2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદમાં: ગુજરાત માટે ઐતિહાસિક જીત, નાઇજીરિયાને પછાડ્યું

અમદાવાદને 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સની યજમાની: ગુજરાત માટે ઐતિહાસિક દિવસ

ગુજરાત માટે આજે ઐતિહાસિક ક્ષણ સર્જાઈ છે. 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સની યજમાની સત્તાવાર રીતે અમદાવાદને મળી છે. સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગોમાં યોજાયેલી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડની બેઠકમાં આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે ભારત તરફથી નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીની આગેવાનીમાં ખાસ ડેલિગેશન ગ્લાસગોમાં હાજર રહ્યું.

ઢોલ-નગારા અને ગરબા સાથે ઉજવણી

યજમાની મળવાના સમાચાર બાદ અમદાવાદ સહિત ગુજરાતભરમાં આનંદનું વાતાવરણ છવાયું. સમગ્ર રાજ્યમાં ઢોલ-નગારા અને ગરબા સાથે આ સિદ્ધિ ઉજવાઈ.

હર્ષ સંઘવીની પ્રતિક્રિયા

નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું:
“આ ગુજરાત અને ભારત બંને માટે ગર્વની ક્ષણ છે. કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 100 વર્ષ પૂર્ણ કરી રહ્યા છે અને આ સેન્ટેનરી એડિશનનું આયોજન કરવામાં અમને ગૌરવ છે. અમદાવાદ વિશ્વને આવકારવા તૈયાર છે.”

IOA પ્રમુખ પીટી ઉષાએ બેઠકમાં જરૂરી દસ્તાવેજો પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર કર્યા.

અમદાવાદ સ્પોર્ટ્સ કેપિટલ બનશે

ગુજરાતના રમતગમત વિભાગના પ્રિન્સિપલ સેક્રેટરી અશ્વિની કુમારે જણાવ્યું કે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ માટે વિશેષ કમિટી એક મહિનામાં રચવામાં આવશે.

• અનેક વેન્યુ પર કામો શરૂ
• સરદાર પટેલ સ્પોર્ટ્સ એન્ક્લેવ અને કરાઈ પોલીસ એકેડમી સહિત મહત્વના સ્થળો
• તમામ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર 2028ના અંત સુધી તૈયાર કરવાનો લક્ષ્ય

ભારતનું અત્યાર સુધીનું યજમાની ઈતિહાસ

ભારતે અત્યાર સુધી 3 મલ્ટીસ્પોર્ટ્સ ગેમ્સનું આયોજન કર્યું છે—

• 1951 એશિયન ગેમ્સ (દિલ્હી)
• 1982 એશિયન ગેમ્સ (દિલ્હી)
• 2010 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ (દિલ્હી)

2030માં પહેલીવાર દિલ્હી બહાર કોઈ મલ્ટીસ્પોર્ટ ઇવેન્ટનું આયોજન થશે.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સની યજમાની કોણે કરી?

દેશ	યજમાની	વર્ષ
ઑસ્ટ્રેલિયા	5 વાર	1938, 1962, 1982, 2006, 2018
કેનડા	4 વાર	1930, 1954, 1978, 1994
સ્કોટલેન્ડ	4 વાર	1970, 1986, 2014, 2026 (આવતા વર્ષ)
ઇંગ્લેન્ડ	3 વાર	1934, 2002, 2022
ન્યુઝીલૅન્ડ	3 વાર	1950, 1974, 1990
વેલ્સ	1 વાર	1958
જમૈકા	1 વાર	1966
મલેશિયા	1 વાર	1998
ભારત	1 વાર	2010

એક દાયકાની તૈયારીનો પરિણામ

ગુજરાત સરકાર છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોથી ઓલિમ્પિક સ્તરની તૈયારીઓ કરી રહી હતી.
નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ, નારણપુરા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ અને સરદાર પટેલ એન્ક્લેવ જેવા વિશ્વ કક્ષાના સ્પોર્ટ્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરે અમદાવાદની દાવેદારી મજબૂત બનાવી.

---

લંડન અને ગ્લાસગોમાં મેરાથોન મિટિંગ્સ

• 3 વખત લંડનમાં પ્રેઝન્ટેશન
• કોમનવેલ્થ ટીમની બે વખત ગુજરાત મુલાકાત
• કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કેબિનેટ મંજૂરી
• 31 ઓગસ્ટ 2025એ સત્તાવાર બિડ સબમિટ

અંતે યુઅેક્રેન અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો પાસેથી બહાર નીકળ્યા બાદ અમદાવાદ અને નાઇજીરિયાના અબુજાની વચ્ચે ફાઈનલ રેસ રહી હતી — જેમાં અમદાવાદ જીત્યું.

શા માટે અમદાવાદ જીતીયું?

લંડનમાં હર્ષ સંઘવીએ પ્રેઝન્ટેશન દરમિયાન કહ્યું:
“અમારી ગેમ્સ ટૂંકા ગાળાનો દાવ નથી, અમે લાંબા ગાળાનો વારસો બનાવવા માગીએ છીએ.”

મુખ્ય કારણો:

• વિશ્વસ્તરીય સ્ટેડિયમ્સ
• કોમ્પેક્ટ અને આધુનિક ગેમ્સ ફૂટપ્રિન્ટ
• સરકારનું મજબૂત સપોર્ટ
• સુવિધાઓ, ટ્રાન્સપોર્ટ, સુરક્ષા—બધી જ તૈયારી

---

રમતગમત ક્ષેત્રમાં ગુજરાતનો વિકાસ

• 2001 પછી ગુજરાતમાં સ્પોર્ટ્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ભાવિ વિકાસ
• સ્વર્ણિમ ગુજરાત સ્પોર્ટ્સ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના
• ખેલ મહાકુંભ દ્વારા પ્રતિભાશાળી ખેલાડીઓની શોધ

2030માં કઈ રમતો સામેલ થશે?

2026 ગ્લાસગો ગેમ્સમાં શૂટિંગ, હોકી, T20 ક્રિકેટ જેવી રમતો બહાર રાખવામાં આવી છે — જે ભારત માટે ફટકો છે.
પરંતુ 2030માં કઈ રમતો સામેલ કરવી એ યજમાન દેશ એટલે કે ભારત નક્કી કરશે. એટલે ભારતની મેડલ ક્ષમતા વધવાની પૂરી શક્યતા.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સ: ટૂંકા ઈતિહાસ પર નજર

• પ્રથમ ગેમ્સ: 1930, હેમિલ્ટન (કેનેડા)
• કુલ સભ્ય દેશો: 54
• પૂર્વ નામ: બ્રિટિશ એમ્પાયર ગેમ્સ
• દરેક 4 વર્ષે આયોજન

2022 બર્મિંગહામમાં ભારતે 61 મેડલ જીત્યાં — જેમાં 22 ગોલ્ડ.