ઇરાનમાં મોંઘવારી સામે વિરોધ: “ડેથ ટુ ડિટેક્ટર”ના નારા સાથે લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા

ઈરાનમાં શાસન સામે સતત વિરોધ પ્રદર્શનો હવે ચોથા દિવસે પણ ફેલાઈ રહ્યા છે. ડિસેમ્બર 2025માં તેહરાનના ગ્રાન્ડ બજારમાં શરૂ થયેલા આ પ્રદર્શન હવે દેશના 21 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ગયા છે. આંદોલનનો મુખ્ય કારણ આર્થિક સંકટ, રિયાલનો ડોલર સામે ઐતિહાસિક નીચા સ્તર પર પહોંચવું અને મોંઘવારીનો 42 ટકા સુધી પહોંચવાનો રેકોર્ડ છે.

બુધવારે ઇસ્ફહાન, હમાદાન, બાબોલ, દેહલોરન, બાગમલેક અને પિયાન જેવા શહેરોમાં લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા. પ્રદર્શનકારોએ સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેની વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને ભૂતપૂર્વ રાજાશાહી પ્રિન્સ રેઝા પહલવી તથા અગાઉના પ્રદર્શનકારોની યાદમાં સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. ઇસ્ફહાનમાં લોકો “ડરશો નહીં, આપણે બધા સાથે છીએ” અને “ડેથ ટુ ડિટેક્ટર” જેવા નારા લગાવતા નજરે પડ્યા.

સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી

કેટલાંક શહેરોમાં, જેમાં નાહવંદ, અસદાબાદ અને હમાદાનનો સમાવેશ થાય છે, સુરક્ષા દળોએ પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવા માટે ગોળીબાર અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો. તેમ છતાં, પ્રદર્શનકારીઓ મક્કમ ઊભા રહ્યા. તેહરાન યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થી નેતા સરીરા કરીમીને તેમના ઘરમાં દરોડા પાડ્યા બાદ અટકાયત કરવામાં આવી છે, જે હજુ સુધી જલદી ખુલ્લું નથી કે કયા સ્થાન પર રાખવામાં આવ્યો છે.

વિશ્વ અને ધર્મગુરુઓનું સમર્થન

આ વિરોધ પ્રદર્શનોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અને ધાર્મિક નેતાઓ દ્વારા સમર્થન મળ્યું છે. સુન્ની ધાર્મિક નેતા મૌલવી અબ્દુલહમીદે જણાવ્યું કે “ખરાબ જીવનધોરણ અને રાજકીય મડાગાંઠ આ બળવા માટેનું મુખ્ય કારણ છે.” જાણીતા ફિલ્મ નિર્માતા જાફર પનાહીએ આ પ્રદર્શનને “ઇતિહાસને આગળ વધારવા માટેનો બળવો” ગણાવ્યો છે અને જણાવ્યું કે “લોકોની પીડા હવે રસ્તા પર બુમોમાં ફેરવાઈ ગઈ છે.”

પશ્ચિમી રાજકારણીઓ પણ પ્રદર્શનકારીઓને ટેકો આપી રહ્યા છે. યુએસ સેનેટર રિક સ્કોટે જણાવ્યું કે તેઓ ઈરાનના લોકોની “જુલ્મી તાનાશાહીનો અંત લાવવાની માંગ”થી પ્રેરિત છે અને તેમણે લોકોએ “ખરાબ સરકાર સામે સંઘર્ષ ચાલુ રાખવા” વિનંતી કરી છે.

આંદોલનની પૃષ્ઠભૂમિ

2022ના મહસા અમીની વિરોધ પ્રદર્શન પછી, હાલનું આંદોલન ઈરાનમાં સૌથી મોટું ગણાય છે. દેશમાં મોંઘવારીના ભયાનક દર અને રોજિંદા જીવનના ખર્ચે જનતા પર ભાર પડતા લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી રહ્યા છે. રિયાલના મૂલ્યમાં ઘટાડો અને બેરોજગારીના વધતા પ્રમાણને કારણે આ રોષ વધુ પ્રચંડ બની રહ્યો છે.

વિરોધ પ્રદર્શનો અત્યાર સુધીમાં દેશના મુખ્ય શહેરો અને 21 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ચૂક્યા છે, જે દર્શાવે છે કે ઈરાનમાં લોકોની અસંતુષ્ટી કાફી ઊંડાઇ ગઈ છે અને તેઓ સરકારે લીધો નીતિ અને આર્થિક સંકટ સામે મત પ્રગટાવી રહ્યા છે.