અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતની ચૂંટણી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરીને અમેરિકામાં ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવાની માગ ફરી ઉઠાવી છે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પોસ્ટ કરીને ‘SAVE America Act’ને મંજૂરી આપવાની અપીલ કરી છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં મતદારોની ઓળખ ચકાસવાની વ્યવસ્થા અમેરિકાના નીતિનિર્માતાઓ માટે ઉદાહરણરૂપ બની શકે છે.
ટ્રમ્પે પોતાની પોસ્ટમાં જણાવ્યું કે આ મહિનાની શરૂઆતમાં ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે અમેરિકી પ્રશાસન સમક્ષ સવાલ કર્યો હતો કે માન્ય ફોટો ID વિના અમેરિકામાં ચૂંટણી કેવી રીતે યોજાઈ શકે? ટ્રમ્પે આ સવાલનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે હવે અમેરિકાએ ‘SAVE America Act’ પસાર કરવો જોઈએ.
ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી અમેરિકાની ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં મતદારની ઓળખ અને નાગરિકતાની ચકાસણીને વધુ મજબૂત બનાવવાની તરફેણ કરતા રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે મતદાન પ્રક્રિયામાં કડક નિયમોથી ચૂંટણીની સુરક્ષા, પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા વધારી શકાય છે.
શું છે ‘SAVE America Act’?
‘SAVE America Act’ અમેરિકામાં મતદાર નોંધણી અને મતદાનની પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવાનો પ્રસ્તાવિત કાયદો છે. આ કાયદા હેઠળ મતદાર નોંધણી વખતે અમેરિકી નાગરિકતાનો દસ્તાવેજી પુરાવો રજૂ કરવાની જોગવાઈ છે. સાથે જ મતદાન દરમિયાન માન્ય ફોટો ID બતાવવાની આવશ્યકતા રાખવાની વાત કરવામાં આવી છે.
કાયદાના સમર્થકોનું માનવું છે કે મતદારની ઓળખ અને નાગરિકતાની ચકાસણીને વધુ મજબૂત બનાવવાથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિની શક્યતાઓ ઓછી થઈ શકે છે.
આ પ્રસ્તાવમાં પોસ્ટલ બેલેટ અને મતદાન સંબંધિત અન્ય પ્રક્રિયાઓ પર પણ વધુ નિયંત્રણ લાવવાની જોગવાઈઓ સામેલ છે. બિલ અમેરિકી પ્રતિનિધિ સભામાંથી પસાર થઈ ચૂક્યું છે, પરંતુ તેને કાયદો બનવા માટે સેનેટની મંજૂરી જરૂરી છે.
ડેમોક્રેટ-રિપબ્લિકન વચ્ચે મતભેદ
‘SAVE America Act’ને લઈને અમેરિકામાં રાજકીય મતભેદ પણ જોવા મળી રહ્યા છે. રિપબ્લિકન પાર્ટીના નેતાઓ અને ટ્રમ્પના સમર્થકો ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કડક ઓળખ ચકાસણીની તરફેણમાં છે. તેમનો તર્ક છે કે મતદારની ઓળખ અને નાગરિકતાની ખાતરી કરવાથી ચૂંટણીમાં છેતરપિંડી અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
બીજી તરફ ડેમોક્રેટ્સ અને બિલના વિરોધીઓનું કહેવું છે કે અમેરિકામાં બિન-નાગરિકોને મતદાન કરવાનો અધિકાર પહેલેથી જ નથી. તેમના મતે વધારાના દસ્તાવેજી નિયમો એવા અમેરિકન નાગરિકો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે, જેમની પાસે જરૂરી દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ નથી.
વિરોધીઓ એવી પણ ચિંતા વ્યક્ત કરે છે કે કડક ID નિયમોને કારણે ખાસ કરીને ઓછી આવક ધરાવતા, વૃદ્ધ અથવા જરૂરી દસ્તાવેજો મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા મતદારો માટે મતદાન કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
અમેરિકામાં મતદાર ID મુદ્દે લાંબી ચર્ચા
અમેરિકામાં મતદાર ઓળખનો મુદ્દો નવો નથી. દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં મતદાન માટેના નિયમો અલગ છે. કેટલાક રાજ્યોમાં ફોટો ID જરૂરી છે, જ્યારે અન્ય રાજ્યોમાં ઓળખની પુષ્ટિ કરવા માટે અલગ રીતોનો ઉપયોગ થાય છે.
