નોર્વેમાં બની રહ્યું છે યુરોપનું સૌથી મોટું AI ડેટાસેન્ટર: માઇક્રોસોફ્ટ અને ઓપનએઆઈ કરશે ઉપયોગ, ઠંડા હવામાન અને સસ્તી વીજળીથી મળશે મોટો ફાયદો

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રમાં વધતી સ્પર્ધા વચ્ચે વિશ્વભરમાં વિશાળ ડેટા સેન્ટરોના નિર્માણની હોડ જામી છે. આ જ દિશામાં બ્રિટિશ સ્ટાર્ટઅપ Nscale નોર્વેના નાર્વિક શહેરમાં એક મેગા AI ડેટાસેન્ટર વિકસાવી રહ્યું છે. આર્કટિક સર્કલ નજીક બની રહેલો આ પ્રોજેક્ટ યુરોપના સૌથી મોટા AI ડેટાસેન્ટરોમાંનો એક ગણાશે અને તેની સેવાઓનો ઉપયોગ ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપનીઓ માઇક્રોસોફ્ટ અને ઓપનએઆઈ કરશે.

નાર્વિકને ડેટાસેન્ટર માટે પસંદ કરવાનું મુખ્ય કારણ અહીંનું અત્યંત ઠંડું હવામાન છે. AI ડેટાસેન્ટરોમાં હજારો શક્તિશાળી ચિપ્સ સતત કાર્યરત રહેતી હોવાથી ભારે ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે. સામાન્ય રીતે આ ગરમીને નિયંત્રિત કરવા માટે વિશાળ કૂલિંગ સિસ્ટમની જરૂર પડે છે, પરંતુ નાર્વિકમાં કુદરતી ઠંડક મળવાથી ઊર્જા ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થશે. અહીં ઉનાળામાં પણ તાપમાન સામાન્ય રીતે 15 થી 17 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહે છે, જ્યારે શિયાળામાં તે માઈનસ 4 થી માઈનસ 6 ડિગ્રી સુધી પહોંચી જાય છે.

પ્રોજેક્ટ માટે નોર્વેની પસંદગીનું બીજું મોટું કારણ સસ્તી અને સ્વચ્છ વીજળી છે. દેશની મોટાભાગની વીજળી હાઇડ્રોપાવર દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે વીજળીનો દર યુરોપના અન્ય દેશોની સરખામણીએ ઘણો ઓછો છે. નોર્વેમાં પ્રતિ યુનિટ વીજળીનો ખર્ચ અંદાજે 3 થી 4 રૂપિયા છે, જે AI ડેટાસેન્ટર જેવા ઊર્જા-આધારિત પ્રોજેક્ટ માટે અત્યંત લાભદાયી માનવામાં આવે છે.

પૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્યરત થયા બાદ આ ડેટાસેન્ટર લગભગ 520 મેગાવોટ વીજળીનો વપરાશ કરશે. આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આ વપરાશ હાલમાં નોર્વેમાં કાર્યરત તમામ ડેટાસેન્ટરોના કુલ વીજ વપરાશ કરતાં પણ વધુ હશે. આથી પ્રોજેક્ટનું કદ અને તેની ક્ષમતાનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.

ટેક્નોલોજીની દૃષ્ટિએ પણ આ ડેટાસેન્ટર અત્યંત અદ્યતન રહેશે. તેમાં એનવીડિયા (NVIDIA) ના નવી પેઢીના ‘વેરા રુબિન’ AI પ્રોસેસરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જે આગામી પેઢીની AI મોડેલ ટ્રેનિંગ અને હાઈ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ માટે વિકસાવવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ 9.57 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેમાંથી 60થી 80 ટકા ખર્ચ માત્ર AI ચિપ્સ અને કમ્પ્યુટિંગ હાર્ડવેર પાછળ થશે.

Nscaleનું લક્ષ્ય વર્ષના અંત સુધીમાં ડેટાસેન્ટરના પ્રથમ તબક્કાને કાર્યરત કરવાનો છે. શરૂઆતમાં અહીં 1 લાખથી વધુ અદ્યતન ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ (GPUs) સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જે AI મોડેલોના વિકાસ, ટ્રેનિંગ અને સંચાલન માટે ઉપયોગમાં લેવાશે.

AI ટેક્નોલોજીમાં વધી રહેલી વૈશ્વિક સ્પર્ધા વચ્ચે નોર્વેનો આ પ્રોજેક્ટ યુરોપને AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ક્ષેત્રમાં નવી ઓળખ અપાવશે અને ભવિષ્યમાં ખંડના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી હબ તરીકે ઉભરી શકે છે.