ઓપરેશન સિંદૂર બાદ સંરક્ષણ બજેટમાં 10 વર્ષમાં સૌથી મોટો વધારો, ફાઈટર પ્લેન અને એન્જિનો માટે 64 હજાર કરોડ ફાળવાયા

સેનાના નવું બજેટ 2026-27, નાણામંત્રી નર્મલા સીતારમણે 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ કર્યું છે, જેમાં સંરક્ષણ માટે કુલ 7.84 લાખ કરોડ રૂપિયા ફાળવાયા છે. 이는 ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 15% વધારો છે અને છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી મોટો વધારો ગણાય છે. આ વધારાથી દેશની સેનાની તૈયારી અને આધુનિક હથિયારાં સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસો પ્રગટ થાય છે.

સંરક્ષણ ખર્ચનો વિભાજન

• કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર: 2.19 લાખ કરોડ (ગયા વર્ષ કરતાં 21.84% વધારો) – ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, મશીનરી અને સંપત્તિ પર ખર્ચ
• રેવન્યૂ ખર્ચ: 3.65 લાખ કરોડ (17.24% વધારો) – દારૂગોળો, ઈંધણ, સ્ટાફ પગાર અને સમારકામ
• સેના પેન્શન: 1.71 લાખ કરોડ (6.53% વધારો) – નિવૃત્ત સૈનિકો અને પરિવાર માટે પેન્શન/આર્થિક સહાય
• સિવિલ ડિફેન્સ: 28,426 કરોડ (0.45% ઘટાડો)

ઓપરેશન સિંદૂરની અસર

કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરમાં મોટો વધારો સ્પષ્ટ રૂપે ઓપરેશન સિંદૂરની અસર દર્શાવે છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહના મુજબ, આ વધારાથી સેનાની તૈયારી વધુ મજબૂત થશે અને સુરક્ષા પડકારોને પહોંચી વળવામાં મદદ મળશે.

વિમાન અને એન્જિન માટે મોટું બજેટ

સેનાના વિમાન અને એરો એન્જિન પર કુલ 63,733 કરોડ ફાળવાયા છે. નેવીના કાફલા માટે 25,024 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. તેમાં ફાઇટર જેટ, ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ, હેલિકોપ્ટર અને એન્જિનના ખરીદી અને અપગ્રેડનો સમાવેશ છે. ભારત-ફ્રાન્સ વચ્ચે 114 રાફેલ જેટની ડીલ અંતિમ مرحલામાં છે, જેમાં ઓછામાં ઓછું 60% કાર્ય ભારતમાં કરવામાં આવશે.

રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ

સ્વદેશી હથિયારાં અને આધુનિક ટેકનોલોજી માટે 17,250 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. આ સાથે, દેશમાં ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીને પ્રોત્સાહન આપવા કસ્ટમ ડ્યુટી હટાવવામાં આવી છે, જેના કારણે ઉત્પાદન ખર્ચ ઓછો થશે અને ખાનગી રોકાણ વધશે.

ભારત-ચીન-પાકિસ્તાન તુલના

• ચીનનો સંરક્ષણ બજેટ 2026માં આશરે 27 લાખ કરોડ રૂપિયા
• પાકિસ્તાને ઓપરેશન સિંદૂર પછી 81,000 કરોડનો બજેટ જાહેર કર્યો
• ભારતે સંરક્ષણ બજેટમાં 15% વધારો કરીને પાકિસ્તાનને પાછળ મુક્યું

નિષ્કર્ષ

ઓપરેશન સિંદૂર પછી આ બજેટ દેશની સુરક્ષા જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. નવા હથિયારાં, ટેકનોલોજી અપગ્રેડ અને સ્વદેશી ઉત્પાદનના પગલાં સાથે, ભારત 10 વર્ષમાં સૌથી મોટો સંરક્ષણ ખર્ચ નોંધાવી રહ્યું છે.