હોશિયાર AI સામે કર્મચારીઓનો સાયલન્ટ પલટવાર: કાગળ-પેન, જંક કોડ અને સિક્રેટ ટ્રિક્સથી AIને મૂંઝવવાનો પ્રયાસ, જાણો આખો મામલો

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે માત્ર કામ સરળ બનાવવાનું સાધન નથી રહ્યું, પરંતુ કંપનીઓ માટે કર્મચારીઓની કાર્યશૈલી, અનુભવ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા સમજવાનું પણ શક્તિશાળી માધ્યમ બની ગયું છે. અનેક મોટી ટેક કંપનીઓ હવે કર્મચારીઓના કી-સ્ટ્રોક્સ, માઉસ મૂવમેન્ટ, કોડિંગ પેટર્ન અને ડિજિટલ વર્તનનું વિશ્લેષણ કરીને AI મોડેલોને તાલીમ આપી રહી છે.

પરંતુ કર્મચારીઓ પણ હવે AIને ચકમો આપવા માટે નવી-નવી રીતો અપનાવી રહ્યા છે. કાગળ-પેન પર વિચારો લખવાથી લઈને જંક કોડ ઉમેરવા, ઓફલાઇન ચર્ચા કરવા અને AIને ગેરમાર્ગે દોરતા ડિજિટલ ટૂલ્સ સુધી, ઓફિસોમાં એક પ્રકારનો ‘સાયલન્ટ પલટવાર’ શરૂ થયો હોવાનું જોવા મળી રહ્યું છે.

AI બધું શીખી શકે, પરંતુ અનુભવ નહીં

AI નિયમો, ડેટા અને પેટર્નને ઝડપથી સમજી શકે છે, પરંતુ વર્ષોના અનુભવ, અંતર્જ્ઞાન અને માનવીય સમજણને સંપૂર્ણ રીતે શીખવી તેના માટે હજુ પણ મુશ્કેલ છે.

ઉદાહરણ તરીકે, એક અનુભવી ડૉક્ટર દર્દીને જોઈને અથવા તેના શ્વાસની સ્થિતિથી જ ગંભીર બીમારીનો અંદાજ લગાવી શકે છે. તેવી જ રીતે, અનુભવી સોફ્ટવેર એન્જિનિયર ઘણી વખત કોઈ ચોક્કસ નિયમ વગર પણ જટિલ બગ શોધી કાઢે છે. આ પ્રકારની કુશળતા શબ્દોમાં સમજાવવી મુશ્કેલ હોવાથી AI માટે તેને સીધી રીતે શીખવી સરળ નથી.

રફ પેપર પર તૈયાર થાય છે આખો પ્લાન

સોફ્ટવેર એન્જિનિયરો હવે કોડિંગ શરૂ કરતા પહેલાં પોતાના વિચારો, લોજિક અને એલ્ગોરિધમ કમ્પ્યુટર પર નહીં પરંતુ કાગળ કે ડાયરીમાં લખી રહ્યા છે.

કમ્પ્યુટર પર તેઓ માત્ર તૈયાર થયેલો અંતિમ કોડ જ ટાઇપ કરે છે. કેટલાક ડેવલપર્સ તો AIને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ઇરાદાપૂર્વક જંક કોડ પણ ઉમેરે છે અને બાદમાં તેને કાઢી નાખે છે. પરિણામે AI તેમની મૂળ વિચારસરણી અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા સમજી શકતું નથી.

સત્તાવાર ચેટને બદલે ઓફલાઇન ચર્ચા

કોલ સેન્ટર અને કન્સલ્ટિંગ કંપનીઓમાં AI ઘણીવાર ચેટ અને વોઇસ વાતચીતનું વિશ્લેષણ કરે છે.

તેના જવાબમાં કેટલાક કર્મચારીઓ મુશ્કેલ કેસોની ચર્ચા સત્તાવાર ચેટ પ્લેટફોર્મ પર કરવાને બદલે વ્યક્તિગત ફોન, કોડવર્ડ્સ અથવા રૂબરૂ વાતચીત દ્વારા કરે છે.

