અમેરિકાને કોઈપણ કિંમતે જોઈએ છે ગ્રીનલેન્ડ! ટ્રમ્પની ખુલ્લી ધમકી, ટેરિફ અને સૈન્ય વિકલ્પોની ચેતવણી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકામાં સામેલ કરવાના મુદ્દે ખુલ્લેઆમ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. BBCના અહેવાલ અનુસાર ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જો કોઈ દેશ ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાના નિયંત્રણના પ્રયાસોમાં સાથ નહીં આપે તો તે દેશો પર ભારે ટેરિફ લગાવવામાં આવશે.

શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં યોજાયેલી બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે આ નિવેદન આપ્યું હતું, જોકે તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે કયા દેશો પર ટેરિફ લાગશે અને તે માટે કયા કાનૂની અધિકારનો ઉપયોગ થશે. તેમ છતાં તેમના શબ્દો વૈશ્વિક રાજનીતિમાં મોટો તણાવ ઊભો કરી રહ્યા છે.

NATO પર પણ દબાણ

ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે NATO સાથે પણ ચર્ચા કરી રહ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે NATOએ અમેરિકાને પૂરો સહયોગ આપવો જોઈએ. જો અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડ પર કંટ્રોલ ન કરે તો રશિયા અને ચીન ત્યાં પોતાનો પ્રભાવ વધારી શકે છે, જે અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરનાક છે.

‘ગોલ્ડન ડોમ’ પ્રોજેક્ટ માટે ગ્રીનલેન્ડ જરૂરી

ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડને ‘ગોલ્ડન ડોમ’ નામના અમેરિકાના મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ ઇઝરાયલના આયર્ન ડોમથી પ્રેરિત છે.

ગોલ્ડન ડોમ હેઠળ અમેરિકા પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં મોટી સંખ્યામાં ઇન્ટરસેપ્ટર સેટેલાઈટ તહેનાત કરશે. મિસાઇલ હુમલાની સ્થિતિમાં આ સેટેલાઈટ મિસાઇલોને આકાશમાં જ નષ્ટ કરશે. આ બહુસ્તરીય સુરક્ષા સિસ્ટમ ચીન અને રશિયા જેવા દેશોથી આવનારા જોખમોને રોકવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.

અમેરિકન સંસદનું પ્રતિનિધિમંડળ ગ્રીનલેન્ડ પહોંચ્યું

ટ્રમ્પના નિવેદન સમયે અમેરિકન સંસદનું 11 સભ્યનું દ્વિપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળ ગ્રીનલેન્ડના પ્રવાસે હતું. આ ટીમનું નેતૃત્વ ડેમોક્રેટ સેનેટર ક્રિસ કૂન્સ કરી રહ્યા છે, જ્યારે રિપબ્લિકન સેનેટર થૉમ ટિલિસ અને લિસા મુર્કોવ્સ્કી પણ ટીમમાં સામેલ છે.

પ્રતિનિધિમંડળે ગ્રીનલેન્ડના સાંસદો, ડેનમાર્કના વડાપ્રધાન મેટે ફ્રેડરિક્સન અને ગ્રીનલેન્ડના વડાપ્રધાન જેન્સ-ફ્રેડરિક નિલસન સાથે મુલાકાત કરી. ટીમનો હેતુ તણાવ ઘટાડવાનો અને સ્થાનિક લોકોના અભિપ્રાય સાંભળવાનો છે.

અમેરિકન સાંસદો બે ભાગમાં વહેંચાયા

અમેરિકન સંસદમાં ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે બે સ્પષ્ટ જૂથ ઉભા થયા છે. સેનેટર લિસા મુર્કોવ્સ્કીએ ગ્રીનલેન્ડને બળજબરીથી જોડવા સામે બિલ રજૂ કર્યું છે, જ્યારે કોંગ્રેસમેન રેન્ડી ફાઈને ‘ગ્રીનલેન્ડ એનેક્સેશન એન્ડ સ્ટેટહૂડ બિલ’ રજૂ કર્યું છે, જે હજુ હાઉસ અને સેનેટમાં પાસ થવાનું બાકી છે.

