પાર્સલ ડિલિવરી રી-શેડ્યુલ માટે કોલ આવે તો સાવધાન! ‘કૉલ ફૉરવર્ડિંગ સ્કેમ’નો શિકાર ન બનવાની નિષ્ણાતની સલાહ

આજના સમયમાં મોબાઇલ અમારા જીવનનો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અંગ બની ગયો છે. બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન, ઓનલાઈન પેમેન્ટ, કોલ અને ડોક્યૂમેન્ટ સ્ટોરેજ—બધું જ એક જ ડિવાઇસ પર થાય છે. આ જ કારણ છે કે, સાયબર અપરાધીઓ સતત મોબાઇલ યુઝર્સને નિશાન બનાવી રહ્યા છે અને રોજ નવા પ્રકારના ફ્રોડ અપનાવી રહ્યા છે.

હાલમાં ઠગોએ એક નવો ખતરનાક રસ્તો શોધ્યો છે—તે પોતાને ડિલિવરી કે કુરિયર એજન્ટ તરીકે ઓળખાવીને યુઝરને કોલ કરે છે અને પાર્સલ કન્ફર્મેશન કે રી-શેડ્યુલિંગ માટે કોડ ડાયલ કરવાનું કહે છે. જો યુઝર કોડ ડાયલ કરે છે, તો ફોનમાં કૉલ ફૉરવર્ડિંગ આપમેળે એક્ટિવ થઈ જાય છે, જેના કારણે OTP, બેંક કોલ અને અન્ય જરૂરી કોલ્સ થગના નંબર પર ફોરવર્ડ થઈ જાય છે.

ઈન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C)એ તાજેતરમાં આ સ્કેમને લઈને એલર્ટ જાહેર કર્યું છે અને લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે.

કૉલ ફૉરવર્ડિંગ સ્કેમ કેવી રીતે કામ કરે છે?

નિષ્ણાત રાહુલ મિશ્રા, સાયબર સિક્યુરિટી એડવાઈઝર, ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ કહે છે કે, ઠગ પહેલા કુરિયર કે ડિલિવરી એજન્ટ બન્યા હતા એવું દેખાડે છે અને વિશ્વાસ જીત્યા પછી યુઝરને USSD કોડ (*21, *61, *67, *401) ડાયલ કરાવવા કહે છે. જો યુઝર કોડ ડાયલ કરે છે, તો કૉલ ફૉરવર્ડિંગ એક્ટિવ થઈ જાય છે અને આથી તેમના બેંક અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ સુધી પહોંચ થઈ શકે છે.

જોખમો

કૉલ ફૉરવર્ડિંગ સ્કેમમાં સૌથી મોટું જોખમ એ છે કે OTP, બેંક કોલ્સ, વોટ્સએપ અને અન્ય verification કોલ્સ ઠગના ફોન પર જઈ શકે છે. તેના કારણે બેંક એકાઉન્ટમાંથી પૈસા કાઢી શકાય છે અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ હેક થઈ શકે છે. ઘણીવાર પીડિતને આ વાતની જાણ ત્યારે થાય છે જ્યારે નુકસાન પહેલેથી થઈ જાય.

શિકાર કેમ બને?

થગ લોકોના વિશ્વાસ સાથે છલ કરે છે. પાર્સલ અથવા ડિલિવરીનો નામ સાંભળતા જ લોકો સમજતા નથી અને ઉતાવળમાં કોડ ડાયલ કરી દે છે.

બચવાના ઉપાય

• અજાણ્યા કોલર પર તરત ભરોસો ન કરો.
• કોઈ કુરિયર કે ડિલિવરીના નામે કોડ ડાયલ કરવા કહે તો સ્પષ્ટ ના પાડી દો.
• ફોન સેટિંગ્સ અને કૉલ ફૉરવર્ડિંગ વિકલ્પ પર ધ્યાન રાખો.
• કોડ ડાયલ થઈ ગયાં હોય તો તરત ##002# ડાયલ કરીને કૉલ ફૉરવર્ડિંગ બંધ કરો.
• બેંકને તરત જાણ કરો અને મિત્રો/સંબંધીઓને પણ সতર્ક કરો.

ફરિયાદ કઈ રીતે નોંધાવવી?

• સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઈન 1930 પર કૉલ કરો.
• સાયબર ક્રાઇમની સત્તાવાર વેબસાઇટ: www.cybercrime.gov.in
• નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવો. જલ્દી ફરિયાદ નોંધાવવાથી નુકસાન રોકી શકાય છે.

નિષ્ણાતની સલાહ: કોઈ પણ કોડ ડાયલ કરતા પહેલા ચિંતન કરો, અજાણ્યા કોલ પર વિશ્વાસ ન કરો અને હંમેશાં સત્તાવાર ચેનલ્સ દ્વારા જ કોઈ ડિલિવરી અથવા બેંક ફ્રોડને હેન્ડલ કરો.