અમેરિકાનો ઇરાન પર સતત બીજા દિવસે હુમલો: ઇરાનનો વળતો પ્રહાર, કુવૈત-બહેરીનમાં અમેરિકી ઠેકાણાઓ નિશાન પર; હોર્મુઝ ફરી બંધ

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ ગંભીર બન્યો છે. ગુરુવારે વહેલી સવારે અમેરિકાએ ઇરાનના અનેક સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓ પર સતત બીજા દિવસે હવાઈ હુમલા કર્યા. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઇરાન શાંતિ કરારની વાતચીતમાં વિલંબ કરી રહ્યું હોવાથી તેના પર દબાણ વધારવા માટે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

ઇરાની મીડિયા અનુસાર કેશ્મ દ્વીપ, બંદર અબ્બાસ, મીનાબ અને સીરિક સહિતના વિસ્તારોમાં જોરદાર વિસ્ફોટો સંભળાયા હતા. હુમલાઓ બાદ અનેક વિસ્તારોમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય કરવામાં આવી હતી. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) મુજબ ઇરાનના એર ડિફેન્સ નેટવર્ક, સૈન્ય સંચાર વ્યવસ્થા અને અન્ય વ્યૂહાત્મક સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી.

ઇરાનનો જવાબી હુમલો

અમેરિકી હુમલાના જવાબમાં ઇરાને કુવૈત, બહેરીન અને જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવાનો દાવો કર્યો છે. ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) અનુસાર જોર્ડનના અલ-અઝરાક એરબેઝ પર 12 બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી. જોકે જોર્ડનની સેનાએ દાવો કર્યો કે પાંચ મિસાઈલોને હવામાં જ તોડી પાડવામાં આવી હતી.

કુવૈતે પણ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાની પુષ્ટિ કરી છે. દેશની સેનાએ જણાવ્યું કે હુમલાઓ સામે જવાબી કાર્યવાહી ચાલુ છે અને સમગ્ર સુરક્ષા તંત્ર એલર્ટ પર છે. બીજી તરફ બહેરીનમાં ફરી સાયરન વાગતા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ જવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી બંધ કરવાની જાહેરાત

ઇરાને ફરી એકવાર વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંના એક એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને તમામ જહાજો માટે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. IRGCએ ચેતવણી આપી છે કે આ માર્ગ પરથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરનારા જહાજો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જોકે અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝ મારફતે વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર હજુ પણ ચાલુ છે.

હોર્મુઝ બંધ થવાની જાહેરાત બાદ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં તરત અસર જોવા મળી હતી. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 2.5%થી વધુનો વધારો નોંધાયો હતો અને તે 95 ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર પહોંચી ગયું હતું.

ઓઈલ ટેન્કર પર હુમલો, ભારતીયો પણ અસરગ્રસ્ત

હોર્મુઝ નજીક ‘MT સેત્તેબેલ્લો’ નામના ઓઈલ ટેન્કર પર થયેલા હુમલામાં 24 ભારતીયો સહિત 28 ક્રૂ મેમ્બર સવાર હતા. પ્રારંભિક માહિતી મુજબ 21 ભારતીયોને સુરક્ષિત બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે કેટલાક ભારતીય નાવિકો ગુમ થયા હોવાનું જણાવાયું છે. ફોરવર્ડ સીમેન્સ યુનિયન ઓફ ઇન્ડિયાએ બાદમાં બે ભારતીયોના મોત અને એક ચીફ એન્જિનિયર ગુમ હોવાનો દાવો કર્યો છે.

ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઇરાને કરાર માટે “ખૂબ મોડું” કર્યું છે અને હવે તેની કિંમત ચૂકવવી પડશે. તેમણે દાવો કર્યો કે અમેરિકી નૌકાદળની નાકાબંધી અત્યંત સફળ રહી છે અને હોર્મુઝ વિસ્તારમાં અમેરિકા સંપૂર્ણ નિયંત્રણ ધરાવે છે.

બીજી તરફ ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે તેમનો દેશ કોઈ પણ દબાણ, ધમકી કે હુમલા સામે ઝૂકશે નહીં અને પોતાની સંપ્રભુતાનું રક્ષણ કરતો રહેશે.

વૈશ્વિક ચિંતા વધી

વધતા સંઘર્ષ વચ્ચે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે ચેતવણી આપી છે કે પશ્ચિમ એશિયા ગંભીર સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. રશિયાએ પણ અમેરિકા અને ઇરાનને તાત્કાલિક સૈન્ય કાર્યવાહી રોકીને રાજદ્વારી માર્ગ અપનાવવાની અપીલ કરી છે. તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસરૂપે કતારનું પ્રતિનિધિમંડળ તેહરાન પહોંચી ગયું છે.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચેના આ નવા ટકરાવને કારણે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધનું જોખમ ફરી વધી ગયું છે, જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને ઉભી થયેલી અનિશ્ચિતતા વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા બજારો માટે પણ મોટી ચિંતા બની રહી છે.