અમેરિકાએ ઈરાન પર એક કલાક સુધી એરસ્ટ્રાઈક કરી, મિસાઈલ-ડ્રોન બેઝને બનાવ્યા નિશાન; ઈરાને અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર વળતો પ્રહાર કરવાનો દાવો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. શુક્રવારે અમેરિકાએ ઈરાનના મિસાઈલ અને ડ્રોન ઠેકાણાઓ પર લગભગ એક કલાક સુધી હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. અમેરિકી સેનાએ દરિયાકાંઠાના રડાર સ્ટેશનો અને સૈન્ય માળખાને નિશાન બનાવ્યા હોવાનું જણાવ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઈરાને યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરતાં કાર્યવાહી કરવી પડી.

અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નિવેદન મુજબ, 25 જૂને ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સિંગાપોરના કાર્ગો જહાજ MV Ever Lovely પર ડ્રોન હુમલો કર્યો હતો. તેના જવાબમાં અમેરિકી દળોએ ચોક્કસ સૈન્ય લક્ષ્યો પર એરસ્ટ્રાઈક કરી હતી. CENTCOMએ હુમલાનો બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ વીડિયો પણ જાહેર કર્યો છે, જેમાં વિસ્ફોટો અને ધુમાડાના ગોટા જોવા મળે છે, જોકે સ્થળની સત્તાવાર ઓળખ આપવામાં આવી નથી.

ઈરાનનો દાવો- અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા

ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી IRNAના જણાવ્યા અનુસાર, ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ની નૌકાદળે અમેરિકી હુમલાના જવાબમાં ક્ષેત્રમાં તૈનાત અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે.

ઈરાનની સંસદના સભ્ય ઈબ્રાહિમ અઝીઝીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું કે અમેરિકા ફરી એકવાર વાતચીત વચ્ચે હુમલો કરીને યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે આ પગલું અમેરિકા માટે પીછેહટ અને પસ્તાવાનું કારણ બનશે.

અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિનો જવાબ

અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે કહ્યું કે વિવાદોનો ઉકેલ વાતચીતથી આવવો જોઈએ, પરંતુ જો હિંસા ચાલુ રહેશે તો અમેરિકા પણ તેનો જવાબ હિંસાથી જ આપશે. તેમણે જણાવ્યું કે જો કરારના અમલ અંગે ઈરાનને કોઈ વાંધો હોય તો તે ચર્ચા કરી શકે છે.

છેલ્લા 24 કલાકના 5 મોટા અપડેટ્સ

1. NATO દેશો પર ઈરાનનો આરોપ
ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયલના હુમલામાં સાથ આપનાર NATO દેશોને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે આ દેશોએ સૈન્ય કાર્યવાહીને સમર્થન કેમ આપ્યું તેનો જવાબ આપવો પડશે.

2. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફરી સુરક્ષા સંકટ
ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં એક કાર્ગો જહાજ પર અજ્ઞાત હથિયારથી હુમલો થયો. હુમલામાં જહાજના બ્રિજને નુકસાન થયું પરંતુ કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. ઘટનાના પગલે સંયુક્ત રાષ્ટ્રે હજારો નાવિકોના સ્થળાંતર અભિયાનને તાત્કાલિક સ્થગિત કર્યું છે.

3. લેબનોનમાં ફરી તણાવ
ઈઝરાયલે દક્ષિણ લેબનોનના અલ-મન્સૂરી વિસ્તારમાં લોકોને સ્થળ ખાલી કરવાની ચેતવણી આપી છે. બીજી તરફ હિઝબુલ્લાહના વડા નઈમ કાસિમે કહ્યું કે ઈઝરાયલે લેબનોનની જમીન પરથી બિનશરતી પાછું હટી જવું જોઈએ અને કોઈપણ સંજોગોમાં સંબંધો સામાન્ય નહીં બને.

4. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વાતચીત ચાલુ
તણાવ વચ્ચે પણ બંને દેશો વચ્ચે ટેકનિકલ સ્તરની વાટાઘાટો પૂર્ણ થઈ છે. ચાર સંયુક્ત સમિતિઓ રચવા અને આગામી 60 દિવસમાં અંતિમ સમજૂતીનો રોડમેપ તૈયાર કરવા બંને દેશો સહમત થયા છે. રશિયાએ પણ કહ્યું છે કે અંતિમ કરાર થાય તો તે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં તેનો સમર્થન કરશે.

5. પરમાણુ કાર્યક્રમ અને તેલ બજાર પર નજર
આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA)એ ટૂંક સમયમાં ઈરાનના પરમાણુ કેન્દ્રોની મુલાકાત લેવાની જાહેરાત કરી છે. બીજી તરફ હોર્મુઝમાં વધતા તણાવના કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ બજારમાં ફરી અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.

4 જુલાઈથી ખામેનેઈના અંતિમ સંસ્કાર

ઈરાને જાહેરાત કરી છે કે સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનેઈના અંતિમ સંસ્કારની પ્રક્રિયા 4 જુલાઈથી શરૂ થશે. 8 જુલાઈએ ઈરાકના નજફ અને કરબલામાં પણ વિશેષ શ્રદ્ધાંજલિ કાર્યક્રમો યોજાશે. યુદ્ધને કારણે આ સમારોહ અગાઉ ઘણી વખત મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો.

હોર્મુઝમાં LNG જહાજોએ બદલ્યો માર્ગ

સમુદ્રી પરિવહન પર નજર રાખતી કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, કતારના LNG ટેન્કર સહિત અનેક જહાજોએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક પોતાનો માર્ગ બદલી દીધો છે. સુરક્ષાની ચિંતાને કારણે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં જહાજોની અવરજવર પર નવી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.

તણાવ છતાં રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક તરફ સૈન્ય કાર્યવાહી અને જવાબી હુમલાના દાવા થઈ રહ્યા છે, તો બીજી તરફ બંને દેશો રાજદ્વારી વાતચીત પણ ચાલુ રાખી રહ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે હવે વિશ્વની નજર આગામી દિવસોમાં થનારી વાટાઘાટો અને બંને દેશોના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.