દેશમાં ખુલી રહ્યા છે દરરોજ 136 સ્ટાર્ટઅપ:આજે સ્ટાર્ટઅપ ડે- વર્ષ 2025માં 50,000 નવા જોડાયા, હવે 2.09 લાખ સ્ટાર્ટઅપ

વર્ષ 2025માં ભારતમાં 50,000થી વધુ નવા સ્ટાર્ટઅપ શરૂ થયા, એટલે દરરોજ સરેરાશ 136 સ્ટાર્ટઅપ ખુલ્યા. આ સાથે રજિસ્ટર્ડ સ્ટાર્ટઅપ્સની કુલ સંખ્યા હવે 2.09 લાખ થઈ ગઈ છે. ગયા સ્ટાર્ટઅપ દિવસ (જાન્યુઆરી 2025) ના અવસરે આ સંખ્યા 1.59 લાખ હતી, જે છેલ્લા દાયકામાં સૌથી ઝડપી વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમનો વિસ્તાર
DPIITના રિપોર્ટ મુજબ, 52.6% સ્ટાર્ટઅપ ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાંથી આવ્યા છે. લગભગ 50% સ્ટાર્ટઅપમાં ઓછામાં ઓછા એક મહિલા ડિરેક્ટર છે, જે બેબી પ્રોડક્ટ્સથી લઈને ભારે ઉદ્યોગ મશીનો સુધીના ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે. છેલ્લા એક દાયકામાં સ્ટાર્ટઅપ્સે આશરે 21 લાખ નોકરીઓનું સર્જન કર્યું છે, જે દર સ્ટાર્ટઅપ સરેરાશ 10 નોકરીઓ પૂરી પાડે છે.

યુનિકોર્ન્સ અને બંધ થનારા સ્ટાર્ટઅપ્સ
ગયા વર્ષે માત્ર 7 સ્ટાર્ટઅપ યુનિકોર્ન બન્યા. 10 વર્ષમાં 6,385 સ્ટાર્ટઅપ બંધ થયા છે, જે કુલ સ્ટાર્ટઅપ્સનો માત્ર 3% છે અને વિશ્વમાં સૌથી ઓછો દર ગણાય છે. ઓનલાઇન ગેમિંગ કાયદા લાગુ થતાં 4 યુનિકોર્ન (ડ્રીમ11, એમપીએલ, ગેમ્સક્રાફ્ટ, ગેમ્સ24ઇનટુ7) નો દરજ્જો ઘટ્યો.

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા થી એન્ટરપ્રેન્યોરિયલ ભારત
ભારત ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા’થી ‘એન્ટરપ્રેન્યોરિયલ ભારત’ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ધ ઇન્ડસ એન્ટરપ્રેન્યોર્સના રિપોર્ટ અનુસાર, એન્ટરપ્રેન્યોરશિપને લાઇફ સ્કિલ તરીકે ભણાવવી જરૂરી છે. 2035 સુધી, 75% સેકન્ડરી શાળાઓ અને 80% ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં આ શિખવણ હોવી જોઈએ. જો આ સફળ થાય, તો સ્ટાર્ટઅપ્સ GDPમાં 15% યોગદાન આપી શકે છે અને 5 કરોડ નવી નોકરીઓ ઉભી થઈ શકે છે.

ઇકોસિસ્ટમ અને ફંડિંગ
ઓરિયોસ વેન્ચર પાર્ટનર્સના રિપોર્ટ મુજબ, 2025માં શેરબજારમાં સૂચિબદ્ધ થનારા 20 સ્ટાર્ટઅપ્સે માત્ર 13.3 વર્ષમાં આ પદ પર પહોંચી, જે અગાઉના વર્ષોની સરખામણીમાં ઓછો સમય છે. ટ્રેક્શનના રિપોર્ટ મુજબ, સ્ટાર્ટઅપ્સે 2025માં 94,500 કરોડ રૂપિયા ફંડિંગ એકઠું કર્યું. અમેરિકા અને બ્રિટન પછી ભારત ત્રીજું સૌથી મોટું ફંડેડ સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ બની રહ્યું છે.

સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા પહેલનો દાયક પુરો
16 જાન્યુઆરી 2016ના રોજ શરૂ થયેલી સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા પહેલ હવે દાયક પૂરું કરી રહી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શુક્રવારે આ પ્રસંગે યોજાતા કાર્યક્રમમાં ભાગ લેનાર છે અને સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ઇકોસિસ્ટમના સફળતા મુદ્દાઓ ઉજાગરા કરશે.

ભારતમાં સ્ટાર્ટઅપ્સ માત્ર ઉદ્યોગને જ શક્તિ નહીં આપી રહ્યા, પરંતુ રોજગાર, નારી શક્તિ અને નવી ટેક્નોલોજી એવલ્યુએશન દ્વારા અર્થતંત્રને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યા છે.