ટ્રમ્પના વિશેષ દૂત જેફ લેન્ડ્રીએ જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ડેનમાર્ક સાથે નહીં પરંતુ સીધા ગ્રીનલેન્ડના નેતાઓ સાથે વાતચીત કરશે. તેમણે કહ્યું, “ટ્રમ્પ ગંભીર છે. ટૂંક સમયમાં સોદો થશે.”

સંયુક્ત વર્કિંગ ગ્રુપ બનશે

વ્હાઇટ હાઉસમાં થયેલી બેઠક બાદ ડેનમાર્ક, ગ્રીનલેન્ડ અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ મોટો કરાર થયો નહીં, પરંતુ ત્રણેય દેશોએ ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે ચર્ચા માટે સંયુક્ત વર્કિંગ ગ્રુપ બનાવવાની સંમતિ આપી છે.

ડેનમાર્કના વિદેશમંત્રી લાર્સ લોક્કે રાસમુસેને સ્પષ્ટ કહ્યું કે ટ્રમ્પનો ગ્રીનલેન્ડ પર કબજો કરવાનો વિચાર ડેનમાર્ક માટે અસ્વીકાર્ય છે. તેમ છતાં આર્કટિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા સહયોગ વધારવાની તૈયારી બતાવવામાં આવી છે.

યુરોપિયન દેશો ડેનમાર્કના સમર્થનમાં

ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે યુરોપિયન દેશો ડેનમાર્કના સમર્થનમાં આગળ આવ્યા છે. ફ્રાન્સ, જર્મની, સ્વીડન, નોર્વે, ફિનલેન્ડ, નેધરલેન્ડ અને બ્રિટન ગ્રીનલેન્ડમાં મર્યાદિત સંખ્યામાં સૈનિકો મોકલી રહ્યા છે. જર્મનીએ 13 સભ્યોની સુરક્ષા ટીમ મોકલવાની જાહેરાત કરી છે.

ટ્રમ્પનું સ્પષ્ટ વલણ

ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે માત્ર સંધિ કે લીઝથી કામ નહીં ચાલે, પરંતુ ગ્રીનલેન્ડ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જોઈએ. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રવક્તા કેરોલિન લેવિટે જણાવ્યું કે અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડ પર કંટ્રોલ મેળવવા માટે તમામ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે, જેમાં સૈન્ય બળનો ઉપયોગ પણ સામેલ છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે પણ ચેતવણી આપી છે કે જો ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા મુદ્દે ગંભીરતા નહીં દાખવવામાં આવે તો અમેરિકા “કંઈક કરવું જ પડશે”.

ગ્રીનલેન્ડ શા માટે એટલું મહત્વનું?

ગ્રીનલેન્ડ ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપની વચ્ચે આવેલું છે અને એટલાન્ટિક મહાસાગરના મધ્યમાં તેની સ્થિતિ તેને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. અહીંથી રશિયા અને યુરોપ વચ્ચેની સૈન્ય અને મિસાઇલ ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી શકાય છે.

આ ઉપરાંત ગ્રીનલેન્ડમાં દુર્લભ ખનિજો, તેલ, ગેસ અને રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સના મોટા ભંડાર હોવાનું મનાય છે. આર્કટિકમાં નવા દરિયાઈ વ્યાપારી માર્ગો ખુલવાથી તેની વ્યૂહાત્મક કિંમત વધુ વધી ગઈ છે.

વૈશ્વિક રાજનીતિમાં નવી હલચલ

ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે ટ્રમ્પની આક્રમક નીતિએ વૈશ્વિક રાજનીતિમાં નવી હલચલ ઊભી કરી છે. આ મામલો હવે માત્ર ભૂગોળનો નથી રહ્યો, પરંતુ તે વૈશ્વિક સુરક્ષા, આર્થિક હિતો અને રાજકીય શક્તિ સંતુલન સાથે જોડાઈ ગયો છે.

વિશ્લેષકો માને છે કે આવનારા દિવસોમાં ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દો અમેરિકા, યુરોપ, રશિયા અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોને નવી દિશા આપી શકે છે.