ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની સીધી અસર હવે ગુજરાતના મોરબીના વિશ્વવિખ્યાત સિરામિક ઉદ્યોગ પર ગંભીર રીતે જોવા મળી રહી છે. નિકાસ માટે મોકલાયેલા અંદાજે 1500 જેટલા કન્ટેનરો પરત ફરતા અને શિપિંગ કંપનીઓ દ્વારા વસૂલાતા ભારે સરચાર્જને કારણે ઉદ્યોગકારોની હાલત કફોડી બની ગઈ છે.
આ મુશ્કેલ સમયમાં કેન્દ્ર સરકારે અસરગ્રસ્ત નિકાસકારોને રાહત આપવા માટે પ્રતિ એકમ વધુમાં વધુ ₹50 લાખ સુધીના વળતરની જાહેરાત કરી છે, જેને ઉદ્યોગ માટે સંજીવની સમાન માનવામાં આવી રહી છે.
1500 કન્ટેનરો પરત ફર્યા, કરોડોનું નુકસાન
મિડલ ઈસ્ટમાં વધેલા તણાવને કારણે મુંદ્રા અને કંડલા પોર્ટ પરથી દરિયાઈ માર્ગે મોકલાયેલા અંદાજે 1500 કન્ટેનરો પરત આવી ગયા છે. શિપિંગ લાઈનો દ્વારા દરેક કન્ટેનર પર 500 થી 3,500 ડોલર સુધીનો સરચાર્જ અને લાખો રૂપિયાનો ડેમરેજ વસૂલવામાં આવી રહ્યો છે.
સ્થાનિક ઉદ્યોગકારોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રત્યેક કારખાનેદારને અંદાજે ₹5 લાખથી લઈને ₹2 કરોડ સુધીનું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે.
450થી વધુ કારખાના બંધ, 600 પર તાળા લગાવવાની તૈયારી
પ્રોપેન અને નેચરલ ગેસની અછત તથા ભાવમાં અસ્થિરતાને કારણે મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ પર ડબલ ઝટકો લાગ્યો છે. હાલ અંદાજે 450 જેટલા કારખાનાઓ બંધ હાલતમાં છે, જ્યારે 600થી વધુ એકમોને બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
મોરબી સિરામિક એસોસિએશને પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એક મહિના સુધી તમામ કારખાનાઓ બંધ રાખવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આ દરમિયાન ઉદ્યોગકારો મશીનરીના મેન્ટેનન્સ પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
ખાલી કારખાનામાં ક્રિકેટ: સંકટ વચ્ચે અનોખી તસવીર
બંધ પડેલા કારખાનાઓ હવે એક અલગ જ દૃશ્ય રજૂ કરી રહ્યા છે. મોરબીમાં અનેક કારખાનાના શેડ હવે ક્રિકેટ મેદાનમાં ફેરવાઈ ગયા છે. કારખાનેદારો, કોન્ટ્રાક્ટરો અને શ્રમિકો ત્યાં ક્રિકેટ રમતા હોવાના વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થયા છે.
સરકારની મોટી રાહત: ₹50 લાખ સુધીનું વળતર
આ ગંભીર પરિસ્થિતિ અંગે CAPEXILના સિરામિક ડિવિઝનના ચેરમેન નિલેશ જેતપરિયાએ કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. તેના પગલે કેન્દ્ર સરકારે નોટિફિકેશન જાહેર કરીને અસરગ્રસ્ત નિકાસકારોને વધુમાં વધુ ₹50 લાખ સુધીનું વળતર આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
આ નિર્ણયથી આર્થિક રીતે પીડિત ઉદ્યોગકારોને મોટી રાહત મળવાની આશા છે.
નિકાસ બજાર પર મોટું જોખમ
યુદ્ધના કારણે માત્ર મિડલ ઈસ્ટ જ નહીં, પરંતુ અમેરિકા સહિતના પશ્ચિમી દેશોમાં થતી નિકાસ પર પણ ગંભીર અસર પડી છે. મોરબી સિરામિક એસોસિએશનના પૂર્વ પ્રમુખ કે.જી. કુંડારિયાના જણાવ્યા મુજબ, શિપિંગ ખર્ચમાં અનેકગણો વધારો થયો છે, જેના કારણે એક્સપોર્ટ બિઝનેસ લગભગ ઠપ્પ થઈ ગયો છે.
જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો મોરબીનો સિરામિક ઉદ્યોગ વૈશ્વિક બજારમાં પોતાની મજબૂત પકડ ગુમાવી શકે છે.
ઉદ્યોગની વર્તમાન સ્થિતિ (સારાંશ)
- બંધ એકમો: અંદાજે 450થી વધુ કારખાનાઓ બંધ
- કન્ટેનરો: 1500 કન્ટેનરો પરત ફર્યા
- સરચાર્જ: પ્રતિ કન્ટેનર 500 થી 3,500 ડોલર
- ડેમરેજ: લાખો રૂપિયાનું વધારાનું બોજ
- નુકસાન: પ્રતિ ઉદ્યોગકાર ₹5 લાખથી ₹2 કરોડ
આગળ શું?
જો ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલશે, તો મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ માટે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ગેસની અછત, વધતા ખર્ચ અને ઘટતી નિકાસ વચ્ચે ઉદ્યોગ ફરી ક્યારે ગતિ પકડશે તે મોટો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
તમામ લેટેસ્ટ ન્યૂઝના અપડેટ્સ સીધા તમારા મોબાઈલ પર મેળવવા માટે, નીચે આપેલા બટન પર ક્લિક કરીને અમારા વોટ્સએપ ગ્રુપમાં જોડાઓ.
Join WhatsApp Group