આ કારણે મતદાર IDને લઈને અમેરિકામાં વર્ષોથી રાજકીય અને કાનૂની ચર્ચા ચાલી રહી છે. ટ્રમ્પ આ મુદ્દાને ચૂંટણીની વિશ્વસનીયતા સાથે જોડતા રહ્યા છે અને રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પણ તેઓ કડક ચૂંટણી નિયમોની તરફેણ કરતા રહ્યા છે.
12% મતદારો પાસે જરૂરી દસ્તાવેજો નથી?
બાયપાર્ટિસન પોલિસી સેન્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકામાં નોંધાયેલા મતદારોના એક હિસ્સા પાસે સામાન્ય રીતે સ્વીકાર્ય દસ્તાવેજી ઓળખ ઉપલબ્ધ ન હોવાની સમસ્યા છે. કેટલાક અંદાજ મુજબ આ આંકડો આશરે 12% સુધી હોઈ શકે છે.
આ આંકડાને કારણે પણ ‘SAVE America Act’ અંગે ચર્ચા વધુ ગંભીર બની છે. સમર્થકો કહે છે કે ઓળખ ચકાસણી જરૂરી છે, જ્યારે વિરોધીઓનું કહેવું છે કે નિયમો એટલા કડક ન હોવા જોઈએ કે કાયદેસર મતદારો જ મતદાનથી વંચિત રહી જાય.
દુનિયાના દેશોમાં Photo IDના નિયમો અલગ
ચૂંટણીમાં ફોટો IDની જરૂરિયાત માત્ર અમેરિકાનો મુદ્દો નથી. વિશ્વના અલગ-અલગ દેશોમાં મતદારની ઓળખ ચકાસવા માટે અલગ નિયમો છે.
બ્રિટનમાં કેટલીક ચૂંટણીઓમાં મતદાન કેન્દ્ર પર ફોટો ID બતાવવું ફરજિયાત છે. જોકે સ્કોટલેન્ડ અને વેલ્સની કેટલીક સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં નિયમો અલગ હોઈ શકે છે.
કેનેડામાં મતદાર માટે પોતાની ઓળખ અને સરનામું સાબિત કરવું જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર ફોટો ID જ એકમાત્ર વિકલ્પ નથી. મતદાર ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં ફોટો ID આપી શકે છે અથવા અન્ય માન્ય દસ્તાવેજોના સંયોજનથી પોતાની ઓળખ અને સરનામું સાબિત કરી શકે છે. કેટલીક સ્થિતિમાં અન્ય મતદાર દ્વારા ઓળખની પુષ્ટિ કરવાની વ્યવસ્થા પણ છે.
ભારતનો ઉલ્લેખ કેમ મહત્વનો?
ટ્રમ્પે આ સમગ્ર ચર્ચા દરમિયાન ભારતની ચૂંટણી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. ભારત વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી છે અને અહીં કરોડો મતદારો ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ભાગ લે છે. મતદારની ઓળખ માટેની વ્યવસ્થા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશાળતા લાંબા સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય રહી છે.
જ્ઞાનેશ કુમારના સવાલનો ઉલ્લેખ કરીને ટ્રમ્પે અમેરિકામાં પણ મતદાર ઓળખના નિયમોને વધુ કડક બનાવવાની પોતાની માગને ફરી આગળ ધપાવી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ‘SAVE America Act’ને સેનેટમાં કેટલું સમર્થન મળે છે અને અમેરિકાની ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં Photo ID તથા નાગરિકતાના પુરાવા અંગે કયા ફેરફારો થાય છે.
ટ્રમ્પ માટે આ માત્ર ચૂંટણી સુધારાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ અમેરિકાની ચૂંટણીની વિશ્વસનીયતા અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો રાજકીય મુદ્દો પણ છે. બીજી તરફ વિરોધીઓ માટે મુખ્ય ચિંતા એ છે કે ચૂંટણીને સુરક્ષિત બનાવવાના નામે કાયદેસર મતદારોના મતદાનના અધિકાર પર કોઈ અનિચ્છનીય અસર ન પડે.
તમામ લેટેસ્ટ ન્યૂઝના અપડેટ્સ સીધા તમારા મોબાઈલ પર મેળવવા માટે, નીચે આપેલા બટન પર ક્લિક કરીને અમારા વોટ્સએપ ગ્રુપમાં જોડાઓ.
Join WhatsApp Group
