LinkedIn Job Scamથી સાવધાન!: ‘ડ્રીમ જોબ’ અને મોટી સેલરીની લાલચમાં ન આવો, અસલી-નકલી જોબ ઓફર વચ્ચેનો ફરક આ રીતે સમજો

આજના સમયમાં નોકરી શોધતા લોકો માટે LinkedIn એક મહત્વનું પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે. પરંતુ સાયબર ઠગો હવે આ જ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ નોકરી શોધી રહેલા લોકો સાથે છેતરપિંડી કરવા માટે કરી રહ્યા છે.

ઠગો LinkedIn પર ‘ડ્રીમ જોબ’, ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’, ‘રિમોટ ઇન્ટર્નશિપ’ અને મોટી સેલરીની લાલચ આપે છે. નકલી રિક્રુટર પ્રોફાઇલ બનાવીને ઇન્ટરવ્યૂ વિના જ ‘ઇન્સ્ટન્ટ સિલેક્શન’નો દાવો કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ રજિસ્ટ્રેશન ફી, ટ્રેનિંગ ચાર્જ, ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન ફી અથવા અન્ય કોઈ બહાને પૈસા માંગવામાં આવે છે.

કેટલાક કિસ્સામાં ઠગો ઉમેદવાર પાસેથી PAN કાર્ડ, આધાર નંબર, બેંક વિગતો, OTP અને અન્ય સંવેદનશીલ માહિતી પણ મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે.

‘ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર’ (I4C) દ્વારા પણ આ પ્રકારના ફેક જોબ સ્કેમ અંગે લોકોને સાવચેત કરવામાં આવ્યા છે.

LinkedIn Fake Job Scam શું છે?

LinkedIn Fake Job Scam એક પ્રકારનો સાયબર ફ્રોડ છે. તેમાં ઠગો કોઈ જાણીતી કંપનીના HR, રિક્રુટર અથવા ટેલેન્ટ એક્વિઝિશન મેનેજર બનીને નોકરીની ઓફર કરે છે.

શરૂઆતમાં તેઓ ઉમેદવારને આકર્ષક જોબ પ્રોફાઇલ અને મોટી સેલરીની ઓફર આપે છે. ત્યારબાદ નોકરીની પ્રક્રિયાના નામે ફી અથવા અંગત માહિતી માંગે છે. એકવાર ઉમેદવાર પૈસા ચૂકવે અથવા સંવેદનશીલ માહિતી શેર કરે, ત્યારબાદ ઠગો સંપર્ક તોડી નાખે છે.

સાયબર ઠગો લોકોને કેવી રીતે નિશાન બનાવે છે?

સ્કેમર્સ સૌપ્રથમ LinkedIn પ્રોફાઇલનો અભ્યાસ કરે છે. તેઓ ખાસ કરીને આ બાબતો પર નજર રાખે છે:

• કોણ નોકરી શોધી રહ્યું છે?
• કોણે ‘Open to Work’ માર્ક કર્યું છે?
• કોણે તાજેતરમાં રેઝ્યૂમે અપડેટ કર્યો છે?
• કોણ ઇન્ટર્નશિપ અથવા વર્ક ફ્રોમ હોમ જોબ શોધી રહ્યું છે?

આ માહિતીના આધારે ઠગો ઉમેદવારને મેસેજ અથવા ઈમેલ દ્વારા સંપર્ક કરે છે. તેઓ પોતાને કંપનીના રિક્રુટર તરીકે રજૂ કરે છે અને નકલી સિલેક્શન પ્રોસેસ શરૂ કરે છે.

આ લોકો ખાસ કરીને ઠગોના નિશાના પર હોય છે

સાયબર ઠગો સામાન્ય રીતે આ લોકોને નિશાન બનાવે છે:

• ઇન્ટર્નશિપ શોધતા વિદ્યાર્થીઓ
• ફ્રેશર્સ અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ
• સારી નોકરી શોધતા લોકો
• કરિયર બદલવા માંગતા ઉમેદવારો
• વર્ક ફ્રોમ હોમ જોબ શોધતા લોકો
• LinkedIn પર ‘Open to Work’ માર્ક કરનારા ઉમેદવારો

‘તાત્કાલિક સિલેક્શન’થી સાવધાન

જો કોઈ રિક્રુટર તમને યોગ્ય ઇન્ટરવ્યૂ કે ચકાસણી વિના તરત જ નોકરી આપવાની વાત કરે, તો સાવધાન થઈ જાવ.

