતો સૈન્ય સંઘર્ષ સમાપ્ત થયો હતો.

બેઠકો, ફોન કોલ અને ઇમેઇલ્સની વ્યવસ્થા

લોબિંગ ફર્મની ભૂમિકામાં ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકોની વ્યવસ્થા, ફોન કોલ અને ઇમેઇલ દ્વારા બંને દેશોના અધિકારીઓ વચ્ચે સંપર્ક સાધવાનો સમાવેશ થતો હતો. આ ઉપરાંત ભારતીય દૂતાવાસે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ અને વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો સાથે બહુપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળની બેઠક કરાવવામાં પણ ફર્મની મદદ લીધી હતી.

પાકિસ્તાન માટે બીજી ફર્મ પણ સક્રિય

FARA હેઠળ જ જાહેર થયેલા અન્ય દસ્તાવેજોમાં ખુલ્યું છે કે અમેરિકી લોબિંગ ફર્મ સિડેન લો LLPએ પણ પાકિસ્તાન માટે કામ કર્યું હતું. આ ફર્મે અમેરિકા સાથે પાકિસ્તાનની આર્થિક ભાગીદારી વધારવા અને ભારત-પાકિસ્તાન તણાવ દરમિયાન અમેરિકામાં સમર્થન મેળવવામાં મદદ કરી હતી.

વિદેશ મંત્રાલયની સ્પષ્ટતા

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે અમેરિકામાં વિદેશી દૂતાવાસો દ્વારા લોબિંગ ફર્મ્સ અને કન્સલ્ટન્ટ્સની સેવાઓ લેવો એક કાયદેસર અને સ્થાપિત પ્રથા છે. ભારતીય દૂતાવાસ પણ 1950થી જરૂરિયાત મુજબ આવી ફર્મ્સ સાથે કરાર કરતો આવ્યો છે.

વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે FARA હેઠળ તમામ વિગતો અમેરિકી ન્યાય વિભાગની વેબસાઇટ પર જાહેર હોય છે અને તેને કોઈ પ્રકારની મધ્યસ્થી તરીકે જોવું ખોટું છે.

કોંગ્રેસે ઉઠાવ્યા સવાલ

આ સમગ્ર મામલે કોંગ્રેસે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. કોંગ્રેસ નેતા અમિતાભ દુબેએ જણાવ્યું કે 10 મે 2025ના રોજ ઘણું બધું બન્યું, જેના પછી ઓપરેશન સિંદૂર રોકવાની પ્રથમ જાહેરાત અમેરિકા તરફથી કરવામાં આવી હતી. તેમણે શંકા વ્યક્ત કરી કે શું સૈન્ય કાર્યવાહી રોકવામાં વેપાર સંબંધિત મુદ્દાઓ પણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા.

FARAના દસ્તાવેજોથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે કૂટનીતિક અને લોબિંગ પ્રયાસો કર્યા હતા, પરંતુ અંતે ભારતની સૈન્ય અને રાજદ્વારી સ્થિતિ મજબૂત રહી.