અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, ત્યારે અમેરિકાએ એક નવા પ્રસ્તાવથી વેપાર ક્ષેત્રમાં ચિંતા વધારી છે. અમેરિકી સરકારે ભારત સહિત 54થી વધુ દેશો પર આરોપ લગાવ્યો છે કે આ દેશોમાં બળજબરીપૂર્વક મજૂરી (ફોર્સ્ડ લેબર) દ્વારા બનાવાયેલા સામાનના વેપારને રોકવા માટે પૂરતી કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. આ આરોપોના આધારે હવે આવા દેશોના ઉત્પાદનો પર 10%થી 12.5% સુધી વધારાની ટેરિફ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
એક તરફ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વચગાળાના વેપાર કરારનું ફ્રેમવર્ક તૈયાર કરવાની જાહેરાત થઈ રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકાર દ્વારા આ નવા ટેરિફ પ્રસ્તાવે વેપાર સંબંધોમાં નવો તણાવ ઊભો કર્યો છે.
અમેરિકી સરકાર શું કહી રહી છે?
3 જૂનના રોજ અમેરિકી વેપાર પ્રતિનિધિ કાર્યાલય (USTR) દ્વારા જાહેર કરાયેલા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કેટલાક દેશોએ બળજબરીપૂર્વકની મજૂરીથી બનેલા સામાનની આયાત રોકવાના કાયદાનો યોગ્ય અમલ કર્યો નથી. આ કારણસર અમેરિકા વધારાની આયાત ડ્યૂટી લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવના રાજદૂત જેમિસન ગ્રીયરે નિવેદનમાં કહ્યું કે અમેરિકાના મોટા વેપારી ભાગીદાર દેશોનું આવા સામાનની આયાત રોકવામાં નિષ્ફળ રહેવું સ્વીકાર્ય નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ સ્થિતિ અમેરિકી કામદારો માટે અસમાન અને અયોગ્ય સ્પર્ધા ઊભી કરે છે.
ગ્રીયરે વધુમાં કહ્યું કે વૈશ્વિક વેપાર અજાણતાં બળજબરીપૂર્વકની મજૂરીને પ્રોત્સાહન ન આપે તે માટે દરેક વેપારી ભાગીદારે વધુ કડક પગલાં ભરવા પડશે.
જોકે, આ પ્રસ્તાવ તરત લાગુ નહીં થાય. અમેરિકા પહેલા જનતાનો અભિપ્રાય લેશે અને ત્યારબાદ સમીક્ષા પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરશે.
તારીખ
ટ્રમ્પના ટેરિફ અને કોર્ટના નિર્ણયો
2 એપ્રિલ 2025
ગ્લોબલ ટેરિફ લાગુ; દુનિયાના બાકીના દેશો પર 10% અને ચીન પર 60% વૈશ્વિક ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો.
9 એપ્રિલ 2025
ચીન પર ટેરિફ વધારીને 100% કર્યો; મેક્સિકો અને કેનેડા પર વિશેષ ટેરિફ અને પ્રતિબંધો લગાવાયા.
9 મે 2025
બ્રિટન સાથે ટ્રેડ ડીલ; બ્રિટિશ માલસામાન પર 15% ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો.
12 મે 2025
ચીન સાથેના વેપારમાં 100 દિવસનો ટ્રેડ વોર વિરામ; ચીન પર ટેરિફ ઘટાડીને 25% કર્યા અને મેક્સિકો પરના ટેરિફમાં 15%નો ઘટાડો.
20 મે 2025
અમેરિકન કોર્ટનો મોટો નિર્ણય; ટેરિફ લગાવવાનો ગેરબંધારણીય ગણાવી ટ્રમ્પના આદેશ પર રોક લગાવી.
29 મે 2025
ફેડરલ કોર્ટે રોક હટાવી; નીચલી અદાલતના નિર્ણયને રદ કરીને ફરીથી ટેરિફ લાગુ કરવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો.
8 જૂન 2025
ટ્રમ્પે સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને હાઈ-ટેક વસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારીને 50% કર્યા.
1 જુલાઈ 2025
વિયેતનામ પર 20% ટેરિફ; વિયેતનામથી આવતી વસ્તુઓ પર ભારે ડ્યૂટી લાદવામાં આવી.
7 જુલાઈ 2025
14 દેશોને ચેતવણી; 1 ઓગસ્ટથી ચીન પર 60% ટેરિફ લાગુ કરવાની જાહેરાત.
15 જુલાઈ 2025
ઇન્ડોનેશિયા સાથે સમજૂતી; ટેરિફ 22%થી ઘટાડીને 13% કર્યો.
22 જુલાઈ 2025
જાપાન સાથે કરાર; ઓટો પાર્ટ્સ પરના ટેરિફ ઘટાડીને 10% કર્યા.
30 જુલાઈ 2025
દક્ષિણ કોરિયા સાથે સમજૂતી; ટેરિફ 20% ઘટાડવા પર સહમતિ બની.
31 જુલાઈ 2025
10 દેશો પર 15% ટેરિફ; ભારત પર 25% ટેરિફ અને કાયમી તેલની ખરીદી રોકી.
5 ઓગસ્ટ 2025
ભારત પર દબાણ; જો ચીન સાથે વેપાર ચાલુ રાખશે તો 25% વધારાના ટેરિફની ધમકી.