અંતિમ જવાબ તો સિસ્ટમમાં દાખલ કરવામાં આવે છે, પરંતુ મુશ્કેલીનો સાચો ઉકેલ કેવી રીતે મળ્યો તે AI સુધી પહોંચતો નથી.

માઉસ જિટરર્સથી AIને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ

કેટલીક કંપનીઓ કર્મચારીઓના માઉસ ક્લિક્સ અને કર્સરની હિલચાલનું પણ વિશ્લેષણ કરે છે.

આનાથી બચવા માટે કેટલાક કર્મચારીઓ ‘માઉસ જિટરર’ નામના હાર્ડવેર અથવા સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરે છે, જે કર્સરને આપમેળે હલાવતું રહે છે.

જ્યારે કર્મચારી વાસ્તવમાં ડિઝાઇન કે સમસ્યાના ઉકેલ વિશે વિચારતો હોય છે, ત્યારે AIને સતત નકલી માઉસ મૂવમેન્ટનો ડેટા મળતો રહે છે, જેના કારણે તેની વિશ્લેષણ પ્રક્રિયા ગૂંચવાઈ શકે છે.

AI પોઈઝનિંગ શું છે?

ડિજિટલ કલાકારો AI દ્વારા તેમની કૃતિઓનો ઉપયોગ ન થાય તે માટે ખાસ ટૂલ્સનો સહારો લઈ રહ્યા છે.

‘નાઈટશેડ’ અને ‘ગ્લેઝ’ જેવા ટૂલ્સ તસવીરો અથવા ડિજિટલ આર્ટના પિક્સલ્સમાં એવા સૂક્ષ્મ ફેરફાર કરે છે જે સામાન્ય માણસને દેખાતા નથી, પરંતુ AI મોડેલને ખોટી માહિતી આપે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ ચિત્રમાં કૂતરો દર્શાવવામાં આવ્યો હોય છતાં AI તેને બિલાડી તરીકે ઓળખી શકે છે. પરિણામે AI મોડેલની તાલીમમાં ખામી આવી શકે છે.

કર્મચારીઓમાં વધતી ચિંતા

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કર્મચારીઓની મુખ્ય ચિંતા એ છે કે વર્ષોનો અનુભવ અને તેમની કાર્યપદ્ધતિ AI દ્વારા શીખી લેવામાં આવશે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં તેમની ભૂમિકા ઓછી થઈ શકે છે.

આ કારણસર ઘણા કર્મચારીઓ પોતાની વિચારસરણી અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને ડિજિટલ સિસ્ટમથી દૂર રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

કંપનીઓનો દાવો શું છે?

કંપનીઓનું કહેવું છે કે AI ટ્રેકિંગનો હેતુ કર્મચારીઓની જાસૂસી કરવાનો નહીં, પરંતુ કાર્યક્ષમતા વધારવાનો, ઓટોમેશનને વધુ અસરકારક બનાવવાનો અને ભવિષ્ય માટે વધુ બુદ્ધિશાળી AI સિસ્ટમ તૈયાર કરવાનો છે.

જોકે કર્મચારીઓ અને ગોપનીયતા અંગે કામ કરતી સંસ્થાઓ માને છે કે AI આધારિત સતત દેખરેખ કાર્યસ્થળ પર વિશ્વાસ ઘટાડે છે અને કર્મચારીઓના વ્યક્તિગત તથા વ્યાવસાયિક અધિકારો અંગે નવા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.

ભવિષ્યમાં શું બદલાઈ શકે?

AI ટેક્નોલોજી જેટલી ઝડપી આગળ વધી રહી છે, એટલી જ ઝડપથી કર્મચારીઓ પણ પોતાની કુશળતા અને અનુભવને સુરક્ષિત રાખવાના નવા રસ્તા શોધી રહ્યા છે.

આવનારા સમયમાં કંપનીઓ અને કર્મચારીઓ વચ્ચે AIના ઉપયોગ, ડેટાની માલિકી અને કાર્યસ્થળની ગોપનીયતા અંગે વધુ સ્પષ્ટ નીતિઓ બનાવવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, ટેક્નોલોજી અને માનવીય અનુભવ વચ્ચેનું સંતુલન જ ભવિષ્યના કાર્યસ્થળને સફળ બનાવી શકશે.