ભારતનો GDP ગ્રોથ 7.4% અપેક્ષિત: નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે એડવાન્સ અંદાજ

આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) એ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે દેશના આર્થિક વિકાસના એડવાન્સ અંદાજો જાહેર કર્યા છે. સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, આ વર્ષે ભારતનો વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ દર 7.4% રહેવાની અપેક્ષા છે, જે ગયા નાણાકીય વર્ષ (2024-25)ના 6.5%ની તુલનામાં વધુ છે.

GDP વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ

મેન્યુફેક્ચરિંગ, કન્સ્ટ્રક્શન અને સર્વિસ સેક્ટરમાં જોવા મળેલી તેજી આ વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ છે. આ પહેલાં, ડિસેમ્બર 2025માં RBI એ પોતાનો GDP અંદાજ 6.8% થી વધારીને 7.3% કર્યો હતો.

GDP શું છે?

GDP એટલે “Gross Domestic Product” – દેશની અંદર નિશ્ચિત સમયગાળામાં ઉત્પાદિત તમામ ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓનું કુલ મૂલ્ય. તેમાં દેશમાં રહેલી વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા કરાતી ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ પણ સમાવિષ્ટ છે.

GDPના બે પ્રકાર હોય છે:

1. રિયલ GDP: માલસામાન અને સેવાઓના મૂલ્યની ગણતરી સ્થિર ભાવે (બેઝ યર 2011-12) કરવામાં આવે છે.
2. નોમિનલ GDP: માલસામાન અને સેવાઓની ગણતરી વર્તમાન બજાર ભાવમાં કરવામાં આવે છે.

GDPની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?

GDP=C+G+I+NX

• C: પ્રાઇવેટ કન્ઝમ્પ્શન (ખર્ચ)
• G: સરકારનો ખર્ચ
• I: ઇન્વેસ્ટમેન્ટ
• NX: નેટ એક્સપોર્ટ (કુલ એક્સપોર્ટ – કુલ ઇમ્પોર્ટ)

GDP વધારવા અથવા ઘટાડવા માટેના એન્જિન

GDP પર અસર પાડનારા ચાર મુખ્ય એન્જિન છે:

1. ખર્ચદાર (You & Me): લોકો જેટલો ખર્ચ કરે છે, તે અર્થતંત્રમાં યોગદાન આપે છે.
2. પ્રાઇવેટ સેક્ટરનો બિઝનેસ ગ્રોથ: આ GDPમાં લગભગ 32% યોગદાન આપે છે.
3. સરકારી ખર્ચ: સરકાર દ્વારા ગુડ્સ અને સર્વિસિસના ઉત્પાદન પર ખર્ચ GDPમાં 11% ફાળો આપે છે.
4. નેટ ડિમાન્ડ: નેટ એક્સપોર્ટ (એક્સપોર્ટ – ઇમ્પોર્ટ) GDP પર પ્રતિકૂળ અથવા સહાયક અસર કરે છે. ભારતમાં સામાન્ય રીતે ઇમ્પોર્ટ વધુ હોવાથી તેની અસર નકારાત્મક રહેતી છે.

આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતનો અર્થતંત્ર ઉત્પાદન અને સર્વિસ સેક્ટરમાં ઝડપથી વિકાસ પામતો રહ્યો છે. GDP ગ્રોથ 7.4% સાથે દેશની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં સ્થાનિક અને વૈશ્વિક રોકાણકારોને આશ્વસ્ત કરે છે.