‘તમારી પ્રોફાઇલ પસંદ થઈ ગઈ છે’, ‘આજે જ નિર્ણય લો’, ‘મર્યાદિત સીટ છે’ અથવા ‘હમણાં જ ફી ભરો’ જેવા દાવા સ્કેમના સંકેત હોઈ શકે છે.

અસલી કંપનીઓ સામાન્ય રીતે યોગ્ય ઇન્ટરવ્યૂ અને સિલેક્શન પ્રક્રિયા વિના નોકરીની ઓફર કરતી નથી.

LinkedIn પર આવેલી જોબ ઓફર અસલી છે કે નકલી, કેવી રીતે ઓળખશો?

કોઈપણ જોબ ઓફર સ્વીકારતા પહેલા આ બાબતો તપાસો:

• કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ તપાસો.
• કંપનીની કારકિર્દી અથવા Careers પેજ પર એ જ જોબ પોસ્ટ છે કે નહીં તે જુઓ.
• રિક્રુટરનું સત્તાવાર ઈમેલ આઈડી તપાસો.
• જોબ ડિસ્ક્રિપ્શન ધ્યાનથી વાંચો.
• કંપનીના નામ અને રિક્રુટરની વિગતોને ક્રોસ-ચેક કરો.
• કોઈપણ ફી અથવા ડિપોઝિટની માંગણી થાય તો સાવધાન રહો.

નકલી રિક્રુટરને કેવી રીતે ઓળખશો?

રિક્રુટરની LinkedIn પ્રોફાઇલ ધ્યાનથી તપાસો.

આ બાબતો પર ધ્યાન આપો:

• પ્રોફાઇલ ક્યારે બનાવવામાં આવી છે?
• કેટલા કનેક્શન છે?
• પ્રોફાઇલ નિયમિત રીતે એક્ટિવ છે કે નહીં?
• કંપનીની માહિતી સાચી છે કે નહીં?
• પ્રોફાઇલ પર કામનો અનુભવ વિશ્વસનીય લાગે છે કે નહીં?

જો કોઈ રિક્રુટર યોગ્ય પ્રક્રિયા વિના નોકરી આપે, ઝડપથી નિર્ણય લેવા દબાણ કરે અથવા શંકાસ્પદ રીતે પૈસા માંગે, તો તે નકલી હોઈ શકે છે.

LinkedInનું બ્લુ ટિક સુરક્ષાની ગેરંટી નથી

ઘણા લોકો માને છે કે LinkedIn પર બ્લુ ટિક અથવા વેરિફાઇડ બેજ હોય તો પ્રોફાઇલ સંપૂર્ણપણે વિશ્વસનીય છે. પરંતુ એવું માનવું યોગ્ય નથી.

વેરિફાઇડ બેજ માત્ર ચોક્કસ ઓળખ અથવા પ્રોફાઇલ વેરિફિકેશનનો સંકેત હોઈ શકે છે. તે કોઈપણ જોબ ઓફર અથવા રિક્રુટરની સંપૂર્ણ વિશ્વસનીયતાની ગેરંટી નથી.

તેથી વેરિફાઇડ બેજ હોવા છતાં કંપની અને જોબ ઓફરની અલગથી ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.

શરૂઆતના તબક્કામાં આ માહિતી ક્યારેય શેર ન કરો

જોબ પ્રોસેસના શરૂઆતના તબક્કામાં કોઈપણ અજાણ્યા રિક્રુટર સાથે આ માહિતી શેર કરવાનું ટાળો:

• બેંક એકાઉન્ટની વિગતો
• ક્રેડિટ અથવા ડેબિટ કાર્ડની માહિતી
• PAN કાર્ડ નંબર
• આધાર નંબર
• પાસવર્ડ
• OTP
• UPI PIN
• અન્ય કોઈ સુરક્ષા કોડ

અસલી ભરતી પ્રક્રિયામાં પણ સંવેદનશીલ માહિતી શેર કરતા પહેલા કંપનીની વિશ્વસનીયતા અને પ્રક્રિયાની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.

