કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ જાહેરાત કરી છે કે, વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં ભારતમાં નવા વાહનોમાં વ્હીકલ-ટુ-વ્હીકલ (V2V) કોમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી ફરજિયાત કરવામાં આવશે. આ ટેકનોલોજીથી ગાડીઓ એકબીજાને સેફ્ટી એલર્ટ મોકલી શકે છે, જેનાથી ટક્કર અને માર્ગ અકસ્માતોને ટાળવામાં મદદ મળશે. આ નિર્ણય 28 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પરિવહન મંત્રીઓની બેઠક પછી લેવામાં આવ્યો છે. સરકારનો લક્ષ્ય 2030 સુધી માર્ગ અકસ્માતમાં થતા મૃત્યુને 50% સુધી ઘટાડવાનો છે.
દેશમાં 4 વર્ષમાં માર્ગ અકસ્માતમાં 6.34 લાખ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો
વર્ષ
અકસ્માતો
મોત
ઇજાગ્રસ્ત
2020
3,72,181
1,38,383
3,46,747
2021
4,12,432
1,53,972
3,84,448
2022
4,61,312
1,68,491
4,43,366
2023
4,80,583
1,72,890
4,62,825
V2V ટેકનોલોજી કેવી રીતે કાર્ય કરશે V2V સિસ્ટમમાં દરેક વાહનમાં એક ઓન-બોર્ડ યુનિટ (OBU) લગાવવામાં આવશે, જે આસપાસના અન્ય વાહનોને પોતાની સ્થિતિ, ગતિ, દિશા અને બ્રેક લગાવવાની માહિતી વાયરલેસ сиг્નલ દ્વારા મોકલશે. ડ્રાઈવર ખતરા વિશે સમયસર એલર્ટ પામશે, જેનાથી અચાનક બ્રેક, ધુમ્મસ, જોખમી વળાંક, બ્લાઇન્ડ સ્પોટ અને ઊભી ગાડીઓના કારણે થતા અકસ્માતો ટાળી શકાય.
પ્રથમ લાગુ પડતાર આ ટેકનોલોજી શરૂમાં નવી કાર, બસ અને ટ્રક માટે ફરજિયાત રહેશે. ત્યારબાદ જૂની ગાડીઓમાં પણ અલગથી તેને લગાવવાનો નિયમ આવે શકે છે. OBUની કિંમત અંદાજે 5,000 થી 7,000 રૂપિયા વચ્ચે હોવાની શક્યતા છે. સમગ્ર કાર્યક્રમ માટે સરકાર 5,000 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરી શકે છે.
સ્પેક્ટ્રમ અને ટેકનિકલ આયોજન V2V માટે ખાસ ફ્રીક્વન્સી જરૂરી છે. દૂરસંચાર વિભાગ (DoT) સાથે એક ટાસ્ક ફોર્સ બનાવવામાં આવી છે, જે 5.875–5.905GHz બેન્ડમાં 30MHz સ્પેક્ટ્રમ ફાળવશે. માર્ગ પરિવહન સચિવ વી. ઉમાશંકરના જણાવ્યા મુજબ, ઓટો કંપનીઓ સાથે ટેકનિકલ ધોરણો અંતિમ સ્વરૂપે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
પડકારો અને સમયસીમા સરકારની યોજના 2026ના અંત સુધી અમલ કરવા માટે પડકારજનક છે. ગ્લોબલ સ્તરે, અમેરિકા, યુરોપ અને જાપાન જેવા દેશોએ વર્ષો પહેલા આ ટેકનોલોજી માટે સ્પેક્ટ્રમ ફાળવ્યું હતું, પરંતુ તે હજુ પૂર્ણ રીતે લાગુ થઈ શક્યું નથી. કાર ઉત્પાદકોને તમામ મોડલ્સમાં હાર્ડવેર ફીટ કરવું, ટેસ્ટિંગ કરવું અને બ્રાન્ડ્સ વચ્ચે તાલમેલ બેસાડવી પડશે.
V2V અને ADAS વચ્ચે તફાવત આજકાલ ઘણી કારોમાં ADAS (એડવાન્સ્ડ ડ્રાઈવર આસિસ્ટન્સ સિસ્ટમ) હોય છે, જે માત્ર કેમેરા અને સેન્સર પર આધારિત છે અને માત્ર દૃશ્યમાં જોવું શક્ય છે. જ્યારે V2V વાયરલેસ સિગ્નલ પર કામ કરે છે, તેથી આગળના વાહન દ્વારા મોકલાયેલા ખતરા અંગેનું એલર્ટ સીધી રીતે તમારી કાર સુધી પહોંચે છે, ભલે ત્યાં મોટો ટ્રક હો કે દૃશ્ય અવરોધિત હોય.
V2V ટેકનોલોજીના અમલથી ભારતના રસ્તા વધુ સુરક્ષિત બનશે, માર્ગ અકસ્માત અને જીવના નુકસાનની ઘટનાઓ ઘટશે. આ ટેકનોલોજી ન માત્ર ડ્રાઈવરને એલર્ટ આપે છે, પરંતુ ટ્રાફિક સુરક્ષા અને જનજીવન માટે એક નવી કાઉન્ટરમેજર પુરવાર થશે.
