ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ચીન જઈ રહ્યા છે ટ્રમ્પ: વેપાર, રેર અર્થ મિનરલ્સ અને સોયાબીન પર થઈ શકે મોટી ડીલ

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump મંગળવારે રાત્રે ચીન પ્રવાસે રવાના થયા છે. તેઓ 13 થી 15 મે સુધી China ના પ્રવાસે રહેશે. આ દરમિયાન તેઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ Xi Jinping સાથે મહત્વપૂર્ણ બેઠક કરશે.

દુનિયાની બે સૌથી મોટી આર્થિક અને રાજકીય શક્તિઓ વચ્ચે થનારી આ બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે Iran ને લઈને વૈશ્વિક તણાવ વધ્યો છે અને પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે આ મુલાકાત વૈશ્વિક વેપાર, ઊર્જા બજાર અને જીઓપોલિટિક્સ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

8 વર્ષ પછી ટ્રમ્પ ફરી બેઇજિંગ પહોંચ્યા

ટ્રમ્પ લગભગ 8 વર્ષ પછી બેઇજિંગના પ્રવાસે ગયા છે. આ પહેલા તેઓ 2017માં પોતાના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન ચીન પહોંચ્યા હતા. તે વખતે બેઇજિંગમાં તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું અને બંને દેશો વચ્ચે અનેક મોટા વ્યાપારી કરારોની જાહેરાત થઈ હતી.

આ વખતે પણ ચીન ટ્રમ્પને વિશેષ રાજદ્વારી સન્માન આપવા તૈયાર છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા મુજબ, Xi Jinping ટ્રમ્પના સન્માનમાં ભવ્ય સ્ટેટ ડિનરનું આયોજન કરશે.

સ્ટેટ ડિનર દ્વારા ચીન આપશે મોટો સંદેશ

ચીનમાં સ્ટેટ ડિનરને વિશેષ રાજદ્વારી સન્માન માનવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે આવા કાર્યક્રમો બેઇજિંગના ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલમાં યોજાય છે, જ્યાં ટોચનું ચીની નેતૃત્વ વિદેશી મહેમાનોનું સ્વાગત કરે છે.

આ કાર્યક્રમમાં બંને દેશોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, વેપારી પ્રતિનિધિઓ અને ખાસ મહેમાનો હાજર રહેશે. રાજદ્વારી નિષ્ણાતોના મતે, ચીન આ રીતે અમેરિકા સાથેના સંબંધોને વ્યૂહાત્મક મહત્વ આપવાનો સંદેશ આપવા માગે છે.

ઈરાની તેલ મુદ્દે અમેરિકા-ચીન વચ્ચે તણાવ

ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાના મુદ્દે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે મતભેદ યથાવત છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો આરોપ છે કે ચીન મોટા પ્રમાણમાં ઈરાની તેલ ખરીદી કરીને તેહરાનને આર્થિક સહારો આપી રહ્યું છે.

જોકે, ચીનનું કહેવું છે કે તે પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લે છે અને કોઈ બાહ્ય દબાણ હેઠળ નીતિ બદલશે નહીં.

નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકી પ્રતિબંધો છતાં ચીન લાંબા સમયથી ડિસ્કાઉન્ટ દરે ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદે છે. આ કારણે ચીનને સસ્તી ઊર્જા મળે છે, જ્યારે ઈરાનને વિદેશી મુદ્રા કમાવવાનો મોટો સ્ત્રોત મળે છે.

રિપોર્ટ્સ મુજબ ઈરાનના કુલ તેલ નિકાસનો મોટો હિસ્સો ચીન જાય છે. ઘણી વખત આ વેપાર ત્રીજા દેશો અથવા બ્લેન્ડેડ ઓઈલના નામે કરવામાં આવે છે, જેથી અમેરિકી પ્રતિબંધોથી બચી શકાય.

ટ્રમ્પ-શી જિનપિંગ બેઠકમાં 4 મોટા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા શક્ય

1. ટ્રેડ ટેરિફ અને વેપાર યુદ્ધ

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેનો ટ્રેડ વોર હજુ પણ મોટો મુદ્દો છે. ટ્રમ્પ અગાઉ ચીની ઉત્પાદનો પર ભારે ટેરિફ લગાવવાની ચેતવણી આપી ચૂક્યા છે. હવે બંને દેશો વેપારી તણાવ ઘટાડવા માટે ચર્ચા કરી શકે છે.

2. તાઈવાન અને હથિયાર વેચાણ

Taiwan ને લઈને બંને દેશો વચ્ચે મતભેદ યથાવત છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે તેઓ શી જિનપિંગ સાથે 11 અબજ ડોલરના અમેરિકી હથિયાર પેકેજ મુદ્દે ચર્ચા કરશે. ચીન સતત તાઈવાનને પોતાનો ભાગ ગણાવે છે અને અમેરિકી હથિયારોના વેચાણનો વિરોધ કરતું આવ્યું છે.

3. રેર અર્થ મિનરલ્સ અને AI ટેક્નોલોજી

રેર અર્થ મિનરલ્સ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ અને ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ચીન હાલમાં દુનિયાનો સૌથી મોટો સપ્લાયર છે, જ્યારે અમેરિકા તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે.

આ ઉપરાંત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સેમિકન્ડક્ટર ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે પણ બંને દેશો વચ્ચે સ્પર્ધા વધી રહી છે.

4. સોયાબીન અને કૃષિ વેપાર

ચીન અમેરિકી ખેડૂતો માટે મોટું બજાર માનવામાં આવે છે. ટ્રેડ વોર બાદ ચીને અમેરિકી સોયાબીનની ખરીદીમાં ઘટાડો કર્યો હતો. હવે ટ્રમ્પ પ્રશાસન ફરી કૃષિ નિકાસ વધારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત

નિષ્ણાતોના મતે ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચેની આ બેઠક માત્ર દ્વિપક્ષીય સંબંધો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેનો સીધો પ્રભાવ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ઊર્જા બજાર, ટેક્નોલોજી સપ્લાય ચેઇન અને પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ પર પડી શકે છે.

ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે થઈ રહેલી આ મુલાકાત પર સમગ્ર દુનિયાની નજર ટકેલી છે.