UNSCમાં અમેરિકા-ઈરાન આમને-સામને: ટ્રમ્પ એક્શન લે છે, ઈરાનની ચેતવણી- હુમલો થયો તો જવાબ મળશે

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ની કટોકટીની બેઠકમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ખુલ્લેઆમ સામે આવ્યો. અમેરિકાના રાજદૂત માઈક વોલ્ટ્ઝે ઈરાનને કડક સંદેશ આપતા કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખાલી વાતો નથી કરતા, પરંતુ જરૂરી પડે ત્યારે કાર્યવાહી કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાનમાં વિરોધ પ્રદર્શનો પર થઈ રહેલી ક્રૂર કાર્યવાહી રોકવા માટે અમેરિકા તમામ વિકલ્પો ખુલ્લા રાખે છે.

વોલ્ટ્ઝે ઈરાનના લોકોની બહાદુરીની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે ઈરાનના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર લોકો આટલી ખુલ્લેઆમ આઝાદીની માગ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન સરકાર પોતાના જ લોકોથી ડરી રહી છે અને વિદેશી તાકાતોને દોષ આપીને જવાબદારીથી બચવા પ્રયાસ કરી રહી છે.

ઈરાન સરકાર પર ગંભીર આરોપ

માઈક વોલ્ટ્ઝે કહ્યું કે ઈરાનમાં ઇન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટના કારણે સુરક્ષા દળોની ક્રૂરતા અંગે સાચી માહિતી બહાર આવતી નથી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે પ્રદર્શનકારીઓ પર અમાનવીય દમન કરવામાં આવી રહ્યું છે અને સરકાર તેને છુપાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે બેઠક દરમિયાન બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી અને તણાવ ઘટાડવા સંવાદનો માર્ગ અપનાવવાની વિનંતી કરી.

વ્હાઇટ હાઉસનો દાવો: 800 ફાંસીઓ અટકી

વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું કે ટ્રમ્પના દબાણ બાદ ઈરાને 800 લોકોની ફાંસીની યોજના રોકી દીધી છે. ટ્રમ્પે અગાઉ ચેતવણી આપી હતી કે જો પ્રદર્શનકારીઓની હત્યા ચાલુ રહેશે તો ગંભીર પરિણામો આવશે. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સચિવ કેરોલિન લીવિટે કહ્યું કે ટ્રમ્પ સરકાર સતત ઈરાની શાસન પર દબાણ બનાવી રહી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સહાયક મહાસચિવ માર્થા પોબીએ જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં માનવાધિકાર સંગઠનોના અંદાજ મુજબ 3,428 લોકોના મોત થયા છે અને 18,000થી વધુ લોકોની ધરપકડ થઈ છે, જોકે UN આ આંકડાઓની પુષ્ટિ કરી શક્યું નથી.

ઈરાનનો જવાબ: સંઘર્ષ નથી ઈચ્છતા, પણ તૈયાર છીએ

ઈરાનના ઉપ રાજદૂત ગુલામ હુસૈન દર્જીએ અમેરિકાના આરોપોને સદંતર નકારી કાઢ્યા. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા ખોટી માહિતી ફેલાવી રહ્યું છે અને જાણબૂઝીને સ્થિતિને હિંસક બનાવી રહ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે ઈરાન સંઘર્ષ નથી ઈચ્છતો, પરંતુ જો કોઈ હુમલો થશે તો કાયદેસર અને નિર્ણાયક જવાબ આપવામાં આવશે.

ઈરાને અમેરિકા પર આરોપ લગાવ્યો કે તે માનવાધિકારોની આડમાં ઈરાનમાં શાસન બદલવાની કોશિશ કરી રહ્યું છે.

રશિયાનો અમેરિકા પર પ્રહાર

રશિયાએ પણ અમેરિકાની ટીકા કરી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં રશિયન રાજદૂત વાસિલી નેબેન્ઝિયાએ કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાનના આંતરિક મામલાઓમાં દખલ આપી રહ્યું છે અને આ બેઠકનો ઉપયોગ સૈન્ય કાર્યવાહી માટે બહાનું બનાવવા કરી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે આ પગલાંથી સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ લોહીયાળ સંઘર્ષમાં ફસાઈ શકે છે.

ફ્રાન્સ અને બ્રિટને ઈરાનની કાર્યવાહી પર નિંદા વ્યક્ત કરી અને નવા પ્રતિબંધોની ચેતવણી આપી.

અમેરિકાએ નવા પ્રતિબંધો લગાવ્યા

બેઠક બાદ અમેરિકાએ ઈરાનના ટોચના નેતૃત્વ પર નવા પ્રતિબંધો જાહેર કર્યા. તેમાં 18 ઈરાની અધિકારીઓ અને સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સચિવ અલી લારીજાની પણ સામેલ છે. અમેરિકી નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટે કહ્યું કે ટ્રમ્પ ઈરાનના લોકોની સાથે ઊભા છે.

ઈરાનમાં ડિજિટલ બ્લેકઆઉટ

સાયબર સુરક્ષા સંસ્થા નેટ બ્લોક મુજબ, ઈરાનમાં 8 જાન્યુઆરીથી લગભગ સંપૂર્ણ ઇન્ટરનેટ બંધ છે. 180 કલાકથી વધુ સમયથી ચાલતો આ બ્લેકઆઉટ ઈરાનના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબામાંનો એક છે. દેશભરમાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી માત્ર 1%થી પણ ઓછી રહી છે, જેના કારણે લોકો દુનિયાથી કપાઈ ગયા છે.

પ્રદર્શનો પાછળના મુખ્ય કારણો

ઈરાનમાં ચાલી રહેલા પ્રદર્શનો પાછળ અનેક કારણો છે:

• મોંઘવારી 50-70%થી વધુ
• રિયાલનું ભારે અવમૂલ્યન
• વેપારીઓની હડતાળ
• સરકાર અને સુપ્રીમ લીડર વિરુદ્ધ જનઆક્રોશ
• સુરક્ષા દળોની કડક કાર્યવાહી
• આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ

લોકો હવે ખુલ્લેઆમ શાસન બદલવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

UNSCની બેઠક બાદ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ હવે નવા શિખરે પહોંચ્યો છે. ટ્રમ્પ સરકાર એક તરફ માનવાધિકારના મુદ્દે દબાણ વધારી રહી છે, જ્યારે ઈરાન કોઈપણ હુમલાનો જવાબ આપવા તૈયાર હોવાનું સ્પષ્ટ કરી રહ્યું છે. જો આ તણાવ કાબૂમાં ન આવે તો મધ્ય પૂર્વમાં મોટો સંઘર્ષ સર્જાવાની શક્યતા વધતી જાય છે.