સ્કેમર્સ કયા બહાને પૈસા માંગે છે?

સાયબર ઠગો અલગ-અલગ નામે પૈસા માંગે છે. જેમ કે:

• રજિસ્ટ્રેશન ફી
• સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ
• ટ્રેનિંગ ચાર્જ
• ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન ફી
• લેપટોપ ચાર્જ
• આઈડી કાર્ડ ચાર્જ
• સિક્યોરિટી અથવા બોન્ડ ફી

યાદ રાખો, ‘નોકરી મેળવવા માટે પહેલા પૈસા આપો’—આ પ્રકારની માંગણી ગંભીર રેડ ફ્લેગ છે.

ફેક જોબ સ્કેમથી શું નુકસાન થઈ શકે?

જો કોઈ વ્યક્તિ આ પ્રકારના સ્કેમનો શિકાર બને, તો તેને માત્ર પૈસાનું નુકસાન જ નહીં, પરંતુ ઓળખ અને ડેટા ચોરીનું જોખમ પણ રહે છે.

ઠગો ચોરાયેલી અંગત માહિતીનો ઉપયોગ કરી શકે છે:

• બેંક ફ્રોડ માટે
• ઓળખની ચોરી માટે
• નકલી એકાઉન્ટ ખોલવા માટે
• લોન અથવા ક્રેડિટ ફ્રોડ માટે
• અન્ય સાયબર ગુનાઓ માટે

LinkedIn Fake Job Scamથી કેવી રીતે બચવું?

આ પ્રકારના સ્કેમથી બચવા માટે કેટલીક બાબતો હંમેશા યાદ રાખો:

• જોબ ઓફર પર તરત વિશ્વાસ ન કરો.
• કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જોબ વેરિફાય કરો.
• રિક્રુટરની પ્રોફાઇલ તપાસો.
• સત્તાવાર કંપની ઈમેલથી જ વાતચીત કરો.
• કોઈપણ જોબ માટે પૈસા ચૂકવશો નહીં.
• OTP, UPI PIN અથવા પાસવર્ડ કોઈને આપશો નહીં.
• શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક ન કરો.
• દસ્તાવેજો શેર કરતા પહેલા કંપનીની પુષ્ટિ કરો.
• કોઈ પણ વ્યક્તિના દબાણમાં આવીને ઝડપથી નિર્ણય ન લો.

જો તમે સ્કેમનો શિકાર બની જાઓ તો તરત શું કરવું?

જો તમને લાગે કે તમે LinkedIn Fake Job Scamનો શિકાર બન્યા છો, તો તરત આ પગલાં લો:

1. સંબંધિત બેંક અથવા UPI એપને તરત જાણ કરો.
2. તમારા તમામ મહત્વના પાસવર્ડ બદલો.
3. સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરો.
4. ભારત સરકારના સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો.
5. સ્કેમ સંબંધિત તમામ ચેટ, ઈમેલ, સ્ક્રીનશોટ અને ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ સાચવી રાખો.
6. નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવો.

નોકરી માટે અરજી કરતી વખતે આ સાવચેતી રાખો

નોકરી માટે હંમેશા વિશ્વસનીય અને સત્તાવાર પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરો. કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને જોબ પોસ્ટ તપાસો.

જોબ ડિસ્ક્રિપ્શન ધ્યાનથી વાંચો અને કોઈપણ દસ્તાવેજ શેર કરતા પહેલા તેની જરૂરિયાતની પુષ્ટિ કરો. શક્ય હોય ત્યાં સુધી કંપનીના સત્તાવાર ઈમેલ આઈડીથી જ વાતચીત કરો.

યાદ રાખો: મોટી સેલરી, તાત્કાલિક સિલેક્શન અને નોકરી માટે પૈસાની માંગણી—આ ત્રણેય બાબતો એકસાથે જોવા મળે તો સાવધાન થઈ જાવ. નોકરી મેળવવા માટે ક્યારેય ઉતાવળમાં પૈસા કે સંવેદનશીલ માહિતી શેર ન કરો.