વૃદ્ધત્વ રોકવાની દવાનો પ્રથમ વખત મનુષ્ય પર ટ્રાયલ શરૂ: ગ્લુકોમા દર્દીની આંખમાં અપાયું ખાસ ઇન્જેક્શન, મેડિકલ સાયન્સ માટે ઐતિહાસિક ક્ષણ

મેડિકલ સાયન્સના ક્ષેત્રમાં એક ઐતિહાસિક અને ક્રાંતિકારી પગલું ભરાયું છે. પ્રથમ વખત એવી થેરાપીનું માનવ પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેનો હેતુ વૃદ્ધત્વની પ્રક્રિયાને ધીમી પાડવાનો અથવા કોષોને ફરીથી યુવાન બનાવવાનો છે. અમેરિકાની બોસ્ટન સ્થિત બાયોટેક કંપની લાઇફ બાયોસાયન્સિસે જાહેરાત કરી છે કે તેના પ્રથમ દર્દીને સેલ્યુલર રીપ્રોગ્રામિંગ આધારિત થેરાપીનું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવ્યું છે.

આ ટ્રાયલ અંતર્ગત ગ્લુકોમા (કાળો મોતિયો)થી પીડિત દર્દીની એક આંખમાં ખાસ જીન થેરાપી ઇન્જેક્શન આપવામાં આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે આ ટેક્નોલોજી ઉંમર વધવાને કારણે નબળી પડી ગયેલી કોશિકાઓને ફરી સક્રિય અને યુવાન બનાવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

શું છે સેલ્યુલર રીપ્રોગ્રામિંગ ટેક્નોલોજી?

સેલ્યુલર રીપ્રોગ્રામિંગ એવી આધુનિક બાયોટેક પદ્ધતિ છે, જેમાં વૃદ્ધ અથવા નુકસાનગ્રસ્ત કોષોને ફરીથી યુવાન કોષોની જેમ કાર્ય કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં ચોક્કસ જીન્સનો ઉપયોગ કરીને કોષોની કાર્યક્ષમતા પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ થાય છે.

ટ્રાયલના પ્રથમ તબક્કામાં દર્દીની આંખમાં સિંગલ જીન થેરાપી ઇન્જેક્શન આપવામાં આવ્યું છે. ત્યારબાદ દર્દીને કેટલાક અઠવાડિયા સુધી વિશેષ એન્ટિબાયોટિક કોર્સ આપવામાં આવશે. આ દવાઓ શરીરમાં જઈને તે જીન્સને સક્રિય કરશે, જે કોષોને ફરીથી રીપ્રોગ્રામ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે.

ઉંદરો અને વાંદરાઓ પર મળી હતી સફળતા

માનવ પર પરીક્ષણ શરૂ કરતા પહેલા આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ ઉંદરો અને વાંદરાઓ પર કરવામાં આવ્યો હતો. સંશોધકોના જણાવ્યા અનુસાર આ પરીક્ષણોમાં વૃદ્ધ પ્રાણીઓની દ્રષ્ટિમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો હતો. કેટલીક સ્થિતિમાં તેમની આંખોની કાર્યક્ષમતા પણ ફરીથી સુધરી હતી.

આ સફળ પરિણામોને ધ્યાનમાં રાખીને હવે પ્રથમ વખત માનવ પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.

આંખને જ કેમ પસંદ કરવામાં આવી?

વૈજ્ઞાનિકોએ ટ્રાયલ માટે આંખની પસંદગી પાછળ ખાસ કારણ આપ્યું છે. આંખ શરીરના અન્ય અંગોની સરખામણીએ વધુ સુરક્ષિત અને અલગ પ્રણાલી ધરાવે છે. તેથી કોઈપણ આડઅસર અથવા ફેરફાર પર નજીકથી નજર રાખવી સરળ બને છે.

આગામી છ મહિના સુધી ડોકટરો અને સંશોધકો દર્દીની સ્થિતિનું સતત નિરીક્ષણ કરશે અને સારવારની અસરકારકતા તથા સુરક્ષાનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સફળતા મળશે તો બદલાઈ શકે છે મેડિકલ સાયન્સનું ભવિષ્ય

લાઇફ બાયોસાયન્સિસના સીઈઓ જેરી મેકલોફલિનના જણાવ્યા મુજબ, આ માત્ર તેમની કંપની માટે નહીં પરંતુ સમગ્ર એજિંગ બાયોલોજી અને મેડિકલ સાયન્સ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ છે.

જો આ ટ્રાયલ સફળ સાબિત થશે, તો ભવિષ્યમાં માત્ર આંખો જ નહીં પરંતુ શરીરના અન્ય અંગો અને કોષોને પણ ફરીથી યુવાન બનાવવાની સારવાર વિકસાવી શકાય છે. તેના દ્વારા ઉંમર વધવાથી થતી અનેક ગંભીર બીમારીઓ સામે લડવાની નવી દિશા મળી શકે છે.

મોટા રોકાણકારોનો પણ રસ

વૃદ્ધત્વ વિરોધી ટેક્નોલોજીમાં વિશ્વભરના મોટા રોકાણકારો ભારે રસ દાખવી રહ્યા છે. જેફ બેઝોસ, સેમ ઓલ્ટમેન સહિતના અબજોપતિઓએ આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કર્યું છે. ઉપરાંત એલી લિલી અને મર્ક જેવી અગ્રણી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ પણ એન્ટી-એજિંગ સંશોધન માટે મોટા પાયે નાણાં ફાળવી રહી છે.

શું વૃદ્ધત્વ પર કાબૂ મેળવવાનો સમય નજીક છે?

હાલ આ ટેક્નોલોજી શરૂઆતના તબક્કામાં છે અને તેની સફળતા અંગે કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો વહેલો ગણાશે. તેમ છતાં, માનવ પર પ્રથમ ટ્રાયલ શરૂ થવું એ મેડિકલ વિજ્ઞાન માટે એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે. જો પરિણામો સકારાત્મક રહેશે તો ભવિષ્યમાં વૃદ્ધત્વ સામે લડવા અને લાંબું, સ્વસ્થ જીવન જીવવા માટે નવી સારવારનો માર્ગ ખુલ્લો થઈ શકે છે.