ઈરાનનો કુવૈત-બહેરીનમાં 8 અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર હુમલો, ખામેનીની ચેતવણી- ‘દરેક મોત અને નુકસાનનો હિસાબ લઈશું’

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ ગંભીર બની રહ્યો છે. ઈરાને રવિવારે દાવો કર્યો કે તેણે કુવૈત અને બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકાના 8 સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ફોર્સે જણાવ્યું કે આ હુમલો ઈરાનના સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓ પર અમેરિકાએ કરેલા તાજેતરના હુમલાઓના જવાબમાં કરવામાં આવ્યો છે.

આ દરમિયાન ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સામે આકરા શબ્દોમાં પ્રહાર કર્યા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે બંને દેશોના નેતાઓએ ઈરાન વિરુદ્ધ થયેલા હુમલાઓ અંગે જાહેરમાં જે નિવેદનો આપ્યા છે અને તેના પર ગર્વ વ્યક્ત કર્યો છે, તે પોતે જ ગુનાની કબૂલાત સમાન છે. ખામેનીએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે ઈરાન પર થયેલા દરેક હુમલા, દરેક મૃત્યુ અને દરેક નુકસાન માટે ઘરેલું તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતોમાં કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

અમેરિકાના સતત બીજા દિવસે હવાઈ હુમલા

ઈરાનના દાવા અનુસાર, અમેરિકાએ સતત બીજા દિવસે પણ ઈરાનના અનેક વિસ્તારોમાં હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલાઓમાં કિશ્મ દ્વીપ, સિરિક અને બંદર-એ-લંગેહ જેવા વિસ્તારોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેના જવાબમાં ઈરાને બહેરીન અને કુવૈતમાં સ્થિત અમેરિકી સૈન્ય અડ્ડાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે.

‘30 દિવસ સુધી હોર્મુઝ અમારા નિયંત્રણમાં’

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું કે આગામી 30 દિવસ સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ઈરાનના નિયંત્રણમાં રહેશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો અમેરિકા વધુ સૈન્ય કાર્યવાહી કરશે તો સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. અરાઘચીએ પ્રાદેશિક દેશોને પણ અપીલ કરી કે તેઓ પોતાની જમીન, હવાઈ ક્ષેત્ર અથવા સૈન્ય ઠેકાણાઓનો ઉપયોગ ઈરાન વિરુદ્ધ હુમલા માટે થવા ન દે.

ટ્રમ્પની ઈરાનને કડક ચેતવણી

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે જો તે પોતાના વલણમાં ફેરફાર નહીં કરે તો તેનું અસ્તિત્વ જ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા જરૂરી બનશે તો પોતાના શરૂ કરાયેલા સૈન્ય અભિયાનને અંતિમ પરિણામ સુધી લઈ જશે.

IRGCનો દાવો- અમેરિકાને ભારે નુકસાન ભોગવવું પડશે

ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ કહ્યું છે કે ક્ષેત્રમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને આગામી દિવસોમાં ભારે નુકસાન ભોગવવું પડશે. સંગઠને જણાવ્યું કે ઈરાન પોતાની સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વની રક્ષા માટે તમામ જરૂરી પગલાં ભરશે.

બહેરીનને ઈરાનની ચેતવણી

ઈરાને બહેરીનને પણ કડક સંદેશ આપ્યો છે. સુપ્રીમ લીડરના સલાહકાર અલી અકબર વિલાયતીએ કહ્યું કે જો બહેરીન દ્વારા કોઈ ઉશ્કેરણીજનક પગલું ભરવામાં આવશે તો ઈરાન પહેલા કરતાં વધુ સખત જવાબ આપશે. ઈરાનનો આરોપ છે કે બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય અડ્ડાઓનો ઉપયોગ તેના વિરુદ્ધ કાર્યવાહી માટે થઈ રહ્યો છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તણાવ છતાં જહાજોની અવરજવર ચાલુ

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધેલા તણાવ વચ્ચે પણ જહાજોની અવરજવર ચાલુ રહી છે. 26થી 28 જૂન દરમિયાન ત્રણ દિવસમાં કુલ 48 જહાજો આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી પસાર થયા હતા. જોકે સામાન્ય સમયગાળાની સરખામણીમાં આ સંખ્યા ઓછી નોંધાઈ છે. તેમાં 23 તેલ અને ગેસ ટેન્કર, 7 બલ્ક કેરિયર અને 19 કન્ટેનર તથા માલવાહક જહાજો સામેલ હતા.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો

અમેરિકા-ઈરાન તણાવની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ બજારમાં જોવા મળી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અનિશ્ચિતતા વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ વધીને 72.57 ડોલર પ્રતિ બેરલ થયો છે, જ્યારે WTI ક્રૂડ 70.11 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયો છે. નિષ્ણાતોના મતે જો તણાવ લાંબો સમય ચાલુ રહેશે તો વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર તેની વધુ અસર પડી શકે છે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ફરી વાતચીતની તૈયારી

સૈન્ય તણાવ વચ્ચે એક સકારાત્મક સંકેત પણ સામે આવ્યો છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર અમેરિકા અને ઈરાન હાલ પૂરતા હુમલા રોકવા માટે સંમત થયા છે. બંને દેશોના અધિકારીઓ મંગળવારે કતારની રાજધાની દોહામાં ટેકનિકલ સ્તરની બેઠક કરશે. આ બેઠકમાં મુખ્યત્વે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા કોમર્શિયલ જહાજોની સુરક્ષા અને અવરજવર અંગે ચર્ચા થવાની છે.

ખામેનીએ યુદ્ધ અપરાધોની તપાસની માંગ કરી

મોજતબા ખામેનીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલના નેતાઓ સામે યુદ્ધ અપરાધોના કેસ ચલાવવાની માંગ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાનમાં થયેલા હુમલાઓ, નાગરિકોના મૃત્યુ, હોસ્પિટલ અને મેડિકલ સેન્ટરો પર હુમલા તેમજ તેમના પિતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનીની હત્યા સહિતના તમામ કેસોની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તપાસ થવી જોઈએ. તેમના અનુસાર, જવાબદાર લોકોને કાયદાના કઠોર દાયરામાં લાવવામાં આવવા જોઈએ.

મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા આ તણાવને કારણે સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થનારી આગામી વાતચીત પર ટકેલી છે. જો રાજદ્વારી પ્રયાસો સફળ નહીં થાય તો પ્રદેશમાં વધુ મોટું સંકટ ઊભું થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.