ઈરાનની હિંસક પરિસ્થિતિ વચ્ચે ભારતીય નાગરિકો સુરક્ષિત વતન પરત, સરકાર અને દૂતાવાસનો આભાર માન્યો

ઈરાનમાં ઝડપથી બદલાતી હિંસક પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે ત્યાં ફસાયેલા ઘણા ભારતીય નાગરિકો સુરક્ષિત રીતે ભારત પરત ફર્યા છે. શુક્રવારે મોડી રાત્રે ઈરાનથી દિલ્હી પહોંચેલા નાગરિકોમાં મોટાભાગે મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ સામેલ હતા. વતન પહોંચ્યા બાદ તમામે ભારત સરકાર અને ભારતીય દૂતાવાસનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, હાલ ઈરાનમાં આશરે 10 હજાર ભારતીય નાગરિકો હાજર છે, જેમાંથી 2500થી 3000 મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ છે. બાકી વેપારીઓ, પ્રોફેશનલ્સ અને કર્મચારીઓ વિવિધ શહેરોમાં રહે છે.

‘મોદી છે તો બધું શક્ય છે’

ઈરાનથી પરત ફરેલા એક ભારતીય નાગરિકે જણાવ્યું, “ત્યાં સ્થિતિ ખૂબ ખરાબ છે. ભારત સરકાર સતત સહયોગ કરી રહી છે. દૂતાવાસે અમને શક્ય તેટલી વહેલી તકે દેશ છોડવાની સૂચના આપી હતી. મોદી છે તો બધું શક્ય છે.”

મેડિકલ વિદ્યાર્થી અર્શ દહરાએ કહ્યું કે ભારતીય દૂતાવાસે તેમનો સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ ખાનગી ફ્લાઇટથી પોતાની વ્યવસ્થાએ દિલ્હી પહોંચ્યા. કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ કહ્યું હતું કે જરૂર પડ્યે ભારતીયોને એરલિફ્ટ કરવામાં આવશે.

પ્રદર્શનકારીઓ પરેશાન કરતા હતા

ઈરાનથી પરત આવેલા એક અન્ય નાગરિકે જણાવ્યું, “છેલ્લા એક-બે અઠવાડિયાથી સ્થિતિ બહુ ખરાબ બની ગઈ હતી. બહાર નીકળતાં જ પ્રદર્શનકારીઓ કારની સામે આવી જતા અને હેરાન કરતા. ઇન્ટરનેટ બંધ હોવાથી અમે પરિવારને જાણ પણ કરી શક્યા નહીં. દૂતાવાસનો સંપર્ક પણ મુશ્કેલ બન્યો હતો.”

જમ્મુ-કાશ્મીરના રહેવાસી એક વિદ્યાર્થીએ કહ્યું, “ત્યાં વિરોધ પ્રદર્શન અત્યંત ખતરનાક હતું. ભારત સરકારે ખૂબ સારી રીતે વિદ્યાર્થીઓને પરત લાવ્યા છે.”

વિદેશ મંત્રાલયની એડવાઇઝરી

પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતાં વિદેશ મંત્રાલય (MEA)એ ઈરાન યાત્રા ટાળવાની સલાહ આપી છે. ઈરાનમાં રહેલા ભારતીય નાગરિકોને તેમના પાસપોર્ટ, વિઝા અને અન્ય દસ્તાવેજો હંમેશા તૈયાર રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

ભારતીય દૂતાવાસે ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન નંબર અને ઇમેઇલ જાહેર કર્યા છે:
મોબાઇલ: +989128109115, +989128109109, +989128109102, +989932179359
ઇમેઇલ: cons.tehran@mea.gov.in

જે ભારતીયોએ હજુ નોંધણી કરાવી નથી, તેમને દૂતાવાસની વેબસાઇટ પર રજીસ્ટ્રેશન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

જયશંકર અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી વચ્ચે વાતચીત

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચે ફોન પર ચર્ચા થઈ હતી. બંનેએ હાલની પરિસ્થિતિ અને ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા અંગે વાતચીત કરી. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે હાલ ઈરાન યાત્રા ટાળવી જોઈએ.

પ્રદર્શનો પાછળના મુખ્ય કારણો

ઈરાનમાં 28 ડિસેમ્બર 2025થી પ્રદર્શનો શરૂ થયા હતા, જે તમામ 31 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ગયા છે. મુખ્ય કારણો આ છે:

• રિયાલની કિંમત ઐતિહાસિક રીતે ઘટી, મોંઘવારી 50-70%થી વધુ
• રોજિંદી વસ્તુઓ અત્યંત મોંઘી બની
• તેહરાનના બજારથી વેપારીઓની હડતાળ
• સરકાર અને સુપ્રીમ લીડર ખામેનેઈ વિરુદ્ધ નારા
• સુરક્ષા દળોની કડક કાર્યવાહી, લાઈવ ફાયરિંગ
• ઇન્ટરનેટ અને ફોન સેવા બંધ

વેબસાઇટ ઈરાન ઈન્ટરનેશનલના દાવા મુજબ દેશભરમાં અત્યાર સુધી 12 હજાર લોકોના મોત થયા હોવાનો અંદાજ છે.

ડિજિટલ બ્લેકઆઉટથી લોકો અલગ પડ્યા

તેહરાન સહિત અનેક શહેરોમાં ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ સેવા બંધ હોવાથી લોકો બહારની દુનિયા સાથે સંપર્ક કરી શકતા નથી. આ કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ

ઈરાન સરકાર હિંસાનું કારણ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલને ગણાવી રહી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રદર્શનકારીઓનું સમર્થન કર્યું છે અને સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની પણ ધમકી આપી છે, જેના કારણે તણાવ વધુ વધી ગયો છે.

ભારતીય નાગરિકો માટે સૌથી મોટી રાહત

આ તમામ પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષિત વાપસી ભારત સરકાર માટે મોટી કૂટનીતિક અને માનવતાવાદી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે. વતન પહોંચેલા ભારતીયોએ સરકાર, વિદેશ મંત્રાલય અને દૂતાવાસની કામગીરીને વખાણી છે.