લોન થશે સસ્તી: RBIએ 0.25% રેપો રેટ ઘટાડ્યો, EMIમાં મોટો રાહત લાભ

આવનારા દિવસોમાં ઘર, કાર અને અન્ય લોન વધુ સસ્તી બનશે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ રેપો રેટમાં 0.25%નો ઘટાડો કરી તેને 5.25% પર લઈ આવી છે. મોનેટરી પોલિસી કમિટીની (MPC) 3 થી 5 ડિસેમ્બર વચ્ચે યોજાયેલી બેઠકમાં આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ 5 ડિસેમ્બરે તેનો ઔપચારિક એલાન કર્યું હતું.

શું થશે તેનું સીધું પરિણામ?

રેપો રેટ ઘટાડવાના સીધા અસર ગ્રાહકો પર પડે છે. બેંકોને હવે RBI પાસેથી સસ્તી લોન મળશે, એટલે આવનારા દિવસોમાં હોમ લોન, ઓટો લોન અને અન્ય લોન પર વ્યાજદર ઘટશે.

• ₹20 લાખની 20 વર્ષ માટેની લોન પર EMI લગભગ ₹310 ઘટશે
• ₹30 લાખની લોન પર EMI લગભગ ₹465 ઘટશે
  આનો લાભ નવા તેમજ હાલના બંને પ્રકારના લોનધારકોને મળશે.

લોનની રકમ	અવધિ	વ્યાજ દર	EMI	કુલ વ્યાજ	ચૂકવવાની કુલ રકમ
20 લાખ	20 વર્ષ	8.00%	16,729	20.14 લાખ	40.14 લાખ
20 લાખ	20 વર્ષ	7.75%	16,419	19.40 લાખ	39.40 લાખ
ફાયદો	–	0.25%	310	74 હજાર	74 હજાર
30 લાખ	20 વર્ષ	8.00%	25,093	30.22 લાખ	60.22 લાખ
30 લાખ	20 વર્ષ	7.75%	24,628	29.10 લાખ	59.10 લાખ
ફાયદો	–	0.25%	465	1 લાખ 12 હજાર	1 લાખ 12 હજાર

આ વર્ષે 4 વખત રેપો રેટમાં ઘટાડો

આ વર્ષે MPCએ ચાર વખત રેપો રેટ ઘટાડ્યો છે. કુલ મળીને અત્યાર સુધી **1.25%**નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે.

1. ફેબ્રુઆરી: 6.5% → 6.25%
2. એપ્રિલ: 0.25%નો ઘટાડો
3. જૂન: 0.50%નો ઘટાડો
4. ડિસેમ્બર: 5.25% સુધી ઘટાડો

આ રીતે RBIએ 5 વર્ષ બાદ શરૂ કરેલા રેટ કટના પગલાં હવે સતત ચાલુ રાખ્યા છે.

રેપો રેટ ઘટવાથી હાઉસિંગ ડિમાન્ડ વધશે

રેપો રેટ ઘટ્યા પછી બેંકો પણ હાઉસિંગ અને ઑટો જેવા લોન પરના વ્યાજદરો ઘટાડે છે. વ્યાજદરો ઓછા થવાથી હાઉસિંગ ડિમાન્ડ વધશે. વધુ લોકો રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણ કરી શકશે. આનાથી રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરને બૂસ્ટ મળશે.

”RBIએ ફુગાવાનો અંદાજ ઘટાડ્યો, GDP અંદાજ જાળવી રાખ્યો”

FY 26માં GDP ગ્રોથનો અંદાજ 6.80%થી વધારીને 7.30% કર્યો

	પહેલા	હવે
Q3FY26	6.40%	7.00%
Q4FY26	6.20%	6.50%
Q1FY27	6.40%	6.70%
Q2FY27	–	6.80%

FY 26 માટે ફુગાવાનો અંદાજ 2.6% થી ઘટાડીને 2.0% કર્યો

	પહેલા	હવે
Q3FY26	1.80%	0.60%
Q4FY26	4.00%	2.90%
Q1FY27	4.50%	3.9%
Q2FY27	–	4.0%

રેપો રેટ શું છે?

RBI બેંકોને જે વ્યાજદરે લોન આપે છે તેને રેપો રેટ કહે છે.
રેપો રેટ ઘટે → બેંકોને સસ્તી લોન → ગ્રાહકોને પણ સસ્તી લોન.

RBI રેપો રેટ શા માટે વધારતું અથવા ઘટાડતું હોય છે?

• મોંઘવારી નિયંત્રણ માટે: મોંઘવારી વધે ત્યારે RBI વ્યાજદર વધારી દે છે જેથી નાણાંનો પ્રવાહ ઘટે અને માગ નીચે આવે.
• અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા: મંદી કે ધીમી ગતિ વખતે RBI રેપો રેટ ઘટાડે છે જેથી લોન સસ્તી થાય અને બજારમાં નાણાંનો પ્રવાહ વધે.

દર બે મહિને MPCની બેઠક

MPCમાં કુલ 6 સભ્યો હોય છે—3 RBIના અને 3 કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિયુક્ત.
દર બે મહિને મિટિંગમાં વ્યાજદરોની સમીક્ષા થાય છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે કુલ 6 મિટિંગનું શિડ્યૂલ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

ચોક્કસ, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં યોજાનારી 6 MPC (મોનેટરી પોલિસી કમિટી) મીટિંગ્સનું ટેબલ નીચે મુજબ છે:

મીટિંગ	તારીખ
પહેલી	7 થી 9 એપ્રિલ 2025
બીજી	4 થી 6 જૂન 2025
ત્રીજી	4 થી 6 ઑગસ્ટ 2025
ચોથી	29 સપ્ટેમ્બર થી 1 ઑક્ટોબર 2025
પાંચમી	3 થી 5 ડિસેમ્બર 2025
છઠ્ઠી	4 થી 6 ફેબ્રુઆરી 2026