7 ઓગસ્ટ 2025
ભારત સાથે સમજૂતી; કુલ ટેરિફ ઘટાડીને 12.5% કર્યા.
11 ઓગસ્ટ 2025
ચીનને રાહત; 15 નવેમ્બર સુધી ચીન પરના ટેરિફમાં કોઈ વધારો નહીં.
21 ઓગસ્ટ 2025
યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે સોદો; ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર પર 15% ટેરિફ નક્કી કર્યો.
17 સપ્ટેમ્બર 2025
‘પ્રીમિયમ ટેરિફ’; યુરોપિયન ચીજવસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારીને 25% કરવાની જાહેરાત.
2 ફેબ્રુઆરી 2026
ફ્રાન્સ સાથે ટ્રેડ ડીલ; લક્ઝરી પ્રોડક્ટ્સ પર ટેરિફ ઘટાડીને 8% કર્યો.
20 ફેબ્રુઆરી 2026
સુપ્રીમ કોર્ટનો દખલ; 6-3ના બહુમતીથી ટ્રમ્પના ટેરિફ પાવર પર રોક, 100 દિવસ માટે 15% વૈશ્વિક ટેરિફનો નવો આદેશ.
અમેરિકા શું પ્રસ્તાવ લાવ્યું છે?
USTRના પ્રસ્તાવ મુજબ દેશોને બે વર્ગમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે.
10% વધારાની ટેરિફ એવા દેશો પર લાગુ થશે જેમણે કાયદાનો આંશિક અમલ કર્યો છે અથવા ભવિષ્યમાં સંપૂર્ણ પાલનની ખાતરી આપી છે. આ યાદીમાં કેનેડા, મેક્સિકો, તાઇવાન, બ્રિટન અને કેટલાક અન્ય દેશોનો સમાવેશ થાય છે.
12.5% વધારાની ટેરિફ એવા દેશો માટે છે જ્યાં અમેરિકાના મતે બળજબરીપૂર્વક મજૂરી સામેના નિયમોના અમલ માટે પૂરતી તૈયારી કે કાર્યવાહી જોવા મળતી નથી. ભારત, ચીન, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, બ્રાઝિલ અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ સહિતના દેશો આ કેટેગરીમાં મૂકાયા છે.
ભારત સિવાય કયા દેશો નિશાના પર?
અમેરિકાની યાદીમાં કુલ 54 દેશો સામેલ છે. ભારત સિવાય ચીન, બ્રાઝિલ, યુકે, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, સિંગાપોર, ઓસ્ટ્રેલિયા, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, શ્રીલંકા અને થાઇલેન્ડ જેવા મોટા વેપારી દેશોનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત યુરોપિયન યુનિયન, કેનેડા, મેક્સિકો, પાકિસ્તાન, ઇન્ડોનેશિયા અને ઇક્વાડોર સહિતની કેટલીક અર્થવ્યવસ્થાઓને પણ નિયમોના યોગ્ય અમલમાં ખામી ધરાવતા દેશો તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
ભારત માટે સમય શા માટે સંવેદનશીલ?
આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમેરિકી વેપાર અધિકારીઓનું ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ હાલમાં નવી દિલ્હીમાં હાજર છે. બંને દેશો વચ્ચે ત્રણ દિવસીય વેપાર વાટાઘાટો ચાલી રહી છે અને છેલ્લા 15 મહિનાથી દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA)ના પ્રથમ તબક્કાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા પ્રયાસ થઈ રહ્યા છે.
વાટાઘાટોની વચ્ચે અમેરિકી એજન્સી દ્વારા આવા રિપોર્ટનું પ્રકાશન દબાણ વધારનાર પગલું તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આથી ટ્રેડ ડીલની ચર્ચાઓ વધુ જટિલ બની શકે છે.
ભારતીય નિકાસકારો પર શું અસર પડશે?
જો અમેરિકા 10%થી 12.5% સુધીની વધારાની ટેરિફ લાગુ કરે છે, તો ભારતીય ઉત્પાદનો અમેરિકી બજારમાં મોંઘા બની જશે. આથી ભારતીય નિકાસકારોની સ્પર્ધાત્મકતા ઘટી શકે છે અને અમેરિકામાં નિકાસ પર અસર પડી શકે છે.
ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો અને કેટલાક કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ ક્ષેત્રોને ફટકો પડી શકે છે. જોકે કાપડ અને એપેરલ ક્ષેત્ર માટે થોડું રાહતભર્યું સૂચન પણ આવ્યું છે. USTRએ સૂચવ્યું છે કે પસંદગીના દેશોમાંથી ચોક્કસ મર્યાદામાં આયાત થતા કપડાંને ઓછા “સેક્શન 301” ટેરિફ રેટ પર મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે.
ભારતીય કાપડ ઉદ્યોગ માટે આ સંભવિત રાહત બની શકે છે, પરંતુ આખા વેપાર સંબંધો માટે આ પ્રસ્તાવ આગામી દિવસોમાં મોટી ચર્ચા અને વાટાઘાટોનું કેન્દ્ર બનવાની શક્યતા છે.
તમામ લેટેસ્ટ ન્યૂઝના અપડેટ્સ સીધા તમારા મોબાઈલ પર મેળવવા માટે, નીચે આપેલા બટન પર ક્લિક કરીને અમારા વોટ્સએપ ગ્રુપમાં જોડાઓ.
