1 ફેબ્રુઆરી રવિવારે પણ શેરબજાર ખુલશે, બજેટ 2026 માટે ખાસ ટ્રેડિંગ

દર વર્ષની જેમ આ વખતે પણ 1 ફેબ્રુઆરીએ દેશનું સામાન્ય બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે. જોકે, આ વર્ષે 1 ફેબ્રુઆરી રવિવાર છે, તેમ છતાં શેરબજારમાં સામાન્ય કાર્યકારી દિવસોની જેમ જ ટ્રેડિંગ થશે. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)એ શુક્રવારે એક પરિપત્ર બહાર પાડીને આ માહિતી આપી છે.

એક્સચેન્જના પરિપત્ર મુજબ, બજેટના દિવસે રોકાણકારો અને ટ્રેડર્સને બજારની પ્રતિક્રિયા જોવા માટે રવિવારે સ્પેશિયલ ટ્રેડિંગ સેશન રાખવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે. સવારના 9:00 થી 9:08 સુધી પ્રી-ઓપન સેશન રહેશે, ત્યારબાદ સવારે 9:15 વાગ્યાથી નોર્મલ ટ્રેડિંગ શરૂ થશે, જે બપોરે 3:30 સુધી ચાલશે. એબનાથી ઈક્વિટી તેમજ ડેરિવેટિવ્સ (F&O) સેગમેન્ટમાં પણ આ જ સમયે ટ્રેડિંગ થશે.

બજેટ દરમિયાન સામાન્ય રીતે શેરબજારમાં વધારેલી ઉતાર-ચઢાવ (વોલેટિલિટી) જોવા મળે છે. નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સવારે 11 વાગ્યે બજેટ ભાષણ રજૂ કરશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે બજેટમાં મોટી જાહેરાતો થતાં જ રોકાણકારો તરત પ્રતિક્રિયા આપે છે.

જો રવિવારે બજાર બંધ રહ્યું હોત, તો સોમવારે ખુલતા જ મોટો ગેપ-અપ કે ગેપ-ડાઉન જોવા મળતો. રવિવારે બજાર ખુલ્લું રહેવાથી રોકાણકારોને પોતાની પોઝિશન મેનેજ કરવાની તક મળશે.

આ ઘટના ઐતિહાસિક છે, કારણ કે ભારતના સંસદીય ઇતિહાસમાં બજેટ રવિવારે રજૂ થવા અને બજાર ખુલ્લું રહેવા અંગે ઓછા જ ઉદાહરણ છે. અગાઉ 2025 અને 2015માં બજેટ શનિવારે રજૂ થયો હતો, ત્યારે પણ વિશેષ સત્ર યોજાયું હતું.

1999માં તત્કાલીન નાણા મંત્રી યશવંત સિંહાએ બજેટ રજૂ કરવાનો સમય સાંજે 5 વાગ્યાથી સવારે 11 વાગ્યે બદલી કર્યો હતો, ત્યારથી આ પરંપરા ચાલી રહી છે.

T+0 સેટલમેન્ટ અને ઓક્શન સત્ર નહીં
એક્સચેન્જે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રવિવારે બજાર ખુલશે, પરંતુ કેટલીક સેવાઓ બંધ રહેશે. 1 ફેબ્રુઆરીના રોજ ‘T+0 સેટલમેન્ટ’ અને ‘ઓક્શન સેશન’નું આયોજન નહીં કરવામાં આવશે. બેંકો રવિવારે બંધ હોઈ શકે છે, તેથી ફંડ સેટલમેન્ટની પ્રક્રિયા આગામી કાર્યકારી દિવસે પૂરી થશે.

નિર્મલા સીતારમણનું 9મું બજેટ
નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સતત 9મું બજેટ રજૂ કરશે. તેઓ પૂર્વ વડાપ્રધાન મોરારજી દેસાઈના 10 બજેટ રેકોર્ડના નજીક પહોંચ્યા છે. આ બજેટથી મધ્યમ વર્ગ માટે ટેક્સ સ્લેબમાં ફેરફાર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં મોટા ફાળવણીની અપેક્ષા છે.

રવિવારે બજેટ શા માટે?
પહેલા બજેટ ફેબ્રુઆરીના છેલ્લાં કાર્યકારી દિવસે આવતો હતો. 2017માં નાણા મંત્રી અરૂણ જેટલીએ તેને 1 ફેબ્રુઆરી સુધી લાવીને નવા નાણાકીય વર્ષ પહેલા યોજનાઓ લાગુ કરી શકાય, તે માટે સમય બદલ્યો. આ વખતે 1 ફેબ્રુઆરી રવિવાર છે, પરંતુ સરકારે તારીખ બદલી નથી.

સાંજે 5 વાગ્યાથી સવારે 11 વાગ્યા સુધીની સફર
1999 સુધી બજેટ સાંજે 5 વાગ્યે રજૂ થતો હતો. યશવંત સિંહાએ સમય સવારે 11 વાગ્યે બદલીને ભારત માટે સુસંગત બનાવ્યો, ત્યારથી આ સમય પરંપરા બની ગઈ છે.