ટ્રમ્પે નેતન્યાહુને ખખડાવ્યા: ‘તમે પાગલ થઈ ગયા છો?’; લેબનોન હુમલાથી નારાજ અમેરિકા, મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધુ ઘેરાયો

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ વચ્ચે લેબનોન પર ચાલી રહેલી ઇઝરાયલી સૈન્ય કાર્યવાહી મુદ્દે તીખી ફોન વાતચીત થઈ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. એક્સિયોસના રિપોર્ટ અનુસાર, ટ્રમ્પે લેબનોનમાં વધી રહેલા હુમલાઓ અને તેમાં સામાન્ય નાગરિકોના મોતને લઈને નેતન્યાહુ પર સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

રિપોર્ટ મુજબ, લેબનોન પર ઇઝરાયલી હુમલા બાદ ઈરાને ચેતવણી આપી હતી કે જો સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે તો તે અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી વાતચીત છોડી શકે છે. આ સ્થિતિથી નારાજ ટ્રમ્પે સીધો હસ્તક્ષેપ કરીને નેતન્યાહુ સાથે ફોન પર ચર્ચા કરી.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે ગુસ્સામાં નેતન્યાહુને કહ્યું, “તમે પાગલ થઈ ગયા છો. આખરે તમે કરી શું રહ્યા છો? જો હું ન હોત તો તમે જેલમાં હોત. હું તમને બચાવી રહ્યો છું. હવે દરેક જણ તમારાથી નારાજ છે અને તેની અસર ઇઝરાયલની છબી પર પણ પડી રહી છે.”

અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, ટ્રમ્પ ખાસ કરીને લેબનોનમાં વધી રહેલા નાગરિક મોત અને હિઝબુલ્લાહના એક કમાન્ડરને નિશાન બનાવવા માટે મોટી ઇમારતો તોડી પાડવાની રીતથી અસંતુષ્ટ હતા. વોશિંગ્ટનનું માનવું છે કે આ પ્રકારની કાર્યવાહીથી ક્ષેત્રમાં તણાવ વધુ વધી રહ્યો છે અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી પ્રક્રિયા પણ જોખમમાં પડી શકે છે.

છેલ્લા 24 કલાકના મોટા અપડેટ્સ

1. કુવૈતમાં અમેરિકી ઠેકાણા પર મિસાઈલ હુમલો

ઈરાને કુવૈતમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાને નિશાન બનાવી બે બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છોડી હોવાનો દાવો કર્યો. જોકે, અમેરિકી ડિફેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા મિસાઈલો હવામાં જ નિષ્ક્રિય કરવામાં આવી હોવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. ઈરાને આ પગલાને જવાબી કાર્યવાહીનો અધિકાર ગણાવ્યો.

2. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વાતચીત ફરી આગળ

CNNના અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અટકેલી રાજદ્વારી વાતચીત ફરી શરૂ થતી દેખાઈ રહી છે. બંને દેશો વચ્ચે બેકચેનલ સંપર્ક અને સંવાદ આગળ વધી રહ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.

3. લેબનોન મુદ્દે ઈરાનની કડક ચેતવણી

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું કે અમેરિકા સાથેના યુદ્ધવિરામ અને રાજદ્વારી ચર્ચાઓમાં લેબનોનની સ્થિતિ પણ મહત્વની છે. તેમના મુજબ, લેબનોન પર સતત હુમલા સમગ્ર કરારને અસર કરી શકે છે.

4. ઈરાનના વિસ્તારો પર અમેરિકી કાર્યવાહી

અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું કે ઈરાનના ગોરુક શહેર અને કેશ્મ ટાપુ નજીક આત્મરક્ષામાં સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. અમેરિકાએ તેને અગાઉ તોડી પાડવામાં આવેલા MQ-1 ડ્રોનના જવાબ તરીકે રજૂ કર્યું.

5. ઈરાન ડીલમાં પરમાણુ મુદ્દાનો ઉલ્લેખ

ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે તેમની પ્રસ્તાવિત ઈરાન ડીલમાં પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે સ્પષ્ટ અને વિગતવાર જોગવાઈઓ સામેલ છે. અગાઉ કેટલાક અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ મુદ્દે પછીથી ચર્ચા થવાની હતી.

ઓમાન પર વધતું દબાણ

મધ્ય પૂર્વ સંકટ વચ્ચે ઓમાન પર પણ રાજદ્વારી દબાણ વધી રહ્યું છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકા ઓમાનને ઈરાન સાથેના સંબંધો અંગે સ્પષ્ટ વલણ લેવા દબાણ કરી રહ્યું છે. અમેરિકી અને આરબ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે વોશિંગ્ટન હવે તટસ્થતા કરતાં પક્ષ પસંદ કરવાની અપેક્ષા રાખે છે.

ઇઝરાયલની અંદર પણ વિરોધ

ટ્રમ્પના દબાણ બાદ લેબનોન પર કેટલાક પ્રસ્તાવિત હુમલાઓ અટકાવવાના નિર્ણયને લઈને ઇઝરાયલની અંદર પણ રાજકીય ચર્ચા શરૂ થઈ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન ગ્વીરે નેતન્યાહુને ટ્રમ્પને ‘ના’ કહેવાની અપીલ કરી હતી, જ્યારે વિપક્ષના નેતા યાયર લાપિડે આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર અમેરિકા સામે વધુ ઝૂકી રહી છે.

UNSCમાં ઇઝરાયલની ટીકા

ફ્રાન્સની વિનંતી પર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કટોકટી બેઠક યોજાઈ હતી. અમેરિકા સિવાય મોટાભાગના દેશોએ ઇઝરાયલને દક્ષિણ લેબનોનમાંથી સૈન્ય પાછું ખેંચવાની અને વધુ કાર્યવાહી અટકાવવાની અપીલ કરી. ફ્રાન્સ, બ્રિટન, રશિયા અને ચીને ઇઝરાયલી કાર્યવાહી અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી.

તેલ બજાર પર યુદ્ધની અસર

મધ્ય પૂર્વના વધતા તણાવની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર પર પડી રહી છે. ઈરાન-અમેરિકા વાતચીત અટકવાના સમાચાર વચ્ચે બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 97 ડોલર પ્રતિ બેરલ અને અમેરિકન WTI 94 ડોલર સુધી પહોંચ્યું. નિષ્ણાતો માને છે કે જો હોર્મુઝ જેવા મહત્વના દરિયાઈ માર્ગો લાંબા સમય સુધી અસુરક્ષિત રહેશે તો ઊર્જા બજારમાં વધુ મોટો આંચકો આવી શકે છે.

લેબનોનમાં વધતા હુમલાઓ, ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેની અસ્થિર રાજદ્વારી અને ટ્રમ્પ-નેતન્યાહુ વચ્ચેની તીખી વાતચીતે મધ્ય પૂર્વના સંકટને વધુ ગંભીર બનાવી દીધું છે. આગામી દિવસોમાં યુદ્ધવિરામ થાય છે કે તણાવ વધુ વધે છે તે સમગ્ર વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.