અમેરિકા ભારતને 25% પેનલ્ટી ટેરિફ પરત કરશે, ઉદ્યોગોને મળશે ₹40 હજાર કરોડની રાહત

અમેરિકા સાથે થયેલી નવી ટ્રેડ ડીલમાં ભારતને મોટી આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક રાહત મળી છે. અમેરિકન પ્રશાસને ભારત પર લાગેલો કુલ ટેરિફ દર 50%માંથી ઘટાડીને 18% કર્યો છે. એટલું જ નહીં, પરંતુ રશિયા પાસેથી ખનીજ તેલની આયાતને કારણે સજા રૂપે લગાવવામાં આવેલા 25% પેનલ્ટી ટેરિફને પણ પરત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય ઉદ્યોગો અને નિકાસકારોને મોટી રાહત મળવાની શક્યતા છે.

27 ઓગસ્ટ 2025થી 6 ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના ટેરિફનું રિફંડ

વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી જારી સત્તાવાર માહિતી મુજબ, 27 ઓગસ્ટ 2025થી 6 ફેબ્રુઆરી 2026 વચ્ચે અમેરિકાએ જે આયાત પર 25% પેનલ્ટી ટેરિફ વસૂલ્યો હતો, તેનું રિફંડ આપવામાં આવશે. આ રિફંડ US Customs and Border Protection (CBP) ના કાયદા હેઠળ પ્રક્રિયા કરીને આપવામાં આવશે.

જો કે, ભારતીય નિકાસકારોને કેટલું રિફંડ મળશે તે હજી સ્પષ્ટ નથી, કારણ કે રિફંડની રકમ સીધી અમેરિકન આયાતકારોને મળશે. બાદમાં આ આયાતકારો ભારતીય નિકાસકારો સાથે વાતચીત કરીને રકમની વહેંચણી કરશે.

₹40 હજાર કરોડ સુધીની રાહત મળવાની શક્યતા

પ્રશ્ન ઉઠે છે કે અમેરિકાથી ભારતને કુલ કેટલું રિફંડ મળી શકે?
યુએસ ટ્રેઝરીના આંકડા મુજબ,

• 2024માં અમેરિકાે આયાત પર 79 અબજ ડોલરનો ટેરિફ વસૂલ્યો
• 2025માં આ આંકડો વધીને 194 અબજ ડોલર થયો

અમેરિકાની કુલ આયાતમાં ભારતનો હિસ્સો આશરે 3.5% છે. ભારતમાંથી થતી અમેરિકી આયાતમાં લગભગ 60% માલ ટેરિફના દાયરામાં આવે છે. આ હિસાબે જોવામાં આવે તો, અત્યાર સુધીમાં અમેરિકાે ભારતમાંથી આયાત પર 50% ટેરિફ લગાવીને આશરે 4 અબજ ડોલર (લગભગ ₹40 હજાર કરોડ) વધારાના વસૂલ્યા છે. હવે આ જ રકમ રિફંડ રૂપે પરત થવાની શક્યતા છે, જેમાં ભારતીય વેપારીઓને પણ હિસ્સો મળશે.

ભારત પર નજર રાખવા અમેરિકાની ટાસ્ક ફોર્સ

વચગાળાના ટ્રેડ કરારના માળખા મુજબ, ભારત ફરી રશિયા પાસેથી ખનીજ તેલની આયાત શરૂ ન કરે તેની દેખરેખ માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ત્રણ મંત્રીઓની ટાસ્ક ફોર્સ રચી છે.
આ સમિતિમાં:

• વાણિજ્ય મંત્રી
• વિદેશ મંત્રી
• નાણામંત્રી

નો સમાવેશ થાય છે. જો આ સમિતિને લાગે કે ભારતે ફરી રશિયન તેલની આયાત શરૂ કરી છે, તો તે ફરીથી 25% પેનલ્ટી ટેરિફ લગાવવાની ભલામણ રાષ્ટ્રપતિને કરી શકે છે.

