રોકાણ ડબલ કરવાની સરકારી ગેરંટી! કિસાન વિકાસ પત્રની સંપૂર્ણ માહિતી

રોકાણ કરતી વખતે દરેક વ્યક્તિ ઈચ્છે છે કે તેની રકમ સુરક્ષિત રહે અને સાથે જ સારું વળતર પણ મળે. શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે ઓછા જોખમ સાથે સ્થિર રિટર્ન આપતી સરકારી યોજનાઓ ઘણા રોકાણકારો માટે આકર્ષક વિકલ્પ બની છે. એવી જ એક લોકપ્રિય સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમ છે — Kisan Vikas Patra (KVP).

શું છે કિસાન વિકાસ પત્ર યોજના?

કિસાન વિકાસ પત્ર ભારત સરકારની લાંબા ગાળાની બચત યોજના છે, જેની શરૂઆત 1988માં થઈ હતી. આ યોજનામાં કરાયેલ રોકાણ નિશ્ચિત સમયગાળામાં બમણું થઈ જાય છે. હાલમાં તેની મેચ્યોરિટી અવધિ 115 મહિના (લગભગ 9 વર્ષ 7 મહિના) છે. વ્યાજ દર સરકાર દર ત્રિમાસિક નક્કી કરે છે અને હાલમાં આશરે 7.5% વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળે છે.

ન્યૂનતમ રોકાણ રકમ ₹1,000 છે અને મહત્તમ મર્યાદા નક્કી નથી.

કોણ કરી શકે રોકાણ?

ભારતીય નાગરિક, પુખ્ત વયનો વ્યક્તિ, સંયુક્ત ખાતું (જોઈન્ટ એકાઉન્ટ) ધરાવતા લોકો તેમજ નાબાલિગના નામે ગાર્ડિયન દ્વારા રોકાણ કરી શકાય છે. નામ ભલે “કિસાન” હોય, પરંતુ આ યોજના દરેક માટે ખુલ્લી છે.

KYC અને અન્ય નિયમો

• ₹50,000થી વધુ રોકાણ પર PAN ફરજિયાત
• ₹10 લાખથી વધુ રોકાણ પર આવકનો પુરાવો જરૂરી
• આધાર દ્વારા ઓળખની પુષ્ટિ

કેટલા સમયમાં પૈસા બમણા?

ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજને કારણે નિર્ધારિત 115 મહિના પછી રોકાણ કરેલી રકમ લગભગ બમણી થઈ જાય છે.

લોક-ઇન અને ઉપાડ

KVPમાં 30 મહિનાની લોક-ઇન અવધિ છે. ત્યારબાદ આંશિક અથવા સંપૂર્ણ ઉપાડ શક્ય છે. ખાસ પરિસ્થિતિઓ (મૃત્યુ, કોર્ટનો આદેશ)માં સમય પહેલાં ઉપાડ મંજૂર થઈ શકે છે.

ટ્રાન્સફર સુવિધા

KVPને એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિ અથવા એક પોસ્ટ ઓફિસથી બીજી પોસ્ટ ઓફિસમાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે, જો જરૂરી દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવે.

ટેક્સ નિયમો

• કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ છૂટ નથી
• વ્યાજ સંપૂર્ણપણે ટેક્સેબલ
• દર વર્ષે 10% TDS કપાત
• મેચ્યોરિટી પર TDS લાગુ નથી

રોકાણ પ્રક્રિયા

ફોર્મ-A ભરીને પોસ્ટ ઓફિસ અથવા બેંકમાં જમા કરાવવું પડે છે. KYC દસ્તાવેજો સાથે રોકડ, ચેક, પે ઓર્ડર અથવા ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટથી ચુકવણી કરી શકાય છે. ચુકવણી બાદ KVP સર્ટિફિકેટ આપવામાં આવે છે, જે મેચ્યોરિટી વખતે જરૂરી હોય છે.

KVP અને FD વચ્ચે તફાવત

KVP સરકારી ગેરંટી સાથે નિશ્ચિત સમયગાળામાં રકમ બમણી કરે છે, જ્યારે બેંક FDમાં વ્યાજ દર બેંક નક્કી કરે છે અને ટેક્સ સેવિંગ FDનો વિકલ્પ મળે છે.

કુલ મળીને, ઓછા જોખમ સાથે લાંબા ગાળે સ્થિર અને નિશ્ચિત વળતર ઈચ્છતા રોકાણકારો માટે કિસાન વિકાસ પત્ર એક વિશ્વસનીય વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.