ડોલર સામે રૂપિયા ગગડ્યો: પહેલીવાર 90.05ના રેકોર્ડ તળિયે પહોંચ્યો

ડોલર સામે રૂપિયા ATH તૂટી 90.05 પર: 2025માં અત્યાર સુધી 5.17% નબળો પડ્યો; FPI આઉટફ્લો અને ડોલરની મજબૂતીથી દબાણ વધ્યું

આજે, 3 ડિસેમ્બર 2025, ભારતીય રૂપિયા ડોલર સામેનાેએ અત્યાર સુધીના ઐતિહાસિક સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો છે. PTI અનુસાર, રૂપિયા 9 પૈસા ઘટીને ₹90.05 પર ખુલ્યો, જ્યારે મંગળવારે તે ₹89.96 પર બંધ થયો હતો. ઘરેલું શેરબજારમાં ઘટાડો અને સતત ફોરેન ફંડ આઉટફ્લોના કારણે રૂપિયામાં ભારે દબાણ જોવા મળ્યું છે.

2025માં રૂપિયા 5.17% નબળો પડ્યો

વર્ષની શરૂઆતમાં, એટલે કે 1 જાન્યુઆરીએ રૂપિયા ₹85.70 પર હતો. હાલ તે ₹90.05 સુધી તૂટી પડ્યો છે—એટલે કે, 2025માં અત્યાર સુધી રૂપિયા 5.17% નબળો પડ્યો છે.

રૂપિયામાં ઘટાડાનો સીધો પ્રભાવ

1. આયાત મોંઘી થશે

રૂપિયો નબળો પડે એટલે ભારતને આવશ્યક ચીજોની આયાત માટે વધારે રૂપિયા ચૂકવવા પડશે.
ઓઇલ, ગોલ્ડ, મશીનરી જેવી વસ્તુઓની આયાત વધુ મોંઘી થશે.

2. વિદેશમાં ભણવું અને ફરવું મોંઘું

• જ્યારે ડોલર ₹50 હતો ત્યારે વિદ્યાર્થીઓને 1 USD માટે 50 રૂપિયા લાગી જતા.
• હવે 1 USD માટે ₹90.05 ચૂકવવા પડશે.
  આથી ફી, રહેવા-જમવાના ખર્ચ અને અન્ય લાઈફસ્ટાઇલ ખર્ચ વધી જશે.

રૂપિયામાં દબાણ કેમ વધ્યું? – મુખ્ય કારણો

1. FPI આઉટફ્લો

• હાઈ વેલ્યુએશન્સને કારણે ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સે μεγάપાયે સ્ટેક્સ વેચ્યા.
• આઉટફ્લો રૂપિયાને નબળો પાડે છે કારણ કે ડોલરની માંગ વધે છે.

2. આયાતકારોની વધારે ડોલર માંગ

• ઓઇલ, ગોલ્ડ અને કોમોડિટીઝ ખરીદવા મોટી માત્રામાં ડોલરની જરૂર પડે છે.
• ડોલર ડિમાંડ વધતા રૂપિયા પર દબાણ વધ્યું.

3. સરકાર અને કોર્પોરેટ્સની રી-પેમેન્ટ્સ

• વિદેશી દેવાની ચુકવણીમાં પણ ડોલર જાય છે, જે દબાણ વધારે છે.

4. યુએસ સાથે ટ્રેડ ટેન્શન

• ટ્રમ્પ એડમિનિસ્ટ્રેશનના ટેરિફ પગલાં બાદ વાટાઘાટો અટકી છે.
• અનિશ્ચિતતા વધતા ફોરેક્સ માર્કેટ પર અસર પડી.

રૂપિયા ઓછા થવાના ફાયદા અને નુકસાન

ફાયદા	નુકસાન
એક્સપોર્ટર્સને વધુ નફો	ઓઈલ-સોનું મોંઘું
પ્રાવાસીઓ માટે ભારત સસ્તુ	મોંઘવારી વધશે
મેડિકલ ટુરિઝમમાં વધારો	વિદેશમાં ભણવું-ફરવું મોંઘું
ડોલર મેકડેવા પર વધુ રૂપિયા	વિદેશી રોકાણ ઘટશે

બજાર પર સીધી અસર: સેન્સેક્સ-નિફ્ટી લાલ ઝોનમાં

2 ડિસેમ્બરના રોજ:

• સેન્સેક્સ 503 અંક તૂટી 85,138 પર બંધ થયો.
• નિફ્ટી 143 અંક ઘટીને 26,032 પર પહોંચ્યો.

રૂપીયા નબળો પડવાથી આયાતી બિઝનેસ પર કોસ્ટ પ્રેશર વધે છે, જે માર્કેટને પણ નકારાત્મક રીતે અસર કરે છે.

---

એક્સપર્ટ્સ શું કહે છે?

• રૂપિયો હાલમાં દબાણમાં છે કારણ કે FPI આઉટફ્લો સતત ચાલુ છે.
• હાઈ વેલ્યુએશન, ઓઇલ-ગોલ્ડ ખરીદી અને રી-પેમેન્ટ્સએ દબાણ ઊભું કર્યું છે.
• ટૂંકા ગાળામાં ઘટાડો ચાલુ રહી શકે છે.
• પરંતુ જો ટ્રેડ ડીલમાં પ્રગતિ થાય તો રૂપિયામાં થોડું સ્ટેબિલિટી આવી શકે છે.

દુનિયા પર ડોલરનો દબદબો

કેટેગરી	માહિતી
સેન્ટ્રલ બેંકોની કરન્સી રિઝર્વ	57–60% ડોલરમાં
વિશ્વનું કર્જ	39% ડોલરમાં
વિશ્વનો વેપાર	લગભગ 50–60% ડોલરમાં

કરન્સીની કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય?

• જ્યારે ડોલર સામે બીજી કરન્સીનું મૂલ્ય ઘટે તેને કરન્સી ડિપ્રિસિયેશન કહેવાય છે.
• દરેક દેશમાં ફોરેન રિઝર્વ હોય છે જે કરન્સીની સ્ટેબિલિટીને અસર કરે છે.
• ભારત પાસે ડોલર ઓછો રહેશે તો રૂપિયો નબળો પડે છે; ડોલર વધારે હશે તો રૂપિયા મજબૂત થશે.
• આ સિસ્ટમને ફ્લોટિંગ એક્સચેન્જ રેટ કહેવાય છે.