નવી દિલ્હી: દેશનું GST કલેક્શન જૂન 2026માં ₹1.94 લાખ કરોડ નોંધાયું છે. આ આંકડો એપ્રિલ 2026માં નોંધાયેલા સર્વકાલીન રેકોર્ડ ₹2.42 લાખ કરોડની સરખામણીએ લગભગ 20 ટકા ઓછો છે, પરંતુ જૂન 2025ના ₹1.71 લાખ કરોડની સરખામણીએ 14 ટકાનો મજબૂત વધારો દર્શાવે છે. કેન્દ્ર સરકારે 1 જુલાઈએ જૂન મહિનાના GST કલેક્શનના સત્તાવાર આંકડા જાહેર કર્યા હતા.
આયાતથી સરકારની આવકમાં જોરદાર વધારો
જૂન મહિનામાં GST કલેક્શન વધવાનું મુખ્ય કારણ આયાતી માલસામાનમાંથી મળતી આવક રહી છે. આયાત પર વસૂલાયેલા GSTમાં વર્ષદરમિયાન 35 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે અને તે વધીને ₹60,038 કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે.
બીજી તરફ, સ્થાનિક વેપાર અને વ્યવહારોમાંથી મળતી GST આવકમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો છે. ઘરેલું ટ્રાન્ઝેક્શનમાંથી મળતી કુલ આવક 6.5 ટકા વધીને ₹1.34 લાખ કરોડ થઈ છે, જે દેશની આંતરિક આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં પણ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
નેટ GST કલેક્શનમાં પણ વધારો
રિફંડ બાદની નેટ GST આવકમાં પણ સકારાત્મક વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.
- નેટ આયાત GST કલેક્શન: 42.2% વધીને ₹45,370 કરોડ
- નેટ સ્થાનિક GST આવક: 2.6% વધીને ₹1.17 લાખ કરોડ
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે સરકારની વાસ્તવિક કર આવકમાં પણ વધારો થયો છે.
GST કલેક્શન કેમ મહત્વનું છે?
GST કલેક્શન દેશના અર્થતંત્રની સ્થિતિનો મહત્વપૂર્ણ સૂચક માનવામાં આવે છે. જ્યારે GST વસૂલાતમાં વધારો થાય છે, ત્યારે તેનો અર્થ એ થાય છે કે દેશમાં ખરીદી વધી રહી છે, ઉદ્યોગોનું ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે, વેપાર મજબૂત બની રહ્યો છે અને વધુ લોકો નિયમિત રીતે ટેક્સ ભરી રહ્યા છે.
મજબૂત GST કલેક્શન અર્થતંત્રમાં માંગ, વેપાર અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ વધવાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે.
ગ્રોસ અને નેટ GST વચ્ચે શું તફાવત?
ગ્રોસ GST કલેક્શન એટલે સરકાર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલી કુલ કર રકમ.
નેટ GST કલેક્શન એટલે ગ્રોસ કલેક્શનમાંથી ટેક્સ રિફંડની રકમ ઘટાડ્યા બાદ સરકાર પાસે બચતી વાસ્તવિક આવક.
GST રિફંડ શું છે?
જો કોઈ વેપારી અથવા કંપની પોતાની જવાબદારી કરતાં વધુ GST ચૂકવે અથવા નિકાસ (Export) કરે, તો સરકાર તેને વધારાનો ટેક્સ પરત આપે છે. આ પ્રક્રિયાને GST રિફંડ કહેવામાં આવે છે. રિફંડ આપ્યા બાદ જે રકમ સરકાર પાસે રહે છે તેને નેટ GST આવક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
1 જુલાઈ 2017થી સમગ્ર દેશમાં લાગુ થયો GST
ભારતમાં 1 જુલાઈ 2017ના રોજ એક દેશ-એક કર (One Nation, One Tax)ના ઉદ્દેશ સાથે GST વ્યવસ્થા અમલમાં આવી હતી. GST લાગુ થયા બાદ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના કુલ 17 પ્રકારના કર અને 13 ઉપકર (Cess) દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
GSTના ચાર પ્રકાર
GSTને મુખ્યત્વે ચાર ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે:
- CGST (Central GST): કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવે છે.
- SGST (State GST): રાજ્ય સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવે છે.
- IGST (Integrated GST): એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં થતા વેપાર અને આયાત પર લાગુ પડે છે, જેની આવક કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચે વહેંચાય છે.
- સેસ (Cess): લક્ઝરી વસ્તુઓ, તમાકુ જેવી ચોક્કસ ચીજવસ્તુઓ પર ખાસ હેતુ માટે વસૂલવામાં આવતો વધારાનો કર.
જૂન મહિનાના GST આંકડાઓ દર્શાવે છે કે આયાત અને ઘરેલું વેપારમાં વૃદ્ધિના કારણે સરકારની કર આવક સતત મજબૂત બની રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી મહિનાઓમાં પણ આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો ચાલુ રહેશે તો GST કલેક્શન વધુ મજબૂત રહી શકે છે.
તમામ લેટેસ્ટ ન્યૂઝના અપડેટ્સ સીધા તમારા મોબાઈલ પર મેળવવા માટે, નીચે આપેલા બટન પર ક્લિક કરીને અમારા વોટ્સએપ ગ્રુપમાં જોડાઓ.
Join WhatsApp Group
