ગુજરાતમાં વસતિ ગણતરી મોકૂફ: સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીને કારણે નિર્ણય, નવી તારીખ પછી જાહેર થશે

ગુજરાતમાં 5 એપ્રિલથી શરૂ થનાર વસતિ ગણતરીનો કાર્યક્રમ હાલ માટે મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા લેવાયેલા આ મહત્વના નિર્ણય પાછળ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની આવનારી ચૂંટણી મુખ્ય કારણ તરીકે સામે આવ્યું છે. હવે વસતિ ગણતરી ક્યારે શરૂ થશે તેની નવી તારીખ બાદમાં જાહેર કરવામાં આવશે.

ચૂંટણીને કારણે લેવાયો નિર્ણય

રાજ્યમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચૂંટણી જાહેર થતાં વસતિ ગણતરીની કામગીરી પર અસર થવાની શક્યતા ઉભી થઈ હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જનગણના વિભાગે સરકાર સમક્ષ કાર્યક્રમ લંબાવવાની દરખાસ્ત મૂકી હતી, જેને સરકારે મંજૂરી આપી દીધી છે.

દેશમાં પ્રથમ તબક્કો શરૂ

ભારતમાં વસતિ ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલ 2026થી શરૂ થઈ ગયો છે અને તે 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે. આ તબક્કામાં “હાઉસ લિસ્ટિંગ” એટલે કે મકાનોની ગણતરી કરવામાં આવશે.

બીજો તબક્કો ફેબ્રુઆરી 2027માં યોજાશે, જેમાં લોકો પાસેથી જાતિ સંબંધિત માહિતી પણ લેવામાં આવશે. આઝાદી પછી પહેલીવાર આ પ્રકારનો ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવશે—જે અગાઉ 1931માં કરવામાં આવ્યો હતો.

વસ્તી ગણતરીમાં આ 33 સવાલો નો જવાબ આપવા પડશે

ક્રમાંક	પ્રશ્ન

1	મકાન નંબર (શહેર અથવા સ્થાનિક સત્તામંડળ અથવા વસતી ગણતરી નંબર)

2

ઘર નંબર

3	મકાનના ફ્લોરની મુખ્ય સામગ્રી

4	મકાનની દિવાલમાં વપરાતી મુખ્ય સામગ્રી

5	મકાનની છતમાં વપરાતી મુખ્ય સામગ્રી

6	મકાનનો ઉપયોગ

7	મકાનની સ્થિતિ

8	પરિવાર કક્ષ

9	પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા

10	પરિવારના વડાનું નામ

11	પરિવારના વડા – સ્ત્રી/પુરુષ/અન્ય

12	અનુસૂચિત જાતિ/અનુસૂચિત જનજાતિ/અન્ય

13	મકાનની માલિકીની સ્થિતિ

14	મકાનમાં રૂમોની સંખ્યા

15	પરિવારમાં પરિશિષ્ટ ગુણોની સંખ્યા

16	પીવાના પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત

17	પીવાના પાણીના સ્ત્રોતની ઉપલબ્ધતા

18	લાઈટનો મુખ્ય સ્ત્રોત

19	શૌચાલયની ઉપલબ્ધતા

20	શૌચાલયનો પ્રકાર

21	ગંદા પાણીનો નિકાલ

22	બાથરૂમની ઉપલબ્ધતા

23	રસોઈ, LPG/PNG કનેક્શન

24	રસોઈ બનાવવાની મુખ્ય બળતણ

25	રેડિયો/ટ્રાન્સિસ્ટર

26

ટેલિવિઝન

27	ઇન્ટરનેટ સુવિધા

28	લેપટોપ/કમ્પ્યુટર

29	ટેલિફોન/મોબાઇલ ફોન/સ્માર્ટ ફોન

30	સાઇકલ/સ્કૂટર/મોટરસાયકલ/મોપેડ

31	કાર/જીપ/વેન

32	મુખ્ય અનાજ

33	મોબાઇલ નંબર

સંપૂર્ણ ડિજિટલ વસતિ ગણતરી

આ વખતે દેશની વસતિ ગણતરી સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ માધ્યમથી થશે. કર્મચારીઓ મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા સીધો ડેટા સ્માર્ટફોનમાં દાખલ કરશે.
મકાનોની ગણતરી માટે જિયો-રેફરન્સિંગ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જેથી દરેક ઘરનું ચોક્કસ લોકેશન નોંધાઈ શકે અને કોઈ પણ મકાન છૂટી ન જાય અથવા ડુપ્લિકેટ ગણતરી ન થાય.

સાવચેત રહો: આ પ્રશ્નોના જવાબ ન આપો

વસતિ ગણતરી દરમિયાન નાગરિકોએ ખાસ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. જો કોઈ કર્મચારી નીચેના પ્રકારના પ્રશ્નો પૂછે તો તેનો જવાબ આપવો જરૂરી નથી:

• આવક અથવા બેંક બેલેન્સ અંગેના પ્રશ્નો
• આધાર, પાન અથવા અન્ય દસ્તાવેજ બતાવવાની માંગ
• બેંક ખાતાની માહિતી અથવા OTP માંગવું

26 એપ્રિલે ચૂંટણી

રાજ્યમાં 26 એપ્રિલે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી યોજાશે. જેમાં 15 મહાનગરપાલિકા, 84 નગરપાલિકા, 34 જિલ્લા પંચાયત અને 260 તાલુકા પંચાયતની કુલ 10 હજારથી વધુ બેઠકો માટે મતદાન થશે. મતદાન સવારે 7 વાગ્યાથી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી રહેશે.
જો જરૂરી પડશે તો 27 એપ્રિલે પુનઃમતદાન યોજાશે અને 28 એપ્રિલે મતગણતરી કરવામાં આવશે.

👉 કુલ મળીને, ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયથી હાલ વસતિ ગણતરી પર વિરામ લાગ્યો છે, પરંતુ રાજ્યમાં નવી તારીખ જાહેર થયા બાદ ફરી પ્રક્રિયા શરૂ થશે.