કૃષિ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું: કયા ઉત્પાદનોને એન્ટ્રી નહીં

ટ્રેડ ડીલ અંગે ભારત સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સમજૂતીથી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને નવી ગતિ મળશે અને ખેડૂતોના હિતોને કોઈ નુકસાન નહીં થાય.
કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું કે કેટલાક કૃષિ ઉત્પાદનોને અમેરિકાથી ભારતના બજારમાં પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો નથી. તેમાં સામેલ છે:
છોલ્યા વગરના અનાજ અને લોટ, બટાકા, ડુંગળી, વટાણા, કઠોળ, કાકડી, મશરૂમ, નારંગી, દ્રાક્ષ, લીંબુ અને મિશ્ર જથ્થાબંધ શાકભાજી.

પીયૂષ ગોયલ: ટ્રેડ ડીલથી ખેડૂતોની આવક વધશે

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે ટ્રેડ ડીલ લેવડ-દેવડ પર આધારિત છે. “જો આપણે કંઈ નહીં આપીએ, તો અમારા ખેડૂતો માટે અમેરિકામાં બજાર કેવી રીતે ખોલી શકીએ?” તેમણે કહ્યું કે અમેરિકી બજાર ખુલવાથી ભારતીય ખેડૂતોની આવક વધશે. તેમણે એ પણ ઉમેર્યું કે ટ્રેડ ડીલ અંગે સુરક્ષાના અભાવની વાત કરવી ભ્રામક છે અને અનેક મુદ્દાઓ પર હજી સ્પષ્ટતા થવાની બાકી છે.

ઓછા ટેરિફવાળા દેશોમાં હવે ભારત

ભારતમાં અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોરે NDTVને આપેલા ઈન્ટરવ્યૂમાં ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલની પુષ્ટિ કરી. તેમણે કહ્યું કે આગામી દિવસોમાં કેટલાક ટેકનિકલ દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર થશે, પરંતુ ડીલ લગભગ નક્કી છે.
ગોરે જણાવ્યું કે આ કરાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી મિત્રતાનું પરિણામ છે. પહેલા ભારત પર વધુ ટેરિફ લાગતો હતો, પરંતુ હવે ભારત એવા દેશોમાં સામેલ થઈ ગયું છે જ્યાં સૌથી ઓછો ટેરિફ લાગુ થાય છે.

વ્હાઇટ હાઉસ અને રશિયાનું નિવેદન

વ્હાઇટ હાઉસના એક અધિકારીએ ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સને જણાવ્યું કે ભારત પર રશિયન તેલ ખરીદી બદલ લગાવવામાં આવેલો વધારાનો ટેરિફ હટાવવામાં આવશે.
બીજી તરફ, રશિયાએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે ભારત કોઈપણ દેશ પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર છે. રશિયન પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવએ જણાવ્યું કે મોસ્કોને ભારત તરફથી રશિયન તેલની ખરીદી બંધ કરવાની કોઈ સત્તાવાર માહિતી મળી નથી.

ટ્રમ્પનો દાવો: ભારત વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદશે

1 ફેબ્રુઆરીએ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ભારત હવે ઈરાનના બદલે વેનેઝુએલા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદશે અને આ અંગે ડીલ પણ થઈ ગઈ છે. જોકે, ભારત સરકારે આ દાવા પર હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિભાવ આપ્યો નથી.

નિષ્કર્ષ

આ ટ્રેડ ડીલ ભારત માટે માત્ર ટેરિફમાં રાહત જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક વેપારમાં મજબૂત સ્થિતિ પણ દર્શાવે છે. ₹40 હજાર કરોડ સુધીની સંભાવિત રાહત, ઓછો ટેરિફ અને અમેરિકી બજારમાં વધુ પ્રવેશથી ભારતીય ઉદ્યોગો અને નિકાસકારોને મોટો ફાયદો થવાની શક્યતા છે.