‘મરાઠી માણૂસ’ મુદ્દો BMC ચૂંટણીમાં ફેલ: ભાજપે સૌથી ધનિક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કેવી રીતે જીતી

મહારાષ્ટ્રની 29 મહાનગરપાલિકા (Municipal Corporation) ચૂંટણીમાં ભાજપના મહાયુતિ ગઠબંધનનું પ્રભાવી પ્રદર્શન જોવા મળ્યું છે. BMC (બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકા) સહિત 24 મહાનગરપાલિકામાં ભાજપ+એ સૌથી વધુ બેઠકો પર સવિશેષ દબદબો कायम કર્યો છે. એશિયાની સૌથી ધનિક અને મહત્વપૂર્ણ મ્યુનિસિપાલિટી તરીકે ઓળખાતા BMCમાં 3 દાયકાથી રાજ કરતા ઠાકરે પરિવારનો કિલ્લો આખરે ધરાશાયી થયો છે. હવે પહેલીવાર મુંબઈમાં BJP+નો મેયર બની રહ્યો છે.

BMC અને અન્ય મહાનગરપાલિકા પરિણામો

15 જાન્યુઆરીએ 2,869 બેઠકો માટે મતદાન થયું, અને 16 જાન્યુઆરીએ સવાર-બપોર સુધીના આંકડાઓ અનુસાર:

• BJP ગઠબંધન: 1,604 બેઠકો આગળ
• BMC (227 બેઠકો): BJP+શિંદે ગઠબંધન 118 બેઠકો પર આગળ, બહુમતી માટે માત્ર 114 બેઠકો જરૂરી
• 24 મહાનગરપાલિકા: નાગપુર, પુણે, થાણે, નવી મુંબઈ, પિંપરી-ચિંચવડ, નાસિક સહિત BJP+એ પ્રભુત્વ હાંસલ કર્યું

ઠાકરે બ્રધર્સ માટે BMC પ્રતિષ્ઠાની લડાઈ

• શિવસેના બે જૂથમાં વહેંચાઇ, અને આ પ્રથમ BMC ચૂંટણી હતી જે ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે માટે તેમના રાજકીય વારસાને સાબિત કરવાની હતી.
• 2019માં ઉદ્ધવ ઠાકરે ભાજપથી અલગ થયા, પરંતુ તેમનો લાભ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મળ્યો નહીં.
• ઠાકરે પરિવાર માટે BMC હંમેશા તેમની રાજકીય જમીન રહી છે; 1995થી 2017 સુધી શિવસેના સતત BMC જીતતી રહી.

ઠાકરે પરિવારની હારના મુખ્ય કારણો

1. શિવસેના વિભાજન: 2022માં એકનાથ શિંદે જૂથ BJP સાથે જોડાયો, શિવસેના UBT (ઉદ્ધવ) પક્ષ મજબૂત ન રહી.
2. ‘મરાઠી માણસ’ મુદ્દો માત્ર ધ્યાનમાં: ઉદ્ધવ-રાજ ઠાકરે મરાઠી વોટ પર જ ભાર મૂકતા રહ્યા, જ્યારે શહેરની 30–35% વોટર ગુજરાતી, ઉત્તર ભારતીય અને અન્ય સમુદાયના છે.
3. રાજ ઠાકરે સાથે ગઠબંધન: MNSનું શહેરમાં પ્રભાવ ઓછું, ભાજપ-શિંદે ગઠબંધન વધુ મજબૂત.
4. ભાજપની વ્યૂહરચના: મરાઠી, ગુજરાતી, ઉત્તર ભારતીય અને દલિત વોટર્સને સંયુક્ત રીતે લક્ષ્ય બનાવ્યું. કેન્દ્ર અને રાજ્યના નેતાઓએ રેલી અને પ્રચારનું સંચાલન કર્યું.
5. મહિલા વોટનો BJP તરફ ઝુકાવ: 44% મહિલા વોટ BJP તરફ, જ્યારે ઉદ્ધવ સમૂહને માત્ર 30% મહિલા વોટ મળ્યો.

ઠાકરે બ્રધર્સનું ભવિષ્ય

• BMCની આ હાર પછી ઉદ્ધવ અને રાજ ઠાકરેનો રાજકીય પ્રભાવ હવે માત્ર મુંબઈ સુધી મર્યાદિત રહી જશે.
• પાર્ટીનું સંગઠન અને વોટ બેંક ટકી રહેશે, પરંતુ મજબૂત પુનર્જીવિત થવું હવે મુશ્કેલ.
• રાજ ઠાકરે માટે આ ‘કરો યા મરો’ ચૂંટણી સમાન, જ્યારે MNSના પુનરુત્થાનના પ્રયત્નો હવે અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયા છે.

BJP માટે મહત્વ

1. મુંબઈનું કંટ્રોલ: BMC પર કમાન્ડ એટલે શહેરના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એડમિનિસ્ટ્રેશન પર સીધી અસર.
2. મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી મોટી પાર્ટી: વિધાનસભા અને લોકસભા હાર પછી BJP મહારાષ્ટ્રની સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી.
3. મહાયુતિનું ‘બોસ’: BJP ગઠબંધન મહાયુતિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.
4. મરાઠી માણસનો ટેકો: BJPની હિન્દુત્વ અને વિકાસની અપિલ મરાઠી વોટરને પણ આકર્ષિત કરી રહી છે.

BMC મેયરપદ અને મહાનગરપાલિકામાં કંટ્રોલ સાથે BJP+એ મહારાષ્ટ્રમાં સત્તા માટેના પોતાના દબદબાને વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે, જ્યારે ઠાકરે પરિવાર માટે આ દબદબો નાનો પડતો જઈ રહ્યો છે.