મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને ઈરાને સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાન સાથે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા કરી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકી હુમલાઓ બાદ ખાડી વિસ્તારમાં તણાવ અને અસ્થિરતા વધી ગઈ છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને હવે તમામ દેશોએ સાથે મળીને સ્થિતિને સંભાળવાની જરૂર છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સાઉદી અરેબિયાના વિદેશ મંત્રી પ્રિન્સ ફૈસલ બિન ફરહાન અને ઓમાનના વિદેશ મંત્રી બદર અલબુસૈદી સાથે અલગ-અલગ ફોન પર વાતચીત કરી હતી.
ઈરાની સરકારી સમાચાર એજન્સી IRNA અનુસાર, આ ચર્ચામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની તાજી સ્થિતિ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ત્રણેય દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવાના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. ત્રણેય દેશોએ રાજદ્વારી પ્રયાસો તેજ કરવા અને વિસ્તારમાં સ્થિરતા લાવવા માટે સાથે કામ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગોમાંથી એક છે. દુનિયાના મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસનો વેપાર આ માર્ગ પરથી થાય છે. જો આ માર્ગ બંધ થાય અથવા અહીં અવરજવર પર અસર પડે તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધી શકે છે અને સપ્લાય ચેઇન પર મોટો પ્રભાવ પડી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, હોર્મુઝ અને બાબ-અલ-મંદેબ જેવા દરિયાઈ માર્ગોમાં અસ્થિરતા વધવાથી મોંઘવારી વધી શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને નુકસાન થઈ શકે છે.
છેલ્લા 24 કલાકના મિડલ ઈસ્ટના મોટા અપડેટ્સ
1. ઈરાકના ગેસફિલ્ડ પર હુમલાનો દાવો, અમેરિકી ડ્રોન તોડી પાડ્યાની વાત
ઈરાની મીડિયાએ દાવો કર્યો છે કે ઉત્તરી ઈરાકના સૌથી મોટા ખોર મોર ગેસફિલ્ડ પર હુમલો થયો છે. આ ગેસફિલ્ડ કુર્દ વિસ્તારમાં આવેલું છે અને સ્થાનિક વીજ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત ઈરાની મીડિયાએ એરબિલ નજીક ચાર શંકાસ્પદ ડ્રોન હુમલાની અને પશ્ચિમી ઈરાકના અનબાર પ્રાંતમાં એક અમેરિકી ડ્રોન તોડી પાડ્યાની માહિતી આપી છે.
હાલમાં આ દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ નથી.
2. ટ્રમ્પ સાથેની મુલાકાતમાં ઈરાન સૌથી મોટો મુદ્દો: નેતન્યાહૂ
ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ કહ્યું છે કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેની તેમની મુલાકાતમાં ઈરાન મુખ્ય મુદ્દો રહેશે.
નેતન્યાહૂના જણાવ્યા અનુસાર, બેઠકમાં ઈઝરાયલની સુરક્ષા, ઈરાન સાથેનો તણાવ અને મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.
3. ઈરાને અમેરિકા સાથે વાતચીતના અહેવાલો નકારી કાઢ્યા
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકા સાથે સીધી વાતચીત ચાલી રહી હોવાના અહેવાલોને ફગાવી દીધા છે.
તહેરાને કહ્યું છે કે ઈરાને અમેરિકા સાથે વાતચીત શરૂ કરવાની કોઈ પહેલ કરી નથી. બીજી તરફ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી છે અને ઉકેલની આશા છે.
4. ડ્રોન હુમલાઓથી ખાડી વિસ્તારમાં ચિંતા વધી
છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઈરાક, જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયામાં ડ્રોન હુમલાની ઘટનાઓ સામે આવી છે.
ઈરાક:
- એરબિલ નજીક ચાર ડ્રોન હુમલાનો દાવો
- અનેક સ્થળોએ આગ લાગ્યાના અહેવાલ
જોર્ડન:
- હવાઈ ક્ષેત્રમાં ઘૂસેલા ડ્રોનને તોડી પાડવાનો દાવો
સાઉદી અરેબિયા:
- તેલ સ્થાપનોને નિશાન બનાવતા ડ્રોન અટકાવ્યાનો દાવો
સાઉદી અરેબિયાએ આ હુમલાઓ પાછળ ઈરાન સમર્થિત જૂથોનો આરોપ લગાવ્યો છે, જોકે કેટલાક જૂથોએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.
અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાતચીતની આશા વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
બજારમાં એવી આશા છે કે જો બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઓછો થશે તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી તેલની સપ્લાય સામાન્ય થઈ શકે છે.
જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સ્થિતિ હજુ પણ નાજુક છે અને કોઈપણ નવી સૈન્ય કાર્યવાહીથી ફરીથી તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવી શકે છે.
ઈરાને કહ્યું- હોર્મુઝ અમારી સૌથી મોટી તાકાત
ઈરાનના ઉપ-સંસદ અધ્યક્ષ હમીદરેજા હાજી બાબાઈએ કહ્યું છે કે હોર્મુઝ જળસંધિ ઈરાનની વ્યૂહાત્મક શક્તિ છે.
તેમણે કહ્યું કે ઈરાન કોઈપણ સ્થિતિમાં હોર્મુઝની સુરક્ષા કરશે અને તેને દેશની તાકાત અને સન્માનનું પ્રતીક ગણાવ્યું.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સમજૂતી હજુ મુશ્કેલ કેમ?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ કેટલાક મોટા મુદ્દાઓ પર બંને દેશો વચ્ચે મતભેદ યથાવત છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ
- પ્રાદેશિક સુરક્ષા
- સૈન્ય કાર્યવાહીનો અંત
- પરમાણુ કાર્યક્રમ
- પરસ્પર વિશ્વાસનો અભાવ
13 દિવસ સુધી ચાલેલા હુમલાઓ બાદ બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનો સંકટ ઊભો થયો છે.
હાલમાં મિડલ ઈસ્ટમાં સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે. એક તરફ રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે તો બીજી તરફ ડ્રોન હુમલા અને સૈન્ય ગતિવિધિઓને કારણે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરનો કોઈપણ મોટો નિર્ણય વૈશ્વિક તેલ બજાર અને અર્થતંત્ર પર સીધી અસર કરી શકે છે.
Leave feedback about this