ભારત-રશિયા ડિફેન્સ બૂસ્ટ: હવે એકબીજાના મિલિટરી બેઝનો ઉપયોગ કરી શકશે,રશિયન સંસદની મંજૂરી

ભારત-રશિયા RELOS રક્ષા કરારને રશિયન સંસદની મંજૂરી: હવે બંને દેશો એકબીજાના મિલિટરી બેઝનો ઉપયોગ કરી શકશે, પુતિનની મુલાકાત પહેલાં મોટો નિર્ણય

રશિયાની સંસદના નીચલા ગૃહ સ્ટેટ ડુમાએ મંગળવારે ભારત અને રશિયા વચ્ચે થયેલા મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય કરાર RELOS (Reciprocal Exchange of Logistics Support) ને મંજૂરી આપી. આ કરારથી બંને દેશોની સેનાઓ હવે એકબીજાના સૈન્ય બેઝ, બંદરો, એરફિલ્ડ અને લોજિસ્ટિક્સ સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી શકશે.

આ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની ભારત મુલાકાતના બે દિવસ પહેલાં લેવાયો છે, જેને એ બંને દેશો વચ્ચે વધતી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું સંકેત માનવામાં આવે છે.

---

મિલિટરી બેઝ, ઈંધણ, સમારકામ

RELOS કરાર હેઠળ–

• બંને દેશોની નૌસેના, વાયુસેના અને ભૂસેના એકબીજાની સુવિધાઓ અને સંસાધનોનો ઉપયોગ કરી શકશે
• યુદ્ધ જહાજોને ઈંધણ, પાણી, સમારકામ અને સ્ટોક રિફિલ મળી શકશે
• વિમાનોને આધાર અને મેન્ટેનન્સ સુવિધાઓ મળશે
• જરૂર પડે ત્યારે સૈનિકો અને સાધનસામગ્રીનો ટ્રાન્ઝિટ સરળ થશે

આનાથી લોજિસ્ટિક્સનું સમગ્ર ઓપરેશન ઝડપી અને વધુ અસરકારક બનશે. તમામ ખર્ચ બંને દેશો સમાન રીતે વહન કરશે.

---

રશિયા-ભારત સંબંધોમાં નવો ટર્નિંગ પોઇન્ટ

રશિયન સંસદના સ્પીકરે જણાવ્યું કે આ કરાર બંને દેશો વચ્ચેની મિત્રતા અને સૈન્ય ભાગીદારીને નવા સ્તરે લઈ જશે.

ભારતના નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ ત્રિપાઠીએ પણ પુષ્ટિ કરી કે આ કરાર અંતિમ તબક્કામાં છે અને અમેરિકા–રશિયા સાથેના તણાવ પર તેનો કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં પડે.

આ કરાર સાથે ભારત એવું પહેલું દેશ બનશે જેને–
અમેરિકા (LEMOA) અને રશિયા (RELOS) – બંને સાથે સૈન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર શેરિંગ કરાર હશે.

---

RELOS શા માટે ખાસ?

RELOS ને બંને દેશોની સ્ટ્રેટેજિક ભાગીદારીમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ કરારોમાં ગણવામાં આવે છે.

આથી મળશે મોટા ફાયદા:

• ભારતીય નૌકાદળને આર્કટિક અને પેસિફિક ક્ષેત્રોમાં વધુ સક્રિય થવા તક
• રશિયન ફલેટને ભારતીય મહાસાગર ક્ષેત્રમાં લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ
• સંકટની સ્થિતિમાં ઝડપી મદદ
• સંયુક્ત મિશન, અભ્યાસો અને સૈન્ય અભિયાનો વધુ સરળ બનશે

ભારતે આ પ્રકારના કરારો અમેરિકા, ફ્રાન્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા, સિંગાપોર, દક્ષિણ કોરિયા સહિત અનેક દેશો સાથે કર્યા છે. હવે તેમાં રશિયાનો ઉમેરો વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

---

પુતિનનું દિલ્હી પ્રવાસ: ટોચની સુરક્ષા અને મોટા ડિફેન્સ કરારોની અપેક્ષા

રાષ્ટ્રપતિ પુતિન 4–5 ડિસેમ્બર દરમિયાન ભારત આવશે અને નવી દિલ્હીમાં 23મા ભારત–રશિયા વાર્ષિક સમિટમાં ભાગ લેશે.

• પુતિન દિલ્હી ખાતે એક સીક્રેટ સ્થળે રોકાશે
• દિલ્હીમાં મલ્ટી-લેયર સુરક્ષા: SWAT, ATS, QRT ટીમો તૈનાત
• રશિયન સિક્યુરિટી ટીમના 50થી વધુ સભ્યો પહેલાથી ભારતમાં

આ મુલાકાતમાં ખાસ ધ્યાન ડિફેન્સ ડીલ્સ પર રહેશે.

---

મોટી ડિફેન્સ ડીલ્સની ચર્ચા

1. SU-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટ

રશિયા ભારતને પોતાનું સૌથી એડવાન્સ્ડ સ્ટેલ્થ ફાઇટર SU-57 આપવા તૈયાર છે.

2. S-500 મિસાઈલ સિસ્ટમ

ભવિષ્યમાં S-500 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ પર પણ ચર્ચા શક્ય છે.

3. બ્રહ્મોસનું નવું વર્ઝન

બ્રહ્મોસ મિસાઈલના નવા અપગ્રેડેડ વર્ઝન અને કો-પ્રોડક્શન પર વાતચીતની અપેક્ષા.

4. સંયુક્ત વોરશિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ

બંને નૌકાદળ માટે અદ્યતન વોરશિપ બનાવવા અંગે સહયોગ શક્ય.

---

ભારત વધુ S-400 લેવા પર વિચારશે

PTI અનુસાર, ભારત પાકિસ્તાન સામે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન S-400ની અસરકારકતા જોઈને તેની વધારાની બેટરી ખરીદવાનો વિચાર કરી રહ્યું છે.

પાંચ S-400 સિસ્ટમ્સની ડીલ થઈ હતી–

• 3 મળી ગયા
• 4મીની ડિલિવરી રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે અટકી

S-400 વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સમાં ગણાય છે, જે ફાઇટર જેટથી લઈને સ્ટેલ્થ વિમાનો સુધી તોડી શકે છે.