ભારત વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બન્યું, જાપાનને પાછળ છોડ્યું: કેન્દ્રનો દાવો

કેન્દ્ર સરકારે મંગળવારે જાહેર કર્યું કે ભારત હવે જાપાનને પાછળ છોડીને વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની ગયું છે. ભારતનું કુલ GDP અંદાજે 4.18 ટ્રિલિયન ડોલર (લગભગ ₹374.5 લાખ કરોડ) છે. કેન્દ્રનો અંદાજ છે કે જો વર્તમાન વૃદ્ધિ દર જળવાય, તો 2030 સુધી ભારતનું GDP 7.3 ટ્રિલિયન ડોલર (લગભગ ₹649.70 લાખ કરોડ) સુધી પહોંચી શકે અને તે સમયે જર્મનીને પણ પાછળ ધકેલી દેશે.

હાલમાં વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અમેરિકા છે, ચીન બીજા અને જર્મની ત્રીજા નંબરે છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત હાલ વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ છે. 2025-26ના બીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતનો વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિદર 8.2% રહ્યો, જ્યારે પહેલા ક્વાર્ટરમાં 7.8% અને ગયા નાણાકીય વર્ષના ચોથા ક્વાર્ટરમાં 7.4% નોંધાયો હતો.

દેશ	GDP (લાખ કરોડ ₹)
અમેરિકા 🇺🇸	2,737.00
ચીન 🇨🇳	1,723.58
જર્મની 🇩🇪	425.51
ભારત 🇮🇳	376.14
જાપાન 🇯🇵	376.14

વૈશ્વિક એજન્સીઓનો અંદાજ

વિશ્વ બેંકે 2026 માટે 6.5%, મૂડીઝે 2026 માટે 6.4%, IMFએ 2025 માટે 6.6% અને 2026 માટે 6.2%, OCDએ 2025 માટે 6.7% અને 2026 માટે 6.2%, અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંકે 2025 માટે 7.2% વૃદ્ધિનો અંદાજ મૂક્યો છે. ફિચે 2026 માટે GDP વૃદ્ધિ દર **7.4%**નો અંદાજ આપ્યો છે.

GDP (ટ્રિલિયન ડોલર)	વર્ષ (સમય લાગ્યો)

1 ટ્રિલિયન ડોલર

2007 (60 વર્ષ લાગ્યા)

2 ટ્રિલિયન ડોલર

2014 (7 વર્ષ લાગ્યા)

3 ટ્રિલિયન ડોલર

2021 (7 વર્ષ લાગ્યા)

4 ટ્રિલિયન ડોલર

2025 (4 વર્ષ લાગ્યા)

2047 સુધી ઊંચા મધ્યમ-આવક ધરાવતો દેશ બનવાનું લક્ષ્ય

સરકારે કહ્યું કે ભારત 2047 સુધી ઉચ્ચ મધ્યમ આવક ધરાવતો દેશ બનવાના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ માટે આર્થિક વૃદ્ધિ, માળખાકીય સુધારા અને સામાજિક પ્રગતિ પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. મોંઘવારી નિયંત્રણ હેઠળ છે, બેરોજગારી ઘટી રહી છે અને નિકાસ પ્રદર્શન સુધરી રહ્યું છે. નાણાકીય સ્થિતિ અનુકૂળ છે, લોન પ્રવાહ મજબૂત છે અને માગ સ્થિર છે.

GDP શું છે અને કેવી રીતે ગણાય છે?

GDP એ દેશની અંદર નિશ્ચિત સમયગાળામાં ઉત્પન્ન થયેલા બધા ગુડ્સ અને સર્વિસીસનું મૂલ્ય દર્શાવે છે. GDPના બે પ્રકાર છે: રિયલ GDP (બેઝ યરની કિંમતે) અને નોમિનલ GDP (કરંટ પ્રાઇસ પર).
GDPની ગણતરી માટેનું ફોર્મ્યુલા છે: GDP = C + G + I + NX, જ્યાં C = પ્રાઇવેટ કન્ઝમ્પ્શન, G = સરકારી ખર્ચ, I = ઇન્વેસ્ટમેન્ટ, NX = નેટ એક્સપોર્ટ.

GDPમાં વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર એન્જિન

1. વ્યક્તિગત ખર્ચ – લોકોનું ખર્ચ GDPમાં યોગદાન આપે છે.
2. પ્રાઇવેટ સેક્ટર – બિઝનેસ ગ્રોથ GDPમાં લગભગ 32% ફાળો આપે છે.
3. સરકારી ખર્ચ – સરકારી ઉત્પાદન GDPમાં લગભગ 11% ફાળો આપે છે.
4. નેટ એક્સપોર્ટ – કુલ એક્સપોર્ટમાંથી ઇમ્પોર્ટ બાદનું નેટ યોગદાન GDPને પ્રભાવિત કરે છે.

ભારતની આ તાકાત અને ઝડપી વૃદ્ધિ તેને વિશ્વના આર્થિક માળખામાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન અપાવે છે અને 2030 સુધી જર્મનીને પણ પાછળ છોડવાની શક્યતા વધારે છે.